અમેરિકાનો દાવો છે કે નિખિલની હિટલિસ્ટમાં પન્નુ સાથે ઓછામાં ઓછા 4 લોકો હતા. અમેરિકાએ ટોચના સ્તરે આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. ભારતનો જવાબ છે કે તે આ આરોપોને ગંભીરતાથી લઈ રહ્યું છે અને તેણે 18 નવેમ્બરના રોજ જ એક ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ સમિતિની રચના કરી છે.

યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ જસ્ટિસે મેનહટ્ટન કોર્ટમાં આરોપો દાખલ કર્યા છે. આ મુજબ વાર્તાના 5 મુખ્ય પાત્રો છે…

1. સીસી-1: અમેરિકાના જણાવ્યા મુજબ, મુખ્ય ષડયંત્રકારી

અમેરિકામાં દાખલ કરાયેલા કેસ મુજબ, સીસી-1 ભારતીય ગુપ્ત એજન્ટ છે. ફિલ્ડ ઓફિસર કોણ છે. તે ભારતમાં માત્ર દિલ્હીથી કાર્ય કરે છે. તે સરકારી સુરક્ષા વ્યવસ્થાપન અને ગુપ્તચર કાર્ય સાથે સંકળાયેલું છે. આ પહેલા તેઓ સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF)માં ફરજ બજાવી ચૂક્યા છે. તે સારી રીતે પ્રશિક્ષિત છે અને તેણે હથિયાર હેન્ડલિંગ અને યુદ્ધની રણનીતિની તાલીમ લીધી છે. કેસ ડાયરી મુજબ સીસી-1એ સમગ્ર કાવતરું ઘડ્યું હતું. સીસી-1નું નામ શું છે તે અમેરિકાએ જાહેર કર્યું નથી.

2. નિખિલ ગુપ્તાઃ સમગ્ર ષડયંત્રને અંજામ આપવાની જવાબદારી

ચાર્જશીટ મુજબ, સીસી-1એ નિખિલ ગુપ્તાને તેના કામ માટે પસંદ કર્યો હતો. નિખિલ એક 52 વર્ષનો ભારતીય નાગરિક છે. તેના પર ડ્રગ્સ અને હથિયારોની દાણચોરી કરવાનો આરોપ છે. CC-1 એ નિખિલને વચન આપ્યું હતું કે તેના કાવતરાને અંજામ આપવાના બદલામાં ભારતમાં તેના કેસ દબાવી દેવામાં આવશે.

3. સીએસ: યુએસ જસ્ટિસ ડિપાર્ટમેન્ટનો સ્રોત

આ કામ માટે નિખિલ ગુપ્તાએ અમેરિકામાં ગુનેગારની શોધ શરૂ કરી. તે ન્યૂયોર્કમાં એક માણસને મળ્યો. અમેરિકન ચાર્જશીટમાં તેનું કોડ નેમ CS તરીકે લખવામાં આવ્યું છે.
જે સીએસ સાથે નિખિલ સંપર્કમાં આવ્યો હતો તે યુએસ જસ્ટિસ ડિપાર્ટમેન્ટનો વિશ્વસનીય સ્ત્રોત હોવાનું બહાર આવ્યું છે. જે અમેરિકન વહીવટીતંત્ર માટે ગુપ્ત રીતે કામ કરતા હતા. CS એ જ અમેરિકન સત્તાવાળાઓને સંપૂર્ણ સમાચાર પહોંચાડ્યા હતા. કેટલાક મીડિયા અહેવાલો CSને વિશ્વસનીય સ્ત્રોત તરીકે ડીકોડ કરી રહ્યા છે.

4. UC: હિટમેન, જે યુએસ ઇન્ટેલિજન્સ ડિપાર્ટમેન્ટનો અંડરકવર એજન્ટ બન્યો.
સીએસે નિખિલ ગુપ્તાને પન્નુની હત્યાના હિટમેન સાથે પરિચય કરાવ્યો. આ હિટમેન અમેરિકન ઇન્ટેલિજન્સ વિભાગમાં અંડરકવર એજન્ટ હતો, જે શૂટર હોવાનો ઢોંગ કરી રહ્યો હતો. ચાર્જશીટ અનુસાર, આ એજન્ટે નિખિલ ગુપ્તાની તમામ ગતિવિધિઓ અને વાતચીત રેકોર્ડ કરી હતી. પુરાવા એકત્ર કરવા માટે એડવાન્સ પૈસા પણ લેવામાં આવ્યા હતા. આ સમગ્ર મામલો તેના આધારે કરવામાં આવ્યો છે. કેટલાક મીડિયા અહેવાલો UC ને કવર તરીકે ડીકોડ કરી રહ્યા છે.

5. ગુરપતવંત સિંહ પન્નુઃ ખાલિસ્તાની આતંકવાદી, તેમની હત્યાનું કાવતરું ઘડવામાં આવ્યું હોવાની ચર્ચા છે.

ગુરપતવંત સિંહ પન્નુ મૂળ પંજાબના ખાનકોટના રહેવાસી છે. હાલમાં તેઓ અમેરિકામાં રહે છે અને શીખ ફોર જસ્ટિસ નામની સંસ્થા ચલાવે છે. તેની પાસે અમેરિકા અને કેનેડા એમ બંને દેશોની નાગરિકતા છે.

2019 માં, ભારત સરકારે પન્નુના સંગઠન SFJ પર ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ નિવારણ અધિનિયમ એટલે કે UAPA હેઠળ આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ કરવાના આરોપમાં પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. શીખો માટે જનમતની આડમાં SFJ પંજાબમાં અલગતાવાદ અને ઉગ્રવાદી વિચારધારાને સમર્થન આપી રહ્યું હતું.

વર્ષ 2020 માં, પન્નુ પર અલગાવવાદને પ્રોત્સાહન આપવા અને પંજાબી શીખ યુવાનોને હથિયાર ઉઠાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો આરોપ લાગ્યો હતો. આ પછી, 1 જુલાઈ, 2020 ના રોજ, કેન્દ્ર સરકારે UAPA હેઠળ પન્નુને આતંકવાદી જાહેર કર્યા. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ ષડયંત્રનું મુખ્ય લક્ષ્ય હતું. જો કે અમેરિકન ચાર્જશીટમાં આનો ઉલ્લેખ નથી.

મે 2023: ભારતીય અધિકારી CC-1 એનક્રિપ્ટેડ એપ્લિકેશન દ્વારા મોબાઇલ પર નિખિલ ગુપ્તા સાથે વાત કરે છે. જેમાં ભારતમાં કેસને બરતરફ કરવાના બદલામાં પન્નુને મારી નાખવાની વ્યવસ્થા કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. ગુપ્તા આ અંગે સહમત છે.

6 મે 2023: ભારતીય અધિકારીએ ગુપ્તાને નંબર પરથી મેસેજ કર્યો અને કહ્યું કે આ તેમનો નંબર છે, તેને CC-1 નામથી સેવ કરો. થોડા સમય પછી CC-1 એ સંદેશ આપ્યો કે આપણે અમારા લક્ષ્યોને હિટ કરવા જોઈએ, જેમાંથી એક ન્યુયોર્કમાં અને બીજું કેલિફોર્નિયામાં હતું. ગુપ્તા કહે છે કે હું બધું જોઈશ.

12 મે 2023: CC-1 ગુપ્તાને કહે છે કે હું ભારતમાં તમારા કેસનું ધ્યાન રાખીશ. હવે ગુજરાત પોલીસને ફોન કરીને તમને કોઈ હેરાન નહીં કરે.

29 મે 2023: ગુપ્તા CC-1 દ્વારા નામ આપવામાં આવેલ વ્યક્તિની હત્યા કરવાની તૈયારી કરે છે કે કેસ પૂરો થઈ જશે તેની ખાતરી આપવામાં આવી હતી. તે સીએસને બોલાવે છે અને પૂછે છે કે શું તે અમેરિકામાં કોન્ટ્રાક્ટ કિલિંગ કરનાર કોઈને ઓળખે છે.

નિખિલ ગુપ્તા તેને કહે છે કે જે વ્યક્તિની હત્યા કરવી છે તે ન્યૂયોર્કનો વકીલ છે, જે ક્યારેક ન્યૂયોર્કમાં રહે છે તો ક્યારેક બીજા શહેરમાં રહે છે.

આ પછી ગુપ્તા CS અને UC સાથે વીડિયો કોલ પર વાત કરે છે. ગુપ્તા કહે છે કે જેની હત્યા કરવામાં આવી છે તે વકીલ છે. કાયદાકીય સલાહ લેવાના બહાના હેઠળ તેને મળી શકે છે અને એકાંત સ્થળે લઈ જઈને મારી નાખવામાં આવે છે. આ પછી સીએસ પન્નુની વિગતો અને પેમેન્ટ વિશે વાત કરે છે.

29 મે 2023: પન્નુની હત્યા માટે લગભગ 83 લાખ રૂપિયાની ડીલ કરવામાં આવી હતી. ડીલ બાદ ભારતીય અધિકારી સીસી-1એ ગુપ્તાને પન્નુના ન્યુયોર્ક ઘરનું સરનામું, તેનો ફોન નંબર અને તેની દિનચર્યા સાથે જોડાયેલી સંપૂર્ણ માહિતી આપી. ચાર્જશીટમાં પન્નુની હત્યા માટે એડવાન્સ ચૂકવણી કરવાનો પણ ઉલ્લેખ છે.

3 જૂન 2023: નિખિલ ગુપ્તાએ સીએસને ઑડિયો સંદેશ મોકલ્યો અને તેના પાર્ટનર (યુસી)ને શક્ય તેટલી વહેલી તકે હત્યા કરવા માટે કહ્યું. તે કહે છે, ભાઈ, વધુ સમય ન લો અને તેને ઝડપથી દૂર કરો…તેમને સમાપ્ત કરો.

4 જૂન 2023: નિખિલ ગુપ્તાએ ફરીથી CSને પ્રોત્સાહિત કર્યા કે જો તમે આ કામ ઝડપથી પૂર્ણ કરશો, તો તમને બોસ (CC-1) સાથે પરિચય કરાવવામાં આવશે. આ સમય દરમિયાન ગુપ્તાએ મેનહટનમાં 15 હજાર ડૉલરની વ્યવસ્થા કરી અને રોકડમાં એડવાન્સ પેમેન્ટ કર્યું. સીએસના સહયોગી યુસીએ પીડિતાનો ફોટોગ્રાફ મોકલીને કહ્યું કે જો તેને 25 હજાર ડોલર એડવાન્સ મળે તો તે તરત જ પન્નુને મારી નાખશે.

જૂન 11, 2023: પન્નુના સર્વેલન્સ ફોટા જોયા પછી, CC-I ગુપ્તાને કહે છે કે આ આશાજનક છે, અમારી પાસે ફક્ત આજનો સમય છે. જો આપણે આજે તે કરી શકતા નથી તો 24 તારીખ પછી આ કામ કરવું પડશે. મોદી 21 થી 23 જૂન દરમિયાન અમેરિકાની મુલાકાતે હતા.

14 જૂન 2023: ગુપ્તાએ સીએસને સંદેશ આપ્યો કે અમને કેનેડામાં પણ સારી ટીમની જરૂર છે.

જૂન 18, 2023: પન્નુના સાથી ખાલિસ્તાની અલગતાવાદી હરદીપ સિંહ નિજ્જરની કેનેડાના બ્રિટિશ કોલંબિયામાં એક ગુરુદ્વારાની બહાર માસ્ક પહેરેલા બંદૂકધારીઓ દ્વારા હત્યા કરવામાં આવી હતી.

જૂન 19, 2023: ગુપ્તાએ ઓડિયો કોલ પર UCને કહ્યું કે નિજ્જર પણ અમારો ટાર્ગેટ હતો. અમારી પાસે હજુ પણ ઘણા લક્ષ્ય છે. ગુપ્તાએ કહ્યું કે અમે ઈચ્છતા હતા કે આ કામ કેનેડાના કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા કરાવવામાં આવે, તેથી અમે ત્યાંના કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા આ કામ કરાવ્યું.

20 જૂન 2023: CC-1 ગુપ્તાને પન્નુ વિશે એક લેખ મોકલે છે અને કહે છે કે તે હવે અમારું મુખ્ય લક્ષ્ય છે. ગુપ્તા ફોન પર સીએસને કહે છે કે અમારે 29 જૂન સુધીમાં ચાર ટાસ્ક પૂરા કરવાના છે. એટલે કે પન્નુ અને ત્રણ વધુ કેનેડામાં.

25 જૂન, 2023: UC એ પન્નુના ઘર અને પડોશના ફોટોગ્રાફ્સ ગુપ્તાને મોકલ્યા. ગુપ્તા તેમને CC-1 પર મોકલે છે.

26 જૂન, 2023: CC-1 પ્રતિસાદ આપે છે. આ અદ્ભુત છે. આગામી 24 કલાક મહત્વપૂર્ણ રહેશે.

પન્નુ ઘર કે ઓફિસમાં હશે. તેની ઉપર નજર રાખવી જોઈએ.

29 જૂન 2023: ગુપ્તાએ યુસીને કહ્યું કે પન્નુ તેના ઘરે આવી ગયા છે. આજે જ્યારે તે બહાર આવે છે, ત્યારે તેને મારી નાખવાનો છે.

30 જૂન 2023: નિખિલ ગુપ્તા ભારતમાંથી ચેક રિપબ્લિક ગયો અને અમેરિકાના અનુરોધ પર તેની ધરપકડ કરવામાં આવી.

નોંધવા બાબત એ છે કે, ગુરપતવંત સિંઘ પન્નુનું નામ યુએસના આરોપમાં ક્યાંય નથી. તેણીનું નામ પીડિત તરીકે લેવામાં આવ્યું છે, પરંતુ તેના વિશે ઉપલબ્ધ માહિતી પુષ્ટિ કરે છે કે તેણી પન્નુ છે.

ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક સમાચાર મુજબ આ મામલો એક અમેરિકન નાગરિકની હત્યાના કાવતરાનો હતો. ભારતમાં બેઠેલા અધિકારી પર હત્યાનું ષડયંત્ર રચવાનો આરોપ હતો. આ કારણથી અમેરિકન અધિકારીઓએ આ વાત તેમના ઉચ્ચ અધિકારીઓને જણાવી હતી. 5-6 ઓગસ્ટના રોજ સાઉદી અરેબિયાના જેદ્દાહમાં ભારત સમક્ષ આ મુદ્દો પ્રથમ વખત ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે રશિયા-યુક્રેન મુદ્દે બેઠક ચાલી રહી હતી.

તે સમયે અમેરિકન NSA જેક સુલિવને આ હત્યાના કાવતરા અંગે ભારતીય NSA અજીત ડોભાલ સાથે અલગથી વાત કરી હતી. ડોભાલે સુલિવાનને સ્પષ્ટપણે કહ્યું હતું કે વસ્તુઓ આ રીતે કામ કરશે નહીં. જ્યારે પુરાવા અને વિગતો હશે ત્યારે જ ભારત આની તપાસ કરી શકે છે. જો આ બધું ના હોય તો આ બધુ જ બકવાસ છે.

આના એક અઠવાડિયા પછી, જ્યારે ભારત તેની સ્વતંત્રતાની વર્ષગાંઠની ઉજવણી કરી રહ્યું હતું. સીઆઈએના ડાયરેક્ટર વિલિયન જે. બર્ન્સ ભારત આવ્યા હતા. બર્ન્સે NSA ડોભાલ, RAW ચીફ રવિ સિન્હા સહિત ઘણા ટોચના અધિકારીઓ સાથે વાત કરી અને તેમની પાસે જે પુરાવા હતા તે શેર કર્યા. ભારતનો જવાબ ફરી આવ્યો કે આ ખૂબ જ સંવેદનશીલ મામલો છે અને સત્તાવાર કાર્યવાહી કરતા પહેલા તેના પર વધુ નક્કર પુરાવા હોવા જોઈએ.

દરમિયાન, કેનેડિયન અધિકારીઓ ખાલિસ્તાન અલગતાવાદી હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યાના સંદર્ભમાં સતત ભારત સાથે સંપર્કમાં હતા, પરંતુ ભારત તેમનું મનોરંજન કરતું ન હતું. આ પછી આ વર્ષે ઓક્ટોબરમાં અમેરિકન ઈન્ટેલિજન્સ ચીફ એવરિલ હેન્સ નક્કર પુરાવા સાથે ભારત આવ્યા હતા અને ભારતીય અધિકારીઓને કહ્યું હતું કે તે આરોપની તૈયારી કરી રહ્યો છે.

જે બાદ અમેરિકાએ આ મામલો સાર્વજનિક કર્યો. જ્યારે ભારતને તે દસ્તાવેજો મળ્યા ત્યારે ભારતે તેની ગંભીરતાથી તપાસ કરવાનો નિર્ણય લીધો. 18 નવેમ્બરના રોજ, ભારતે એક ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ પેનલની રચના કરી.

ભારત-અમેરિકા વચ્ચે ગત વર્ષોમાં ઘનિષ્ઠ સંબંધ બન્યા છે. અમેરિકામાં ભારત વિરોધી લૉબીને તે પસંદ નથી. તેમાં કેટલાક ડેમોક્રેટ્સ અને ચીન સમર્થક પણ છે. તેઓ ભારતની છબિ ખરાબ કરવાનાં કાવતરાં કરતા રહે છે. દબાણ વધારવા માટે પન્નુના કેસને હવા આપવામાં આવી રહી છે.

પન્નુ તથા નિજ્જર કેસ અને ભારત-અમેરિકા સંબંધ બન્ને જુદી બાબતો છે. બન્ને દેશ પરના સંબંધોમાં કોઈ અસર જોવા મળશે નહીં. અમેરિકાએ કેટલીક ગુપ્ત માહિતી શૅર કરી છે. ભારત તેના પર કામ કરે છે.