Business News : કેન્દ્ર સરકારે દિવાળી પહેલાં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સને મોટી ભેટ આપી છે. (DA Hike) હેઠળ મોંઘવારી ભથ્થા (DA) અને મોંઘવારી રાહત (DR)માં 3 ટકાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ વધારા બાદ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનું DA 60 ટકાથી વધીને 63 ટકા થઈ ગયું છે. બીજી તરફ પેન્શનર્સને પણ 63 ટકાના દરે( DR)નો લાભ મળશે.
સરકારના આ નિર્ણયથી આશરે 48 લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 68 લાખ પેન્શનર્સને લાભ મળવાની શક્યતા છે. એટલે કે કુલ અંદાજે 1.17 કરોડ કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સને આ વધારાનો સીધો લાભ મળી શકે છે. હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે 3 ટકા (DA-DR) વધવાથી દર મહિને પગાર અને પેન્શનમાં કેટલો વધારો થશે અને જુલાઈથી ઓક્ટોબર સુધીના ચાર મહિનાનું એરિયર કેટલું મળશે?
DA Hikeથી પગારમાં કેટલો વધારો થશે?
સૌથી પહેલાં એ સમજવું જરૂરી છે કે મોંઘવારી ભથ્થાની ગણતરી કર્મચારીના સંપૂર્ણ પગાર પર થતી નથી. DA Hike ની ગણતરી માત્ર બેઝિક સેલરીના આધારે કરવામાં આવે છે. એટલે કર્મચારીની બેઝિક સેલરી જેટલી વધારે હશે, તેટલો જ 3 ટકાના વધારાનો લાભ વધારે મળશે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કર્મચારીની બેઝિક સેલરી ₹18,000 છે, તો 3 ટકા DA વધારાથી દર મહિને ₹540નો વધારો થશે. તેવી જ રીતે ₹50,000 બેઝિક સેલરી ધરાવતા કર્મચારીને દર મહિને ₹1,500નો વધારાનો લાભ મળશે.
અલગ-અલગ બેઝિક સેલરી પર કેટલો ફાયદો?
7મા પગાર પંચ હેઠળ DAની ગણતરી બેઝિક સેલરીના આધારે થાય છે. તેમાં HRA અને ટ્રાન્સપોર્ટ અલાઉન્સનો સમાવેશ કરવામાં આવતો નથી. તેથી 3 ટકા વધારાથી કર્મચારીઓને તેમની બેઝિક સેલરી પ્રમાણે અલગ-અલગ રકમનો લાભ મળશે.
| બેઝિક સેલરી | 3% DA વધારો |
| ₹18,000 | ₹540 પ્રતિ મહિનો |
| ₹21,700 | ₹651 પ્રતિ મહિનો |
| ₹25,000 | ₹750 પ્રતિ મહિનો |
| ₹35,000 | ₹1,050 પ્રતિ મહિનો |
| ₹47,600 | ₹1,428 પ્રતિ મહિનો |
| ₹50,000 | ₹1,500 પ્રતિ મહિનો |
આ રકમ માત્ર DAમાં થયેલા વધારાને દર્શાવે છે. કર્મચારીના હાથમાં આવતા કુલ પગારમાં અન્ય ભથ્થાં અને કપાતના કારણે ફેરફાર થઈ શકે છે.
₹35,000 બેઝિક સેલરી હોય તો કેટલો લાભ?
માની લો કે કોઈ કર્મચારીની બેઝિક સેલરી ₹35,000 છે. અગાઉ 60 ટકા DA પ્રમાણે તેને ₹21,000 મોંઘવારી ભથ્થું મળતું હતું. હવે DA 63 ટકા થતાં આ રકમ વધીને ₹22,050 થઈ જશે.
એટલે કર્મચારીને દર મહિને ₹1,050નો સીધો વધારો મળશે. એક વર્ષમાં ગણતરી કરીએ તો આ વધારાની રકમ ₹12,600 થાય છે.
ચાર મહિનાનું એરિયર કેટલું મળશે?
નવો DA દર 1 જુલાઈ 2026થી લાગુ થવાનો હોવાથી જુલાઈથી ઓક્ટોબર સુધીના ચાર મહિનાના બાકી DAની રકમ પણ મળી શકે છે. એટલે કર્મચારીઓને માસિક વધારા ઉપરાંત એરિયરના રૂપમાં પણ રકમ મળશે.
ઉદાહરણ તરીકે, ₹18,000 બેઝિક સેલરી ધરાવતા કર્મચારીને દર મહિને 3 ટકા DA વધારાથી ₹540નો લાભ મળશે. ચાર મહિનાની ગણતરી પ્રમાણે:
₹540 × 4 = ₹2,160
એટલે આવા કર્મચારીને ચાર મહિનાનું વધારાનું DA એરિયર આશરે ₹2,160 થઈ શકે છે.
એ જ રીતે ₹35,000 બેઝિક સેલરી ધરાવતા કર્મચારી માટે માસિક વધારો ₹1,050 છે. ચાર મહિનાનું એરિયર ગણીએ તો તે ₹4,200 થાય છે.
પેન્શનર્સને કેટલો ફાયદો થશે?
DAની જેમ કેન્દ્રીય પેન્શનર્સને મળતી મોંઘવારી રાહત એટલે કે DRમાં પણ 3 ટકાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. DR 60 ટકાથી વધીને 63 ટકા થતાં પેન્શનર્સને તેમની બેઝિક પેન્શન પ્રમાણે વધારાની રકમ મળશે.
જો કોઈ પેન્શનરની બેઝિક પેન્શન ₹20,000 છે, તો 3 ટકા વધારાથી દર મહિને ₹600નો વધારો થશે. જ્યારે ₹30,000ની બેઝિક પેન્શન ધરાવતા પેન્શનરને દર મહિને ₹900નો વધારાનો લાભ મળશે.
આ વધારાની અસર જુલાઈ 2026થી લાગુ થવાની સ્થિતિમાં પેન્શનર્સને પણ અગાઉના મહિનાઓની બાકી રકમ એટલે કે એરિયર મળી શકે છે.
DAમાં વર્ષમાં બે વખત થાય છે વધારો
કેન્દ્ર સરકાર સામાન્ય રીતે કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સને મોંઘવારીથી રાહત આપવા માટે વર્ષમાં બે વખત DA અને DRમાં સુધારો કરે છે. આ ફેરફારો સામાન્ય રીતે 1 જાન્યુઆરી અને 1 જુલાઈથી લાગુ કરવામાં આવે છે.
જાન્યુઆરીથી લાગુ થનારા વધારાની જાહેરાત સામાન્ય રીતે માર્ચ અથવા એપ્રિલની આસપાસ કરવામાં આવે છે, જ્યારે જુલાઈથી લાગુ થનારા વધારાની જાહેરાત સામાન્ય રીતે ઓક્ટોબરમાં કરવામાં આવે છે.
આ DA Hike થી કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સને વધતી મોંઘવારી વચ્ચે રાહત મળશે. જોકે, વાસ્તવિક હાથમાં મળનારા પગાર અને એરિયરની રકમ કર્મચારીની બેઝિક સેલરી, લાગુ નિયમો અને અન્ય કપાતના આધારે અલગ હોઈ શકે છે.
