Religious News: દિવાળીની ખરીદીની રાહ જોઈ રહેલા લોકો માટે આ વખતે ખાસ સમાચાર છે. ધનતેરસ ૨૦૨૬ (Dhanteras 2026) ની ઉજવણી આ વખતે બે દિવસ સુધી થવાની છે. ત્રયોદશી તિથિ 6 નવેમ્બર 2026ના રોજ સવારે 10:30 વાગ્યાથી શરૂ થઈને 7 નવેમ્બરના સવારે 10:47 વાગ્યા સુધી રહેશે. જેના કારણે ધનતેરસની ખરીદી અને અન્ય ધાર્મિક વિધિઓને લઈને લોકોમાં ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.
ધનતેરસને ધન અને સમૃદ્ધિ સાથે જોડાયેલો પવિત્ર દિવસ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે સોનું, ચાંદી, વાસણો સહિત કેટલીક વસ્તુઓ ખરીદવાની પરંપરા છે. માન્યતા પ્રમાણે ધનતેરસના દિવસે શુભ વસ્તુઓની ખરીદી કરવાથી ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ વધે છે.
Dhanteras 2026 પર ક્યારે થશે પૂજા?
ધનતેરસ ૨૦૨૬ દરમિયાન લક્ષ્મી-કુબેર પૂજા અને યમ માટે દીપદાનનું વિશેષ મહત્વ છે. આ વર્ષે 6 નવેમ્બરની સાંજે લક્ષ્મી-કુબેર પૂજા અને યમ દીપદાન કરવામાં આવશે.
ધનતેરસના દિવસે લોકો પોતાના ઘર અને વ્યવસાયિક સ્થળે દીવા પ્રગટાવે છે. યમ દીપદાનની પરંપરા પણ આ દિવસે કરવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે યમરાજ માટે દીવો પ્રગટાવવાથી પરિવારના સભ્યો પર તેમની કૃપા રહે છે અને અકાળ મૃત્યુનો ભય દૂર થાય છે.
ખરીદી માટે કોઈ એક જ સમય જરૂરી નથી, પરંતુ શુભ મુહૂર્તમાં ખરીદી કરવાનું વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે. સોનું, ચાંદી અથવા અન્ય શુભ વસ્તુઓ ખરીદતા પહેલા સ્થાનિક પંચાંગ અનુસાર શુભ સમય તપાસવો પણ યોગ્ય રહેશે.
સોના-ચાંદી ઉપરાંત ધાણા અને સાવરણી ખરીદવાનું મહત્વ
ધનતેરસ એટલે માત્ર સોના-ચાંદીની ખરીદીનો દિવસ નથી. આ દિવસે આખા ધાણા અને સાવરણી ખરીદવાનું પણ વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ માનવામાં આવે છે.
ધાણા એટલે આખા ધાણા ધન અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. કેટલાક પરિવારોમાં ધનતેરસના દિવસે ધાણા ખરીદીને તેની પૂજા કરવામાં આવે છે. એવી જ રીતે સાવરણીને પણ દેવી લક્ષ્મી સાથે જોડવામાં આવે છે. માન્યતા પ્રમાણે સાવરણી ઘરની નકારાત્મકતા અને ગંદકી દૂર કરવાનું પ્રતીક છે.
આ ઉપરાંત લોકો ધનતેરસના દિવસે સોનાના દાગીના, સોનાના સિક્કા, ચાંદીના સિક્કા અને ચાંદીની વસ્તુઓ પણ ખરીદે છે. જોકે ખરીદી કરતી વખતે પોતાની જરૂરિયાત અને બજેટનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
વેપારીઓ માટે ધનતેરસનું વિશેષ મહત્વ
વેપારી સમુદાય માટે ધનતેરસનું વિશેષ મહત્વ છે. ઘણા વેપારીઓ દિવાળીને નવા વેપારી વર્ષની શરૂઆત તરીકે માને છે. તેથી આ દિવસે નવા વહીખાતા ખરીદવાની અને તેની પૂજા કરવાની પરંપરા પણ જોવા મળે છે.
વહીખાતામાં આગામી વર્ષના વેપારનો હિસાબ રાખવામાં આવે છે. ધનતેરસ અને દિવાળીના શુભ દિવસોમાં નવા ખાતા શરૂ કરીને દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરવામાં આવે છે. વેપારીઓ માટે આ દિવસ માત્ર ધાર્મિક જ નહીં પરંતુ નવા વ્યવસાયિક વર્ષની શરૂઆત સાથે પણ જોડાયેલો છે.
લક્ષ્મીનાં 7 પ્રતીકોની પૂજા કરવાની માન્યતા
ધનતેરસ સાથે દેવી લક્ષ્મીની પૂજાનું પણ ઊંડું ધાર્મિક મહત્વ છે. ધનતેરસ લક્ષ્મી પૂજા (Dhanteras Lakshmi Puja)સાથે જોડાયેલી માન્યતાઓમાં શ્રીમદ્ ભાગવત મહાપુરાણમાં વર્ણવાયેલી સમુદ્ર મંથનની કથાનું વિશેષ સ્થાન છે. દેવતાઓ અને અસુરોએ અમૃત મેળવવા માટે ક્ષીરસાગરનું મંથન કર્યું હતું.
સમુદ્ર મંથન દરમિયાન અનેક કિંમતી વસ્તુઓ અને દિવ્ય પાત્રો પ્રગટ થયાં. તેમાં સુરભિ ગાય, ઉચ્ચૈઃશ્રવા ઘોડો, ઐરાવત હાથી, કૌસ્તુભ અને પદ્મરાગ મણિ, પારિજાત વૃક્ષ તેમજ અપ્સરાઓનો સમાવેશ થાય છે.
ત્યારબાદ દેવી લક્ષ્મી સમુદ્રમાંથી પ્રગટ થયાં. ઇન્દ્રે તેમના માટે આસન તૈયાર કર્યું હતું. વિવિધ નદીઓ સોનાના કળશમાં પાણી લઈને આવી હતી. ઋષિઓએ વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે દેવી લક્ષ્મીનો અભિષેક કર્યો હતો. ત્યારબાદ દેવી લક્ષ્મીએ ભગવાન વિષ્ણુને પોતાના પતિ તરીકે પસંદ કર્યા હતા. આ કારણે (Dhanteras Lakshmi Puja)ને સમૃદ્ધિ અને શુભતાની ધાર્મિક પરંપરા સાથે જોડવામાં આવે છે.
રાશિ પ્રમાણે ખરીદી કરવી લાભદાયી?
જ્યોતિષાચાર્ય આશિષ રાવલના જણાવ્યા અનુસાર ધનતેરસના દિવસે વ્યક્તિ પોતાની રાશિ પ્રમાણે ખરીદી કરે તો તેને શુભ ફળ મળી શકે છે. જ્યોતિષીય માન્યતાઓ અનુસાર અલગ-અલગ રાશિઓ માટે અલગ પ્રકારની વસ્તુઓ શુભ માનવામાં આવે છે. ધનતેરસ રાશિ મુજબ ખરીદી (Dhanteras Zodiac Shopping) અંતર્ગત રાશિ પ્રમાણે કરવામાં આવતી ખરીદી અંગે જ્યોતિષમાં કેટલીક વિશેષ માન્યતાઓ જોવા મળે છે.
જોકે રાશિ પ્રમાણે ખરીદી સંબંધિત માન્યતાઓ ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય પરંપરાઓ પર આધારિત છે. તેથી (Dhanteras Zodiac Shopping)ને વૈજ્ઞાનિક આગાહી તરીકે નહીં પરંતુ ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય માન્યતા તરીકે જોવી જોઈએ.
200 વર્ષ પહેલાં પણ થતી હતી સિક્કાઓની પૂજા
ધનતેરસ પર ધનની પૂજાની પરંપરા નવી નથી. બ્રિટિશ ઇતિહાસકાર જેમ્સ ટોડે વર્ષ 1832માં પ્રકાશિત પોતાના પુસ્તક ‘એનાલ્સ એન્ડ એન્ટિક્વિટીઝ ઑફ રાજસ્થાન’માં રાજપૂતાના પ્રદેશની પરંપરાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
ટોડે પોતાના વર્ણનમાં જણાવ્યું હતું કે આસો કૃષ્ણ ત્રયોદશીના દિવસે લોકો સિક્કાઓને દેવી લક્ષ્મીના પ્રતીક તરીકે માનીને તેમની પૂજા કરતા હતા. આ પરંપરા ખાસ કરીને વેપારી સમુદાયમાં પ્રચલિત હતી.
જેમ્સ ટોડે વર્ષ 1818થી 1822 દરમિયાન રાજપૂતાના પ્રદેશની વિવિધ પરંપરાઓ અને સામાજિક જીવનનો અભ્યાસ કર્યો હતો. તેમના વર્ણન પરથી જાણવા મળે છે કે લગભગ બે સદી પહેલાં પણ ધનતેરસના દિવસે ધન અને સિક્કાઓની પૂજાને મહત્વ આપવામાં આવતું હતું.
આ રીતે (Dhanteras 2026) માત્ર ખરીદીનો તહેવાર નથી, પરંતુ તેની સાથે ધન, સમૃદ્ધિ, વેપાર અને દેવી લક્ષ્મીની પૂજાની લાંબી પરંપરા જોડાયેલી છે. આ વખતે ત્રયોદશી તિથિ બે તારીખોને સ્પર્શતી હોવાથી ધનતેરસની ખરીદી માટે લોકોમાં ખાસ ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.
