America News: અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પોતાના વિવાદાસ્પદ નિવેદનો માટે સતત ચર્ચામાં રહે છે. ગ્રીનલેન્ડ ખરીદવાની વાત હોય કે કેનેડાને અમેરિકાનું રાજ્ય બનાવવાની ટિપ્પણી, ટ્રમ્પના નિવેદનો ઘણીવાર આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ચર્ચા જગાવે છે.હવે ફરી એકવાર ટ્રમ્પનું એક નિવેદન ચર્ચામાં આવ્યું છે. ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે, “આ બધું શાંત થયા પછી હું ઈઝરાયલનો વડાપ્રધાન (Donald Trump Israel PM) બની જઈશ.” આ નિવેદન બાદ સવાલ ઊભો થયો કે શું ખરેખર કોઈ અમેરિકી નાગરિક ઈઝરાયલનો વડાપ્રધાન બની શકે?
ઈઝરાયલમાં વડાપ્રધાન કેવી રીતે પસંદ થાય?
ઈઝરાયલમાં ભારત જેવી સંસદીય લોકશાહી પ્રણાલી અમલમાં છે, જ્યાં લોકો સીધા વડાપ્રધાન (Donald Trump Israel PM)ને મત આપતા નથી. ત્યાંની જનતા નેસેટ (Knesset) માટે મતદાન કરે છે, જે ઈઝરાયલની સંસદ છે અને તેમાં કુલ 120 બેઠકો હોય છે. ચૂંટણી બાદ જે રાજકીય પક્ષ અથવા ગઠબંધન બહુમતી મેળવવાની ક્ષમતા સાબિત કરે છે, તેના નેતાને સરકાર બનાવવા માટે આમંત્રિત કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તે નેતા વડાપ્રધાન તરીકે કાર્યભાર સંભાળે છે. એટલે કે ઈઝરાયલમાં વડાપ્રધાન બનવા માટે પહેલા સંસદનું સભ્ય બનવું પડે, પછી બહુમતી સમર્થન મેળવવું પડે અને અંતે ઈઝરાયલના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા સરકાર રચવા માટે સત્તાવાર આમંત્રણ આપવામાં આવે છે.
ઈઝરાયલના કાયદા અનુસાર વડાપ્રધાન બનવા માટે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ શરતો છે:
ઈઝરાયલના કાયદા અનુસાર વડાપ્રધાન (Donald Trump Israel PM) બનવા માટે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ શરતો નક્કી કરવામાં આવી છે. તેમાં સૌથી પહેલાં વ્યક્તિ ઈઝરાયલનો નાગરિક હોવો જરૂરી છે અને સાથે જ તેને નેસેટ એટલે કે ઈઝરાયલની સંસદનું સભ્ય હોવું ફરજિયાત ગણાય છે. ઉપરાંત ઉમેદવાર કોઈ ગંભીર ગુનામાં દોષિત ઠરેલો ન હોવો જોઈએ અને સરકાર બનાવવા માટે જરૂરી રાજકીય સમર્થન તથા ગઠબંધન ઉભું કરવાની ક્ષમતા પણ હોવી જરૂરી છે. ખાસ વાત એ છે કે ઈઝરાયલના કાયદામાં ક્યાંય એવું લખેલું નથી કે વ્યક્તિ જન્મથી જ ઈઝરાયલી હોવી જોઈએ. એટલે કે કોઈ વિદેશી નાગરિક પણ બાદમાં ઈઝરાયલની નાગરિકતા મેળવી રાજકારણમાં પ્રવેશ કરી શકે છે અને તમામ શરતો પૂર્ણ કર્યા બાદ વડાપ્રધાન (Donald Trump Israel PM) પદ સુધી પહોંચી શકે છે.
તો શું કોઈ વિદેશી નાગરિક PM બની શકે?
સૈદ્ધાંતિક રીતે હા. જો કોઈ વિદેશી નાગરિક ઈઝરાયલ (Donald Trump Israel PM)ની નાગરિકતા મેળવી લે, ચૂંટણી લડે, સંસદ સભ્ય બને અને બહુમતી મેળવે તો તે વડાપ્રધાન બની શકે છે.આ જ કારણ છે કે દુનિયાના ઘણા દેશોમાંથી લોકો ઈઝરાયલ જઈ નાગરિકતા મેળવે છે અને રાજકારણમાં પણ પ્રવેશ કરે છે.
“લો ઓફ રિટર્ન” શું છે?
ઈઝરાયલમાં “Law of Return” નામનો મહત્વપૂર્ણ કાયદો અમલમાં છે. આ કાયદા મુજબ દુનિયાના કોઈપણ યહૂદી ઈઝરાયલ જઈ નાગરિકતા મેળવી શકે છે.ઈઝરાયલ પોતાને વિશ્વભરના યહૂદીઓનું રાષ્ટ્ર માને છે. તેથી અમેરિકા, ફ્રાન્સ, રશિયા અને યુરોપમાંથી હજારો લોકો દર વર્ષે ઈઝરાયલમાં વસવાટ માટે જાય છે.
ટ્રમ્પ માટે સૌથી મોટું ટ્વિસ્ટ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ખ્રિસ્તી પૃષ્ઠભૂમિમાંથી આવે છે અને તેઓ યહૂદી નથી. જોકે તેમની પુત્રી ઈવાન્કા ટ્રમ્પે યહૂદી ધર્મ સ્વીકાર્યો છે અને તેમના જમાઈ જેરેડ કુશ્નર પણ યહૂદી છે.ટ્રમ્પ ઈઝરાયલના સમર્થક નેતા તરીકે જાણીતા છે, પરંતુ તેનાથી તેઓ આપોઆપ ઈઝરાયલના નાગરિક બની જતા નથી.
જો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ખરેખર ઈઝરાયલના વડાપ્રધાન (Donald Trump Israel PM) બનવા માંગતા હોય તો તેમને સૌથી પહેલાં ઈઝરાયલની નાગરિકતા મેળવવી પડશે. ત્યારબાદ કોઈ રાજકીય પક્ષ સાથે જોડાઈ સક્રિય રાજકારણમાં પ્રવેશ કરવો પડશે અને નેસેટ એટલે કે ઈઝરાયલની સંસદની ચૂંટણી જીતવી પડશે. માત્ર ચૂંટણી જીતવી જ પૂરતી નથી, પરંતુ સરકાર બનાવવા માટે જરૂરી બહુમતી સમર્થન અને ગઠબંધન મેળવવું પણ જરૂરી બને છે.
ઈઝરાયલના રાજકારણમાં વિદેશમાં જન્મેલા નેતાઓના ઉદાહરણો પણ જોવા મળે છે. ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ગોલ્ડા મેયરનો જન્મ યુક્રેનમાં થયો હતો, જ્યારે મેનાકેમ બેગિન પોલેન્ડમાં જન્મ્યા હતા. હાલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ પણ લાંબા સમય સુધી અમેરિકા સાથે જોડાયેલા રહ્યા હતા. આ ઉદાહરણો દર્શાવે છે કે ઈઝરાયલનું રાજકારણ વિદેશી પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા લોકોને સ્વીકારતું રહ્યું છે, પરંતુ અંતે તેઓ ઈઝરાયલના નાગરિક બની ત્યાંની રાજકીય વ્યવસ્થામાં સક્રિય થયા હતા.
આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ઈઝરાયલનું રાજકારણ ઈમિગ્રન્ટ પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા લોકોને સ્વીકારે છે, પરંતુ તેઓ અંતે ઈઝરાયલના નાગરિક બની રાજકારણમાં સક્રિય થયા હતા.
આ પણ વાંચો:ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પએ ઈરાનના 14-મુદ્દાના પ્રસ્તાવને નકાર્યો, કહ્યું- “સ્વીકાર્ય નહીં હોય”
