Gujarat Monsoon Forecast: ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાં ચોમાસાના બાકીના દિવસોને લઈને ચિંતા વધી રહી છે. જૂન અને જુલાઈમાં અનેક રાજ્યોમાં સારો વરસાદ થયા બાદ ઓગસ્ટમાં ચોમાસાની (El Nino Impact) ગતિ નબળી પડી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)એ ઓગસ્ટ તેમજ ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બરના બીજા અર્ધભાગમાં દેશભરમાં સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત (IMD Rain Forecast) કરી છે. તેનું એક મુખ્ય કારણ મજબૂત બનતી અલ નીનોની સ્થિતિ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
શું ખરેખર આ વર્ષે દુષ્કાળ પડશે?
હાલની સ્થિતિને આધારે સમગ્ર દેશમાં દુષ્કાળ જાહેર થશે તેવું ચોક્કસપણે કહી શકાય નહીં. જોકે, IMDએ 2026ના જૂનથી સપ્ટેમ્બર સુધીના સમગ્ર દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસા માટે સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદની આગાહી કરી હતી. સુધારેલા અંદાજ મુજબ સમગ્ર સિઝનમાં દેશભરમાં વરસાદ લાંબા ગાળાની સરેરાશના આશરે 90 ટકા રહેવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બરમાં વરસાદ ઓછો રહેવાના સંકેત
IMDના 31 જુલાઈના લેટેસ્ટ આઉટલુક મુજબ, ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન દેશભરમાં કુલ વરસાદ સામાન્ય કરતાં ઓછો, એટલે કે લાંબા ગાળાની સરેરાશના 94 ટકાથી ઓછો રહેવાની શક્યતા છે. ઓગસ્ટ મહિના માટે પણ સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદનો અંદાજ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, દેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં સામાન્ય અથવા સામાન્ય કરતાં વધુ વરસાદ પણ પડી શકે છે. એટલે દરેક રાજ્ય અને જિલ્લામાં એકસરખી સ્થિતિ રહેશે એવું માનવું યોગ્ય નહીં હોય.
El Nino Impact: અલ નીનો કેમ બની રહ્યો છે ચિંતાનું કારણ?
હાલ પ્રશાંત મહાસાગરમાં મધ્યમ સ્તરની અલ નીનો સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે અને IMDના અનુમાન મુજબ ચોમાસાની બાકીની સિઝન દરમિયાન તે વધુ મજબૂત બની શકે છે. અલ નીનોની અસરથી ભારતીય ચોમાસું નબળું પડવાની શક્યતા રહે છે. ખાસ કરીને ચોમાસાના ઉત્તરાર્ધમાં, એટલે કે ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બરમાં તેની અસર વધુ જોવા મળી શકે છે. જોકે, અલ નીનો હોવાનો અર્થ દરેક વખતે દેશમાં દુષ્કાળ જ પડશે એવું નથી. 1950 બાદના તમામ અલ નીનો વર્ષોમાં ભારતીય ચોમાસું નબળું રહ્યું નથી.
IOD હાલમાં ન્યુટ્રલ સ્થિતિમાં
ભારતીય ચોમાસાને અસર કરતું બીજું મહત્વનું પરિબળ ઈન્ડિયન ઓશિયન ડાયપોલ (IOD) હાલમાં ન્યુટ્રલ સ્થિતિમાં છે. IMDના મોડલ અનુસાર, ચોમાસાની બાકીની સિઝનમાં પણ આ ન્યુટ્રલ સ્થિતિ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. કેટલાક આંતરરાષ્ટ્રીય હવામાન મોડલ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન પોઝિટિવ IOD વિકસવાની સંભાવના દર્શાવે છે, જે અલ નીનોની નકારાત્મક અસરને અમુક અંશે ઓછી કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
ગુજરાતના ખેડૂતો માટે કેમ વધ્યો પડકાર?
ગુજરાત સહિત દેશના અનેક વિસ્તારોમાં ઓગસ્ટમાં વરસાદની ગતિ નબળી (Gujarat Drought Forecast) પડવાથી વરસાદ આધારિત પાક માટે ચિંતા વધી શકે છે. જો લાંબા સમય સુધી વરસાદ ખેંચાય તો ઊભા પાકને પૂરક સિંચાઈની જરૂર પડી શકે છે અને પાણીના સ્ત્રોતો પર પણ દબાણ વધવાની શક્યતા રહે છે. જોકે, માત્ર લાંબા ગાળાના મોસમી અંદાજના આધારે ગુજરાતમાં દુષ્કાળની સ્થિતિ નિશ્ચિત છે તેવું કહેવું હજુ વહેલું છે. આગામી દિવસોમાં સર્જાતી લો-પ્રેશર સિસ્ટમ, અરબી સમુદ્ર અને બંગાળની ખાડીની હવામાન પરિસ્થિતિઓ પણ વરસાદના વિતરણને અસર કરશે.
IMD શું કહે છે?
હાલનો સત્તાવાર સંકેત એટલો સ્પષ્ટ છે કે ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બરમાં દેશભરમાં (August September Rainfall) કુલ વરસાદ સામાન્ય કરતાં ઓછો રહેવાની શક્યતા છે, જ્યારે અલ નીનો વધુ મજબૂત બની શકે છે. પરંતુ દુષ્કાળની સ્થિતિ રાજ્ય અને જિલ્લા પ્રમાણે વરસાદ, જળાશયો, જમીનની ભેજ અને પાકની સ્થિતિ સહિતના અનેક પરિબળો પર આધારિત રહેશે.
આ પણ વાંચો: શોપિયામાં વાદળ ફાટ્યું, વૈષ્ણોદેવી યાત્રા સ્થગિત; જમ્મુમાં ભારે વરસાદ
આ પણ વાંચો: વરસાદમાં તાળામાં કાટ લાગી ગયો છે? અજમાવો આ 6 સરળ ટિપ્સ…વર્ષો સુધી નવા રહેશે!
આ પણ વાંચો: ગુજરાતમાં 4 વરસાદી સિસ્ટમ સક્રિય, છતાં ભારે વરસાદની શક્યતા નહીંવત્
