વૈશ્વિક ડિજિટલ વિશ્વમાં, સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. આનો અર્થ ફક્ત પુખ્ત વયના લોકો જ નથી, પરંતુ તેમાં તમામ ઉંમરના બાળકો પણ શામેલ છે. સમગ્ર વિશ્વમાં બાળકો વિવિધ હેતુઓ માટે સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. પછી ભલેને તેમના મિત્રો અને સંબંધીઓ સાથે વિડીયો કોલ પર વાત કરવા માટે હોય કે ગેમ્સ રમવા માટે, અથવા સોશિયલ મીડિયા પર અથવા તો ઓનલાઈન શિક્ષણ માટે હોય.
સ્માર્ટફોન ઘણી હદ સુધી આવશ્યક ઉપકરણ છે. તેની મદદથી ઓનલાઈન ક્લાસ સહિત અનેક પ્રકારના કામ કરી શકાય છે. જો કે કેટલાક અહેવાલોમાં મોબાઈલ ફોન બગાડનું કારણ બની રહ્યા છે. તાજેતરના એક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે લગભગ 42 ટકા ડેન્ટલ વિદ્યાર્થીઓ દિવસમાં લગભગ 8 કલાક મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ કરે છે. આ સર્વે હૈદરાબાદ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં કરવામાં આવ્યો છે.
નિષ્ણાતનો અભિપ્રાય
ક્લિનિકલ સાયકોલોજિસ્ટ ડૉ. સુઝાન પણ કહે છે કે સ્માર્ટફોન આપણને અનેક રીતે ઉપયોગી છે, પરંતુ તે આપણા જીવનમાં ઘર્ષણનું કારણ પણ બની શકે છે. કોરોના બાદ બાળકોથી લઈને વયસ્કોમાં સ્માર્ટફોનના વપરાશનું ચલણ વધ્યું છે. અહેવાલ મુજબ, સ્માર્ટફોનનો વધુ પડતો ઉપયોગ ઊંઘની ગુણવત્તાને અસર કરી શકે છે. જેની અસર લોકોના મન પર પડી રહી છે. રિસર્ચમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સોશિયલ નેટવર્કિંગની ખરાબ લતને કારણે સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરવાની ખરાબ લત વધી રહી છે. મોટાભાગના સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ રાત્રિના સમયે કરવામાં આવી રહ્યો છે, જ્યારે વ્યસની વગરના વપરાશકર્તાઓ સાંજે સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
વિદ્યાર્થીઓ પર કરાયું પરીક્ષણ
ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા સ્માર્ટફોનનો કરાતો ઉપયોગે તેમની બૌદ્ધ શક્તિમાં વધારે નકારાત્મક અસર કરી છે. સ્માર્ટફોન વિદ્યાર્થીઓને વિચારવાની રીતને બદલી રહ્યા છે. સ્માર્ટફોન બૌદ્ધિક ક્ષમતાઓને મંદ કરી રહ્યા છે. વિદ્યાર્થીઓ કોઈ સમસ્યાના ઉકેલ કે પ્રશ્ન માટે હવે વિચારવાના બદલે તાત્કાલિક સ્માર્ટફોનની મદદ લઈ રહ્યા છે. આ સંદર્ભે કેટલાક વિદ્યાર્થીઓની બૌદ્ધિક ક્ષમતાની પરીક્ષા કરવામાં આવી. જેમાં એક જૂથને તેમના સ્માર્ટફોનને ક્લાસરૂમમાં બતાવવામાં આવે તે પહેલાં લોબીમાં છોડી દેવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું જ્યાં પરીક્ષણો લેવામાં આવ્યા હતા. બીજા જૂથને તેમના સ્માર્ટફોન તેમની સાથે લાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, પરંતુ તેમને બેગ અથવા ખિસ્સામાં રાખવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું. ત્રીજા જૂથે તેમના સ્માર્ટફોન તેમના ડેસ્ક પર મૂક્યા જ્યારે તેઓ તેમના પરીક્ષણો લેતા હતા. આ પરીક્ષણમાં જે વિદ્યાર્થીઓએ તેમના સ્માર્ટફોનને લોબીમાં છોડી દીધા હતા તેઓએ ફોન લાવનારા વિદ્યાર્થીઓ કરતાં ઇન્ટેલિજન્સ ટેસ્ટમાં નોંધપાત્ર રીતે સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું.
ઓછો વપરાશ કરનારની માનસિક સ્થિતિ સારી
આ પરીક્ષણો સાબિત કરે છે જે વિદ્યાર્થીઓ ઓછા સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરે છે તેમની માનસિક સ્થિતિ વધુ સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરતા લોકો કરતા સારી હોય છે. સોશિયલ મીડિયા, શૈક્ષણિક સામગ્રી બ્રાઉઝિંગ અને દબાણને કારણે ફોનના દુરુપયોગનું વ્યસન વધી રહ્યું છે. મહિલાઓમાં સ્માર્ટફોનનો વધુ ઉપયોગ જોવા મળ્યો છે, જેનો આંકડો લગભગ 79 ટકા છે. 44 ટકા સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ સોશિયલ મીડિયા નેટવર્કિંગ માટે કરવામાં આવે છે, જ્યારે 37.5 ટકા ફોનનો ઉપયોગ ફોન કૉલ્સ અને ટેક્સ્ટ સંદેશાઓ માટે થઈ રહ્યો છે. કોરોના બાદથી લોકોમાં મોબાઈલનું વળગણ વધ્યું છે. અભ્યાસ કરી રહેલ વિદ્યાર્થીઓ મોડી રાત સુધી મોબાઈલમાં વ્યસ્ત રહેતા તેમના શૈક્ષણિક દેખાવ પર નકારાત્મક અસર થઈ રહી છે.
આ પણ વાંચોઃ CBSE Warning/નકલી સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મથી બચોઃ સીબીએસઇની ચેતવણી
આ પણ વાંચોઃ Cyber Crime/પાટડીનો યુવાન ન્યૂડ વીડિયો કોલ સ્કેમનો ભોગ બન્યો, 44 હજાર રૂપિયા ગુમાવ્યા
