સુપ્રીમ કોર્ટ/ ચારધામ પ્રોજેકટમાં રોડ પહોળો કરવા મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું જાણો…

કેન્દ્ર સરકારે કહ્યું છે કે તે આ 900 કિલોમીટર લાંબો રસ્તો ચીની સરહદ સુધી સૈન્ય ઉપકરણો, સામગ્રીને લઈ જવા માટે બનાવી રહ્યા છે

Top Stories India

ચાર ધામ પ્રોજેક્ટ માટે રસ્તાની પહોળાઈ વધારવાના મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પ્રાથમિકતા છે અને સુરક્ષાને અપગ્રેડ કરવાની જરૂર છે. ખાસ કરીને તાજેતરના સમયમાં સરહદી ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને સંરક્ષણની ચિંતાઓને છોડી શકાતી નથી. જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડે કહ્યું કે અમે નથી ઈચ્છતા કે ભારતીય સૈનિકો 1962ની સ્થિતિમાં હોય, પરંતુ સંરક્ષણ અને પર્યાવરણ બંનેની જરૂરિયાતો સંતુલિત હોવી જોઈએ. તે જ સમયે, માર્ગને પહોળો કરવાની માંગ કરતી વખતે, કેન્દ્રએ કહ્યું કે ચીને બીજી બાજુ જબરદસ્ત બાંધકામ કર્યું છે. બીજી તરફ ચીન હેલિપેડ અને ઈમારતો બનાવી રહ્યું છે. ટેન્ક, રોકેટ લોન્ચર અને તોપો વહન કરતી ટ્રકોને આ રસ્તાઓ પરથી પસાર થવું પડી શકે છે, તેથી સંરક્ષણની દૃષ્ટિએ રસ્તાની પહોળાઈ  દસ મીટર કરવી જોઈએ.આ મામલે કોર્ટે સુરક્ષાને વધુ પ્રાધાન્ય આપ્યું છે.

અરજદાર એનજીઓ વતી કોલિન ગોન્સાલ્વેસે કહ્યું કે સેનાએ ક્યારેય એવું નથી કહ્યું કે અમે રસ્તા પહોળા કરવા માંગીએ છીએ. રાજકીય સત્તામાં ઉચ્ચ વ્યક્તિ ચાર ધામ યાત્રા પર હાઇવે ઇચ્છતી હતી. સેના પછી અનિચ્છા સહભાગી બની હતી. આ વર્ષે મોટા પ્રમાણમાં ભૂસ્ખલનથી પહાડોમાં થયેલા નુકસાનમાં વધારો થયો છે. આ મામલાની સુનાવણી જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડ, જસ્ટિસ સૂર્યકાન્ત અને જસ્ટિસ વિક્રમ નાથે કરી હતી.

સુનાવણીમાં એટર્ની જનરલ કેકે વેણુગોપાલે કહ્યું કે સંરક્ષણ (મંત્રાલય) રસ ધરાવે છે કારણ કે ચીન સાથેની ઉત્તરીય સરહદની સમસ્યાને કારણે રસ્તા પહોળા કરવા જરૂરી છે. આ અંગે કોલિન ગોન્સાલ્વેસે કહ્યું, ‘હું એમ કહેવાનો નથી કે પર્યાવરણની જરૂરિયાતો રાષ્ટ્રના સંરક્ષણને અસર કરે છે. હિમાલયમાં લગભગ 17 હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ્સ બમ્પરથી બમ્પર સુધી બનાવવામાં આવ્યા છે અને હવે અમે એક સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છીએ. 2013 માં વાદળ ફાટ્યું હતું, આવા પ્રોજેક્ટ્સને કારણે નુકસાન થયું હતું. કોર્ટે આ અંગે સંજ્ઞાન લીધું હતું.કોર્ટે 24 પ્રોજેક્ટ પર સ્ટે આપ્યો હતો.જસ્ટિસ ડી.વાય. ચંદ્રચુડે કહ્યું કે અમે નથી ઈચ્છતા કે ભારતીય સૈનિકો 1962ની સ્થિતિમાં હોય, પરંતુ સંરક્ષણ અને પર્યાવરણ બંનેની જરૂરિયાતો સંતુલિત હોવી જોઈએ. કોર્ટે કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકારે કહ્યું છે કે તે આ 900 કિલોમીટર લાંબો રસ્તો ચીની સરહદ સુધી સૈન્ય ઉપકરણો, સામગ્રીને લઈ જવા અને લઈ જવા માટે બનાવી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં અમે કંઈ કરી શકતા નથી, જો આ રસ્તો પ્રવાસન માટે હોત તો અમે તેના પર કડક પર્યાવરણીય નિયંત્રણો લાદી દીધા હોત.કોઇપણ ભોગે સુરક્ષા સર્વોપરી હોય છે.

કોર્ટે કહ્યું કે લદ્દાખના સૌથી દુર્ગમ વિસ્તારોમાં સૌથી મોટા બૌદ્ધ મઠો છે. તેમની તરફ જતા રસ્તાઓનો ઉપયોગ સેના તેમજ નાગરિકો કરે છે. આટલી ઊંચાઈએ દેશની સુરક્ષા જોખમમાં છે એ વાતનો કોઈ ઈન્કાર નથી. શું બંધારણીય અદાલત કહી શકે છે કે સંરક્ષણની આવશ્યકતાઓને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવશે નહીં, ખાસ કરીને તાજેતરના વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને. અમે હિમ પીગળવાનું પાસું અનુભવીએ છીએ પરંતુ મોટા પાયે વિકાસના પ્રોજેક્ટ્સને કારણે પણ તે થઈ રહ્યું છે. શું આપણે કહી શકીએ કે દેશની વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાતો પર પર્યાવરણનો વિજય થશે.