New Delhi : કેન્દ્ર સરકારે 1 એપ્રિલથી અમલમાં આવેલી ડુંગળી પરની 20 ટકા નિકાસ ડ્યુટી દૂર કરી છે. ગ્રાહક બાબતોના વિભાગના સંદેશાવ્યવહાર બાદ મહેસૂલ વિભાગે એક જાહેરનામું બહાર પાડીને આ નિર્ણયની પુષ્ટિ કરી છે.
કેરળ એક્સપોર્ટર્સ ફોરમના સેક્રેટરી સીટી મુનશીદે જણાવ્યું હતું કે કેરળના ઘણા નિકાસકારો મહારાષ્ટ્રના નાસિકથી ડુંગળી ખરીદે છે અને તેને ગલ્ફ બજારોમાં નિકાસ કરે છે, પરંતુ 20 ટકા નિકાસ ડ્યુટીને કારણે ભારતીય ડુંગળી અન્ય દેશો સાથે સ્પર્ધા કરી શકતી નથી. તેમણે કહ્યું કે અમે ખાડી દેશો, પાકિસ્તાન, ઇજિપ્ત, તુર્કી અને ઈરાન જેવા દેશોમાંથી સસ્તા દરે ડુંગળીની આયાત કરી રહ્યા છીએ, આ બધા દેશો અમારા સ્પર્ધકો છે.
બાગાયતી ઉત્પાદનો નિકાસકારો સંગઠન (HPEA) ના પ્રમુખ અજિત શાહે જણાવ્યું હતું કે ભારતમાંથી નિકાસ થતી ડુંગળીનો ભાવ પ્રતિ ટન $350 છે, જ્યારે પાકિસ્તાન $280 ના ભાવે ડુંગળીની નિકાસ કરી રહ્યું છે. ૨૦ ટકા નિકાસ ડ્યુટીના કારણે વૈશ્વિક બજારમાં ભારતીય ડુંગળીની ખરીદીમાં અવરોધ ઉભો થયો છે. કૃષિ ઉત્પાદનોની નિકાસ કરતા રાજથી ગ્રુપના ડિરેક્ટર એમ મદન પ્રકાશે જણાવ્યું હતું કે 20 ટકા ડ્યુટીને કારણે, અમને ગલ્ફ દેશો સહિત અન્ય બજારોમાં નુકસાન થઈ રહ્યું છે.
સરકારે અગાઉ સ્થાનિક ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે નિકાસ જકાત, લઘુત્તમ નિકાસ ભાવ અને નિકાસ પ્રતિબંધ સહિતના નિયંત્રણો રજૂ કર્યા હતા. આ પગલાં 8 ડિસેમ્બર, 2023 થી 3 મે, 2024 સુધી લગભગ પાંચ મહિના માટે અમલમાં હતા. 13 સપ્ટેમ્બર, 2024 થી 20 % નિકાસ ડ્યુટી લાગુ કરવામાં આવી છે.
પ્રતિબંધો છતાં, નાણાકીય વર્ષ 2023-24માં ડુંગળીની નિકાસ 17.17 લાખ મેટ્રિક ટન (LMT) અને 18 માર્ચ સુધીમાં 2024-25માં 11.65 LMT સુધી પહોંચી ગઈ. માસિક નિકાસ સપ્ટેમ્બર 2024માં 0.72 LMT થી વધીને જાન્યુઆરી 2025માં 1.85 LMT થઈ ગઈ.
સરકારે જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણયનો હેતુ ખેડૂતોને વાજબી ભાવ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે અને સાથે સાથે ગ્રાહકોને ડુંગળી પોસાય તેવી પણ ખાતરી કરવાનો છે. “રવી પાકના સારા જથ્થામાં આગમનને કારણે મંડી અને છૂટક ભાવમાં ઘટાડો થયો છે,” સરકારે જણાવ્યું હતું. ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા કરતા મંડીના ભાવ ઊંચા રહ્યા છે, પરંતુ ઓલ-ઇન્ડિયા વેઇટેડ એવરેજ મોડલ ભાવમાં 39 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. ગયા મહિનામાં છૂટક ભાવમાં 10 %નો ઘટાડો થયો છે.
લાસલગાંવ અને પિંપળગાંવ બજારોમાં ડુંગળીની આવક વધી છે, જેના કારણે ભાવમાં ઘટાડો થયો છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, 21 માર્ચે લાસલગાંવમાં ડુંગળીના ભાવ 1,330 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ અને પિંપળગાંવમાં 1,325 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ હતા.
કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે રવિ ડુંગળીનું ઉત્પાદન 227 LMT થવાનો અંદાજ છે, જે ગયા વર્ષના 192 LMT કરતા 18 % વધુ છે. ભારતના કુલ ડુંગળી ઉત્પાદનમાં 70-75 % હિસ્સો ધરાવતા રવિ ડુંગળી ઓક્ટોબર અથવા નવેમ્બરમાં ખરીફ પાક આવે ત્યાં સુધી ભાવ સ્થિરતા માટે ચાવીરૂપ છે.
આગામી મહિનાઓમાં બજાર ભાવમાં વધુ ઘટાડો થવાની ધારણા છે. ઓગસ્ટ 2023 માં શરૂ થયેલા ઓછા સ્થાનિક પુરવઠા અને ઊંચા આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવોના સમયગાળાને કારણે ઉત્પાદનમાં વધારો અને ભાવમાં ઘટાડો થયો છે.
આ પણ વાંચો: ભાવનગર માર્કેટ યાર્ડમાં મજૂરો અને ખેડૂતો વચ્ચે તણાવ, ડુંગળીની હરાજી ઠપ્પ
આ પણ વાંચો: ડુંગળી ભરેલા વાહનોની યાર્ડમાં લાંબી લાઈનો, જાણો શું છે કારણ
આ પણ વાંચો: ડુંગળીની નિકાસ પર પ્રતિબંધ હટાવાતા ભાવો વધવાની સંભાવના
