કરોડોનો ખર્ચ છતાં ગુજરાતમાં Tree Plantation નિષ્ફળ, 40% નાશ

Gujarat News: ગુજરાતમાં એક તરફ વન વિભાગ દ્વારા કરોડો રૂપિયાનો ખર્ચ કરીને વૃક્ષારોપણ (Tree plantation)ના મોટા અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ રોપાઓના ઉછેર અને જાળવણીમાં બેદરકારી સામે આવતા સમગ્ર પ્રક્રિયા જ શંકાના ઘેરામાં આવી ગઈ છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં જ આશરે 1.20 કરોડ રૂપિયાના રોપાઓ નાશ પામ્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે, જે રાજ્યના પર્યાવરણ અને જાહેર નાણાં બંને માટે ચિંતાજનક બાબત છે.

40% Tree plantation નિષ્ફળ: કાગળ પર હરિયાળો વિકાસ?

મળતી માહિતી મુજબ રાજ્યમાં કરવામાં આવેલા વૃક્ષારોપણ (Tree plantation)માંથી આશરે 40 ટકા રોપાઓ જીવિત રહી શક્યા નથી. વાવેતર પછી યોગ્ય માવજત અને સંભાળના અભાવે મોટા પ્રમાણમાં રોપાઓ સુકાઈ જાય છે. પરિણામે કરોડો રૂપિયાનો ખર્ચ પાણીમાં જાય છે અને હરિયાળી વધારવાના પ્રયાસો અધૂરા રહી જાય છે.

અમદાવાદ જેવા મેટ્રો શહેરોમાં પણ ગ્રીન કવર વધારવાના પ્રયાસો કરવામાં આવે છે, જેમાં શાળા, કોલેજો અને સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ પણ જોડાય છે, છતાં પરિણામ સંતોષકારક નથી.

21 જિલ્લામાં લાખો રોપાઓનો નાશ

વિધાનસભામાં ઉઠેલા આ મુદ્દા પર સરકારે સ્વીકાર્યું છે કે રાજ્યના 21 જિલ્લામાં મોટા પ્રમાણમાં રોપાઓ નાશ પામ્યા છે. સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓમાં:

પાટણ – 12.70 લાખ

ભરૂચ – 12.57 લાખ

નર્મદા – 9.51 લાખ

સુરેન્દ્રનગર – 7.51 લાખ

દાહોદ – 6.48 લાખ

પંચમહાલ – 6.23 લાખ

આ આંકડા દર્શાવે છે કે સમસ્યા એકાદ જિલ્લામાં નહીં પરંતુ સમગ્ર રાજ્યમાં વ્યાપક છે.

ભ્રષ્ટાચાર અને કાગળ પરના પ્રોજેક્ટના આક્ષેપ

સ્થાનિક સ્તરે એવી ચર્ચાઓ પણ ચાલી રહી છે કે વાસ્તવિક કામગીરી કરતા કાગળ પર વૃક્ષારોપણ (Tree plantation) બતાવીને બિલો પાસ કરવામાં આવે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં સુકાઈ ગયેલા રોપાઓની જગ્યાએ રાતોરાત નવા રોપા રોપીને તપાસમાંથી બચવાનો પ્રયાસ થતો હોવાનો પણ આક્ષેપ છે.

NGTનો કડક અભિગમ, ISROની સલાહ અવગણાઈ

આ મુદ્દે National Green Tribunal દ્વારા પણ ગંભીર નોંધ લેવામાં આવી છે. હાઈવે પરના વૃક્ષારોપણમાં થયેલી નિષ્ફળતા અને ગેરરીતિઓ બદલ કડક પગલાં લેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.

વધુમાં, Indian Space Research Organisation (ISRO) દ્વારા આપવામાં આવેલા વૈજ્ઞાનિક અહેવાલો અને ભલામણોને પણ વન વિભાગે અવગણ્યા હોવાના આરોપો છે, જેના કારણે વન્યજીવ કોરિડોર અને પર્યાવરણીય સુધારણા પ્રોજેક્ટ્સ પર નકારાત્મક અસર પડી છે.