Business News: જે દેશો પર ટ્રમ્પે આજથી જવાબી ટેરિફ લાદવાની ધમકી આપી છે તેમાં ભારતનો પણ સમાવેશ થાય છે. જો કે, એક સમયે ભારતને ‘ટેરિફ કિંગ’ અને ‘વ્યાપારી બાબતોમાં મોટો દુરુપયોગ કરનાર’ ગણાવનારા અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે ભારત તેના ટેરિફમાં ઘટાડો કરશે. હાલમાં, આજથી વળતી ટેરિફ લાદવાની ધમકી હોવા છતાં, નવી દિલ્હીએ તેના કાર્ડ જાહેર કર્યા નથી. ચાલો જાણીએ બંને દેશો વચ્ચેના ટેરિફની સંપૂર્ણ વાર્તા.
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 2 એપ્રિલ એટલે કે આજના દિવસને તેમના વેપારી ભાગીદારો પર પારસ્પરિક ટેરિફ લાદવાનો દિવસ નક્કી કર્યો છે. આના એક દિવસ પહેલા, વ્હાઇટ હાઉસે મંગળવારે કહ્યું હતું કે ટેરિફ તરત જ લાગુ કરવામાં આવશે. જો કે, ટેરિફનું સ્વરૂપ શું હશે તે અંગે હજુ સુધી કોઈ ખુલાસો કરવામાં આવ્યો નથી. બીજી તરફ, યુરોપિયન યુનિયને પણ ટ્રમ્પને ચેતવણી આપી છે કે તેની પાસે ટેરિફનો સામનો કરવા માટે નક્કર પગલાં છે.
ટ્રમ્પે જે દેશો પર ટેરિફ લગાવવાની ધમકી આપી છે તેમાં ભારતનો પણ સમાવેશ થાય છે. જો કે, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, જેમણે એક દિવસ પહેલા સુધી ભારતને ‘ટેરિફ કિંગ’ અને ‘વેપારના સંદર્ભમાં મોટો દુરુપયોગ કરનાર’ ગણાવ્યો હતો, આશા વ્યક્ત કરી છે કે ભારત તેના અન્ય સાથીઓની જેમ ટેરિફમાં ઘટાડો કરશે. સોમવારે ઓવલ ઓફિસથી બોલતા ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે, “મેં સાંભળ્યું છે કે ભારત તેના ટેરિફમાં ધરખમ ઘટાડો કરવા જઈ રહ્યું છે. ઘણા દેશો તેમના ટેરિફ ઘટાડવા જઈ રહ્યા છે.” પરંતુ બીજી તરફ ભારતે આજ સુધી આ મામલે પોતાનો પત્તો નથી ખોલ્યો.
ટેરિફને લઈને અમેરિકા, ભારત અને અન્ય દેશો વચ્ચે શું તણાવ છે? ભારત અને અમેરિકા એકબીજા પર કેટલી ટેરિફ લાદે છે? યુએસ પરસ્પર ટેરિફ લાદવાનો અર્થ શું છે? ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ શું ઈચ્છે છે? ભારતની મૂંઝવણ શું છે? ચાલો આ વિશે વિગતવાર જાણીએ.
કયા દેશોના ટેરિફને લઈને અમેરિકામાં નારાજગી છે?
અમેરિકી સરકાર વિશ્વભરના દેશો દ્વારા તેના પર લાદવામાં આવતા ટેરિફથી નારાજ છે અને તેના જવાબમાં આજે તે ટેરિફ લાદવાની તૈયારી કરી રહી છે. વ્હાઇટ હાઉસની પ્રેસ સેક્રેટરી કેરોલિન લેવિટે ટેરિફને લઈને યુરોપિયન યુનિયન, ભારત, જાપાન અને કેનેડા પર નિશાન સાધ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ભારત હાલમાં યુએસ કૃષિ ઉત્પાદનો પર 100% સુધી ટેરિફ લાદે છે, જ્યારે અન્ય દેશોની સમાન નીતિઓ છે. EU અમેરિકન ડેરી પર 50% સુધીની ટેરિફ લાદે છે, જાપાન અમેરિકન ચોખા પર 700% સુધીની ટેરિફ લાદે છે અને કેનેડા અમેરિકન બટર અને ચીઝ પર 300% સુધીની ટેરિફ લાદે છે. લેવિટે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકન ઉત્પાદનો પરના આ ટેરિફ અયોગ્ય વેપાર પ્રથા છે અને આપણે તેને બદલવું પડશે.
ટેરિફ પર ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની વેપાર નીતિ શું છે?
ટ્રમ્પે છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં વારંવાર પુનરોચ્ચાર કર્યો છે કે જે દેશો અમેરિકન માલ પર ટેરિફ લાદે છે તેઓને 2 એપ્રિલથી વળતરની ટેરિફનો ફટકો પડશે. તેમણે કેનેડાને “ઉચ્ચ ટેરિફ દેશ” તરીકે વર્ણવતા કહ્યું કે તે અમેરિકન ડેરી ઉત્પાદનો પર 250% સુધી ટેરિફ લાદે છે. ટ્રમ્પે કહ્યું, “દુનિયાના દરેક દેશે અમને લૂંટ્યા છે, અને હવે તેઓ અમારા પર જે પણ આરોપ લગાવશે, અમે તેમને ચાર્જ કરીશું,” ટ્રમ્પે કહ્યું. ટ્રમ્પે કહ્યું કે વર્તમાન ટેરિફ ‘અસ્થાયી’ અને ‘નાના’ છે, પરંતુ 2 એપ્રિલથી અમલમાં આવનારા મોટા ટેરિફ ‘મોટા ગેમ ચેન્જર’ હશે.
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ટેરિફને લઈને શું મુદ્દો છે?
ટ્રમ્પે તેમના બીજા કાર્યકાળના પ્રથમ દિવસે કોંગ્રેસને સંબોધિત કરતી વખતે ભારત અને અન્ય દેશો દ્વારા લાદવામાં આવેલા ઊંચા ટેરિફને ખૂબ જ અયોગ્ય ગણાવ્યું હતું. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે જો તમે તમારી પ્રોડક્ટ યુએસમાં નહીં બનાવો તો તમારે ટેરિફ ચૂકવવા પડશે અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં તે ભારે હશે. ભૂતકાળમાં, ટ્રમ્પે તો ભારતને ટેરિફ કિંગ અને મોટો દુરુપયોગ કરનાર કહ્યો છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે વેપાર અવરોધો અને ઊંચા ટેરિફને કારણે ભારતમાં અમેરિકન ઉત્પાદનોનું વેચાણ કરવું મુશ્કેલ છે. દરમિયાન, ઊંચા ટેરિફને કારણે, ભારતમાં ટેસ્લા કારનું વેચાણ પણ ઘણી વખત સ્થગિત કરવામાં આવ્યું છે.
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર સંતુલન કેવું છે?
2024માં ભારત-અમેરિકાનો વેપાર આશરે $129.2 બિલિયનનો રહેશે. આ સમયગાળા દરમિયાન, અમેરિકાથી ભારતમાં કુલ $41.8 બિલિયનની નિકાસ થઈ, જે 2023ની સરખામણીમાં 3.4% વધુ છે. તે જ સમયે, અમેરિકાએ ભારતમાંથી $87.4 બિલિયનની આયાત કરી, જે 2023ની સરખામણીમાં 4.5% વધુ છે. આ સ્થિતિમાં, ભારતની સાથે અમેરિકાની વેપાર ખાધ 457 અબજ ડૉલર સુધી પહોંચી ગઈ. જેફરીઝના મતે ભારત અમેરિકામાંથી માત્ર પાંચ ટકા પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની આયાત કરે છે. તે જ સમયે, 2024 માં ભારતથી અમેરિકામાં $103 બિલિયનના સોફ્ટવેરની નિકાસ કરવામાં આવી હતી. જો આપણે ભારતની સંરક્ષણ આયાત પર નજર કરીએ તો, દેશની 70 ટકા સંરક્ષણ આયાત રશિયા અને ફ્રાન્સમાંથી આવે છે. આમાં અમેરિકાનો હિસ્સો માત્ર 13 ટકા છે. GTRI ડેટા અનુસાર, ભારતમાં યુએસ કૃષિ ઉત્પાદનો પર લાદવામાં આવેલ સરેરાશ ટેરિફ 37.7% છે, જ્યારે યુએસમાં ભારતીય કૃષિ ઉત્પાદનો પર લાદવામાં આવેલ સરેરાશ ટેરિફ 5.3% છે. આ વેપાર ખાધ ઘટાડવા માટે અમેરિકા ભારત પર ટેરિફ ઘટાડવા માટે સતત દબાણ કરી રહ્યું છે.
અમેરિકા શું ઈચ્છે છે? ભારત માટે શું મૂંઝવણ છે?
અમેરિકા ઘણા વર્ષોથી ઈચ્છી રહ્યું છે કે ભારત તેનું કૃષિ ક્ષેત્ર તેના માટે ખોલે. અમેરિકા ભારતને મોટા બજાર તરીકે જુએ છે. પરંતુ ભારતે તેની ખાદ્ય સુરક્ષા, આજીવિકા અને લાખો ખેડૂતોના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને અત્યાર સુધી આમ કરવાનું ટાળ્યું છે. ભારતની સ્થિતિ એવી છે કે તે એક સમયે અનાજની કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યું હતું પરંતુ હવે આ દેશ અનાજની નિકાસ કરવાની સ્થિતિમાં છે. 1950 અને 60 ના દાયકામાં, ભારત તેના નાગરિકોને ખવડાવવા માટે વિદેશી સહાય પર નિર્ભર હતું પરંતુ દેશમાં હરિયાળી ક્રાંતિ પછી પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ. આજે, ભારત તેના દેશના 1.4 અબજ લોકોને માત્ર ખોરાક પૂરો પાડે છે એટલું જ નહીં પરંતુ વિશ્વમાં કૃષિ ઉત્પાદનોનો આઠમો સૌથી મોટો નિકાસકાર પણ બની ગયો છે. ભારત સમગ્ર વિશ્વમાં અનાજ, ફળો અને ડેરી ઉત્પાદનો મોકલી રહ્યું છે.
અમેરિકાને બજાર ખોલવામાં શું સમસ્યા છે?
1947માં આઝાદી મળી ત્યારથી ભારતે તેના ઉદ્યોગોને કડક સુરક્ષા આપી છે. તેથી જ તે વિશ્વમાં સૌથી વધુ સરેરાશ ટેરિફ ધરાવતા દેશોમાંનો એક છે. આ ટેરિફ કટ ભારતના વિવિધ ક્ષેત્રો માટે સંવેદનશીલ હોઈ શકે છે, ખાસ કરીને ટેરિફ કૃષિ ક્ષેત્ર માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે આ ક્ષેત્ર લગભગ અડધા ભારતીયોને રોજગારી આપે છે. જો ભારત તેનું કૃષિ ક્ષેત્ર યુ.એસ. માટે ખોલે છે, તો ભારે સબસિડી સાથે પાક ઉગાડતા અમેરિકન ખેડૂતોની સરખામણીમાં કઠોર પરિસ્થિતિઓમાં ઉત્પાદન કરતા ભારતીય ખેડૂતોને અસમાન સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, ભારતના દૃષ્ટિકોણથી, અમેરિકન ઉત્પાદનો પર ટેરિફ તેના કૃષિ ક્ષેત્ર અને ઉદ્યોગોને સ્પર્ધાથી બચાવવા માટે જરૂરી છે.
આગળનો રસ્તો શોધવાની આશા શું છે?
નિષ્ણાતો માને છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર નવી દિલ્હી પર અમેરિકન કંપનીઓ માટે સરકારી ખરીદી ખોલવા માટે વેપાર વાટાઘાટોમાં દબાણ લાવી શકે છે – જે વિકાસશીલ દેશ છે, તે ખૂબ જ સંવેદનશીલ માંગ છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતે પોતાની આર્થિક સંપ્રભુતાને મહત્વ આપવું જોઈએ. સંશોધન જૂથ જીટીઆરઆઈના સ્થાપક અજય શ્રીવાસ્તવના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ એ છે કે લગભગ તમામ ઔદ્યોગિક ટેરિફ લાઇન પર ટેરિફને શૂન્યથી શૂન્ય સુધી ઘટાડવો. પરંતુ કૃષિ પર કોઈપણ ચર્ચા ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક કરવી જોઈએ, કારણ કે તે આપણા માટે આજીવિકાનો મુદ્દો છે. બીજી તરફ, જેફરીઝે તેના એક અહેવાલમાં કહ્યું છે કે ભારત દ્વારા અમેરિકાથી વધુ સંરક્ષણ અને તેલ અને ગેસની આયાત કરવાથી ટ્રમ્પના ટેરિફની અસરમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. જો કે, ઓટો, ફાર્મા, ટેક્સટાઇલ અને આલ્કોહોલના વ્યવસાયો પર પારસ્પરિક ટેરિફની અસર શક્ય છે. વૈશ્વિક ફર્મે આશા વ્યક્ત કરી છે કે વહેલા અથવા મોડા અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે વેપાર કરાર અંતિમ સ્વરૂપ લેશે. હાલમાં, ભારત તરફથી ટેરિફ ઘટાડવાના અમેરિકન દાવા છતાં, નવી દિલ્હીએ તેના કાર્ડ ખોલ્યા નથી અને ટ્રમ્પ આજથી પારસ્પરિક ટેરિફની જાહેરાત કરવા પર અડગ છે.
આ પણ વાંચો:ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો 25% ‘ઓટો ટેરિફ’ આ ભારતીય કંપનીઓની રમત બગાડશે
આ પણ વાંચો:અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કોર્ટના આદેશને અવગણ્યો, સેંકડો ઇમિગ્રન્ટ્સને ધકેલ્યા
