નવી દિલ્હીઃ સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે મંગળવારે (27 મે) AMCA (એડવાન્સ્ડ મીડિયમ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ) કાર્યક્રમને મંજૂરી આપી. આ પગલું ભારતના આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનને મજબૂત બનાવવા તરફ એક મોટું પગલું છે. આ કાર્યક્રમ ADA (એરોનોટિકલ ડેવલપમેન્ટ એજન્સી) અને ઉદ્યોગ સાથે ભાગીદારીમાં અમલમાં મૂકવામાં આવશે, જે ખાનગી અને જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓને સમાન તકો પૂરી પાડશે.

AMCA

AMCA એ ભારતનું પાંચમી પેઢીનું સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ છે, જે ભારતીય વાયુસેના માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવનાર છે. આ વિમાન આધુનિક ટેકનોલોજીથી બનાવવામાં આવશે, જેમાં સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજી, સુપરક્રૂઝ, અદ્યતન સેન્સર અને શસ્ત્રો, AIનો સમાવેશ થશે. ચાલો આ બધાની વિશેષતાઓ વિશે જાણીએ.

સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજી: રડારથી બચવાની ક્ષમતા, જેથી દુશ્મન તેને સરળતાથી શોધી ન શકે.

સુપરક્રુઝ: આફ્ટરબર્નર વિના અવાજની ગતિથી વધુ ઝડપે ઉડવાની ક્ષમતા.

અદ્યતન સેન્સર અને શસ્ત્રો: રડાર, મિસાઇલો અને ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ પ્રણાલીઓ જે તેને બહુ-ભૂમિકા વિમાન બનાવશે.

AI: ઓટોમેટેડ નિર્ણય લેવા અને નેટવર્ક-કેન્દ્રિત યુદ્ધમાં મદદ કરશે.

AMCA ને DRDO (સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન) ના ADA દ્વારા વિકસાવવામાં આવશે. તેનો ઉદ્દેશ્ય 2030 સુધીમાં ભારતીય હવાઈદળને વિશ્વ કક્ષાના સ્વદેશી વિમાન પૂરા પાડવાનો છે, જે આયાતી વિમાનો (જેમ કે રાફેલ અથવા સુખોઈ) પર નિર્ભરતા ઘટાડશે.

AMCA પ્રોગ્રામનું અમલીકરણ મોડલ

સંરક્ષણ મંત્રીએ AMCA ના વિકાસ માટે એક નવા અમલીકરણ મોડેલને મંજૂરી આપી છે, જેમાં ઘણી વિશેષતાઓ છે. આમાંની એક વિશેષતા એ છે કે ADA ખાનગી અને જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ સાથે મળીને કાર્યક્રમો ચલાવશે. આનાથી સ્વદેશી ટેકનોલોજી કૌશલ્યો અને ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ શક્ય બનશે. વધુમાં, ખાનગી અને જાહેર કંપનીઓ સંયુક્ત સાહસ તરીકે અથવા કન્સોર્ટિયા (ઘણી કંપનીઓના જૂથો) તરીકે સ્વતંત્ર રીતે બોલી લગાવી શકે છે.

બોલી લગાવનારી કંપનીઓએ ભારતીય કાયદાઓનું પાલન કરવું પડશે. બધી કંપનીઓને સમાન તક મળશે અને પસંદગી સ્પર્ધાના આધારે થશે. ADA ટૂંક સમયમાં AMCA ના વિકાસ તબક્કા માટે એક્સપ્રેશન ઓફ ઇન્ટરેસ્ટ (EOI) બહાર પાડશે, જેના હેઠળ કંપનીઓ તેમની ભાગીદારી માટે અરજી કરી શકે છે. આ મોડેલ ભારતના એરોસ્પેસ ઉદ્યોગને વેગ આપશે અને HAL, TATA, L&T જેવી ખાનગી કંપનીઓને મુખ્ય સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ્સમાં ભાગ લેવાની તક આપશે.

AMCA ની લાક્ષણિકતાઓ:

AMCA ભારતનું પાંચમી પેઢીનું ફાઇટર એરક્રાફ્ટ હશે, જેમાં ઘણી અદ્યતન સુવિધાઓ હશે…

વજન અને કદ: મધ્યમ વજન વર્ગ (લગભગ 25 ટન), રાફેલ અને સુખોઈ કરતા નાનું પણ ઝડપી અને વધુ ચપળ.

રેન્જ અને ગતિ: 1,000 કિમીથી વધુની રેન્જ અને મેક 1.8+ ની ગતિ.

શસ્ત્રો: હવાથી હવા, હવાથી સપાટી અને સ્ટીલ્થ મિસાઇલો જેમ કે એસ્ટ્રા અને બ્રહ્મોસ-એનજી.

એન્જિન: શરૂઆતમાં GE F414 એન્જિન, પરંતુ પછીથી સ્વદેશી રીતે વિકસિત AL-51 એન્જિનનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

એડવાન્સ્ડ રડાર: AESA (એક્ટિવ ઇલેક્ટ્રોનિકલી સ્કેન કરેલ એરે) રડાર, જે એકસાથે અનેક લક્ષ્યોને ટ્રેક કરી શકે છે.

ઓછી અવલોકનક્ષમ ડિઝાઇન: રડાર ક્રોસ-સેક્શન ઘટાડવા માટે ખાસ ડિઝાઇન, જે તેને સ્ટીલ્થ બનાવે છે.

નોંધનીય છે કે ADA એ AMCA ની ડિઝાઇનને પહેલાથી જ અંતિમ સ્વરૂપ આપી દીધું છે. હવે, ઉદ્યોગની ભાગીદારીથી પ્રોટોટાઇપ ઉત્પાદન શરૂ થશે. AMCA ની પહેલી સ્ક્વોડ્રન 2030 સુધીમાં ભારતીય વાયુસેનામાં જોડાય તેવી અપેક્ષા છે.

વ્યૂહાત્મક મહત્વ

AMCA કાર્યક્રમ ભારતની સંરક્ષણ અને વ્યૂહાત્મક ક્ષમતાઓ માટે એક મુખ્ય ગેમ ચેન્જર છે.

AMCA આયાતી વિમાનો પરની નિર્ભરતા ઘટાડશે. ભારતનો એરોસ્પેસ ઉદ્યોગ વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનશે.

AMCA ચીનના J-20 અને પાકિસ્તાનના પ્રોજેક્ટ AZM જેવા પાંચમી પેઢીના વિમાનો સાથે સ્પર્ધા કરશે.

ખાનગી-જાહેર ભાગીદારી રોજગાર અને ટેકનોલોજીકલ નવીનતામાં વધારો કરશે.

AMCA ની સફળતા ભારતને ફાઇટર એરક્રાફ્ટના નિકાસકાર તરીકે સ્થાપિત કરી શકે છે.

આ પણ વાંચો: ગુજરાતના ડિફેન્સ સેક્ટરમાં 7 કંપનીઓ સાથે 7 હજાર કરોડના MOU

આ પણ વાંચો: વાઇબ્રન્ટમાં ઇનોવેશન ફોર ડિફેન્સ એક્સેલન્સ પણ ભાગ લેશે

આ પણ વાંચો: સંરક્ષણ ક્ષેત્રેઆત્મનિર્ભર બનવાની દિશામાં iDEXની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા: કેન્દ્રીય સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ