ભારતીય બેંકિંગ સિસ્ટમ રોકડની અછતનો સામનો કરી રહી છે. આવકવેરા અને GST ચૂકવણીને કારણે સપ્ટેમ્બરમાં રોકડ પ્રવાહ ઘટીને ₹70 અબજ થયો ગયો છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે સરકારી ખર્ચ આ ખાધને પૂર્ણ કરશે. RBI ના નિયમો અનુસાર બેંકોએ તેમની થાપણોનો એક ભાગ રોકડમાં જ રાખવો જરૂરી છે.
ભારતની બેંકિંગ સિસ્ટમ રોકડની તંગીનો સામનો કરી રહી છે. 21 સપ્ટેમ્બરના રોજ, રોકડ ઘટીને 70 અબજ રૂપિયા ($794 મિલિયન) થઈ ગઈ હતી, જે માર્ચના અંત પછીનું સૌથી નીચું સ્તર છે. આ આવકવેરા અને ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) ચુકવણીને કારણે હતું. બેંકિંગ સિસ્ટમમાંથી લગભગ 2.6 ટ્રિલિયન રૂપિયા બહાર નીકળી ગયા હતા. બેંકિંગ સિસ્ટમમાં નાણાંનો જથ્થો બજારના વ્યાજ દરોને પ્રભાવિત કરે છે, જેમાં ગ્રાહક લોનનો પણ સમાવેશ થાય છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, બેંકો ધિરાણ આપવામાં સાવધ રહે છે. જોકે, આમાં ટૂંક સમયમાં ઘટાડો થવાની ધારણા છે. વિશ્લેષકો કહે છે કે સરકારી ખર્ચ અને બોન્ડ આવક કર ચૂકવણીને કારણે થતી ખાધને ભરપાઈ કરશે.
ક્યારે થશે સુધરશ
નિષ્ણાતો અનુસાર આવતા અઠવાડિયે સરકારી ખર્ચમાં વધારો થવાથી આ અસર ઓછી થશે. બોન્ડ યીલ્ડ પણ મદદ કરશે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) બેંકો પાસે તેમની થાપણોના લગભગ 1% રોકડ રાખવાથી આરામદાયક છે, જે લગભગ ₹2.5 ટ્રિલિયન જેટલી છે. તાજેતરના અઠવાડિયામાં કર ચૂકવણી પહેલાં રોકડ સ્તર આ સ્તરથી ઉપર રહ્યું છે.
CRR માં ઘટાડાથી કરશે મદદ
નિષ્ણાતો મતે સરકારી ખર્ચમાં વધારો અને બેંકોના રોકડ અનામત ગુણોત્તર (CRR) માં ઘટાડાને કારણે ઓક્ટોબર સુધીના આગામી કેટલાક અઠવાડિયામાં તરલતાનું સ્તર વધવાની ધારણા છે.
CRR શું હોય છે?
CRR એ રકમ છે જે બેંકોએ RBI પાસે જાળવી રાખવી જરૂરી છે. સપ્ટેમ્બર અને નવેમ્બર વચ્ચે ચાર સમાન હપ્તામાં કુલ 1% ઘટાડવાનું આયોજન છે. આગામી ઘટાડો 4 ઓક્ટોબરના રોજ થશે
નિષ્ણાતોનો અંદાજો છે કે 4 ઓક્ટોબર પહેલા તરલતાનું સ્તર ₹2 ટ્રિલિયનથી ₹2.5 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચી જશે. બેંકો પણ આત્મવિશ્વાસ અનુભવી રહી છે. તેઓ RBIની રેપો વિન્ડો પર ઉપલબ્ધ ભંડોળનો માત્ર એક નાનો ભાગ જ ઉધાર લઈ રહી છે.
______________________________________________________________________________________________________
આ પણ વાંચો: Business News/હવે 10 લાખ રૂપિયા સુધીની ખરીદી પર UPI દ્વારા ચૂકવણી કરી શકાશે
આ પણ વાંચો: GST RATE NEWS/નિર્મલા સીતારમણ અધ્યક્ષતા બેઠક, GST દર તર્કસંગત,ગ્રાહકોને લાભ મળશે, વીમા પ્રીમિયમ રાહત
આ પણ વાંચો: Union Cabinet News/કેન્દ્રીય કેબિનેટ આજે MSME માટે નાણાકીય સહાય પેકેજને મંજૂરી આપી શકે છે
