ISRO Employees Future :ઇન્ડિયન નેશનલ સ્પેસ પ્રમોશન એન્ડ ઓથોરાઇઝેશન સેન્ટર (IN-SPACe)ના ચેરમેન પવન ગોયન્કાએ જણાવ્યું છે કે ISROના કર્મચારીઓએ પોતાના ભવિષ્યને લઈને કોઈપણ પ્રકારની ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતના અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી વધવા છતાં ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા એટલે કે ISROની ભૂમિકા ઓછી થવાની નથી.
સ્પેસ એક્સપોના ઉદ્ઘાટન કાર્યક્રમમાં બોલતા પવન ગોયન્કાએ જણાવ્યું હતું કે ભારતના અંતરિક્ષ કાર્યક્રમ સામે ભવિષ્યમાં અનેક મોટા અને મહત્વપૂર્ણ લક્ષ્યો છે. આ તમામ મહત્વાકાંક્ષી મિશનોમાં ISRO એક મજબૂત આધારસ્તંભ તરીકે પોતાની ભૂમિકા નિભાવતું રહેશે.
ISRO પાસે ભવિષ્યમાં પણ ઘણું મહત્વપૂર્ણ કામ
ISRO Employees Future અંગે ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ વચ્ચે પવન ગોયન્કાએ જણાવ્યું કે ચંદ્રયાન શ્રેણી, ગગનયાન મિશન, ભારતીય સ્પેસ સ્ટેશન અને ચંદ્ર પર ભારતીયને મોકલવાની યોજનાઓ જેવા અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ ચાલી રહ્યું છે.
આ ઉપરાંત ભારતના શુક્ર અને મંગળ મિશન, ફરીથી ઉપયોગ કરી શકાય તેવા ભારે પેલોડ લોન્ચ વાહન, NavIC સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવી અને વિવિધ ઉપગ્રહ મિશન પણ ની જવાબદારીનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
તેમણે જણાવ્યું કે કદાચ અગાઉ ક્યારેય ISRO પાસે એકસાથે આટલા મોટા પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરવાની જવાબદારી નહોતી. આ તમામ મિશનો માટે ISRO ભારતના અંતરિક્ષ કાર્યક્રમની કરોડરજ્જુ અને મજબૂત આધાર તરીકે કાર્ય કરી રહ્યું છે.
દરેક સંસ્થાની પોતાની અલગ ભૂમિકા
પવન ગોયન્કાએ કહ્યું કે ભારતના અંતરિક્ષ ક્ષેત્રને આગળ વધારવા માટે દરેક સંસ્થાની અલગ ભૂમિકા છે. સમગ્ર અંતરિક્ષ ઇકોસિસ્ટમ ત્યારે જ સફળતાપૂર્વક આગળ વધી શકે છે જ્યારે સરકારી સંસ્થાઓ અને ખાનગી કંપનીઓ સાથે મળીને કામ કરે.
તેમણે જણાવ્યું કે કેટલીક નવી વ્યવસ્થાઓ પહેલેથી જ અમલમાં આવી ચૂકી છે, જ્યારે અન્ય વ્યવસ્થાઓ હાલમાં વિકસિત થઈ રહી છે. ભારતના અંતરિક્ષ ક્ષેત્ર સામે ભવિષ્યમાં ખૂબ મોટી તકો ઉપલબ્ધ છે.
ISROની ભૂમિકા ઓછી નહીં થાય
ISRO Employees Future અંગે પવન ગોયન્કાએ અગાઉ પણ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં ખાનગી કંપનીઓને વધુ તક આપવાનો અર્થ ISROની ભૂમિકા ઘટાડવાનો નથી.
વર્ષ 2020માં ભારતના અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં કરવામાં આવેલા સુધારાઓનો મુખ્ય હેતુ સમગ્ર સ્પેસ ઇકોસિસ્ટમને વિસ્તૃત કરવાનો હતો. આ સુધારાઓ હેઠળ ખાનગી કંપનીઓને પરિપક્વ લોન્ચ વાહનો, સેટેલાઇટ્સ અને અન્ય અંતરિક્ષ પ્રણાલીઓના નિર્માણ તથા મોટા પાયે ઉત્પાદન માટે વધુ તક આપવામાં આવી રહી છે.
आज श्रीकृष्ण जन्माष्टमी हैं और इसी शुभ अवसर पर ,
ISRO ने एकबार फिर भारत का लोहा मनवाया 🇮🇳🚀
कृष्णं सदा सहायते 🚩🙏आज सुबह 2:55 AM पर GSLV-F17 ने श्रीहरिकोटा से उड़ान भरी और EOS-05 (GISAT-1A) को सफलतापूर्वक लॉन्च कर दिया।
ये भारत का पहला इमेजिंग सैटेलाइट है जो 36,000 KM ऊपर… pic.twitter.com/XpIPB2Zu5C
— Indian🇮🇳 (@singh31919) September 3, 2026
સંશોધન અને મહત્વપૂર્ણ મિશનો પર રહેશે ISROનું ધ્યાન
પવન ગોયન્કાના જણાવ્યા અનુસાર, ભવિષ્યમાં ISROનું મુખ્ય ધ્યાન અદ્યતન સંશોધન અને વિકાસ પર રહેશે. વૈજ્ઞાનિક મિશન, વ્યૂહાત્મક કાર્યક્રમો, નવી ટેક્નોલોજી અને એવા મહત્વપૂર્ણ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર કામ કરશે, જેને ખાનગી ક્ષેત્ર હાલમાં પોતાના દમ પર વિકસાવવામાં સક્ષમ નથી.
આ રીતે ભારતના અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં ISRO અને ખાનગી કંપનીઓ વચ્ચે કામની જવાબદારીઓનું વિભાજન થઈ શકે છે. જોકે, દેશના સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને અદ્યતન અંતરિક્ષ મિશનોમાં ની ભૂમિકા કેન્દ્રસ્થાને રહેશે.
કર્મચારી સંગઠનોએ વ્યક્ત કરી હતી ચિંતા
ISROના કેટલાક કર્મચારી સંગઠનોએ સંસ્થાના અધ્યક્ષ વી. નારાયણનને પત્ર લખીને ઉત્પાદન અને ઓપરેશન સંબંધિત કામ ખાનગી ક્ષેત્રને સોંપવાની ચર્ચાઓ અંગે સ્પષ્ટતા માગી હતી.
કર્મચારી સંગઠનોને ચિંતા હતી કે ભવિષ્યમાં લોન્ચ વાહનો અને અન્ય સિસ્ટમોના ઉત્પાદનની જવાબદારી ખાનગી કંપનીઓ અથવા સરકારી સાહસોને સોંપવામાં આવી શકે છે.
આ ચર્ચા વચ્ચે પવન ગોયન્કાએ ફરી એક વખત સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અંગે ચિંતા કરવાની કોઈ જરૂર નથી, કારણ કે સંસ્થાની ભૂમિકા ભારતના અંતરિક્ષ કાર્યક્રમમાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
ભારતના અંતરિક્ષ ક્ષેત્ર માટે નવી તકો
ભારત હાલમાં અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. ખાનગી કંપનીઓની વધતી ભાગીદારીથી સેટેલાઇટ નિર્માણ, લોન્ચ સેવાઓ અને નવી અંતરિક્ષ ટેક્નોલોજીના વિકાસને ગતિ મળવાની શક્યતા છે.
અદ્યતન સંશોધન અને દેશ માટે મહત્વપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક મિશનો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે, જ્યારે ખાનગી ક્ષેત્ર વ્યાપારી અને મોટા પાયે ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલા કાર્યોમાં પોતાની ભૂમિકા વધારી શકશે.
પવન ગોયન્કાના નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારતના અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં પરિવર્તન આવી રહ્યું છે, પરંતુ નું મહત્વ ઘટવાનું નથી. અંગે કર્મચારીઓએ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી, કારણ કે ચંદ્રયાન, ગગનયાન, ભારતીય સ્પેસ સ્ટેશન અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ મિશનોમાં ISROની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
ભારતના અંતરિક્ષ ક્ષેત્રના વિકાસ માટે સરકારી સંસ્થાઓ અને ખાનગી કંપનીઓ સાથે મળીને કામ કરશે અને દેશને વૈશ્વિક અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં વધુ મજબૂત સ્થાન અપાવશે.
