નવી દિલ્હી: અવકાશ યાત્રામાં અનેક સીમાચિહ્નો પાર કર્યા પછી, ભારતીય અવકાશ એજન્સી, ISRO એ ભારતીય અવકાશ સ્ટેશન (BAS) માટે મુખ્ય માળખાના વિકાસ પર કામ શરૂ કર્યું છે, જે અવકાશમાં એક કાયમી સ્ટેશન છે. ભારતીય અવકાશ મથકને પૃથ્વીની નીચી ભ્રમણકક્ષામાં સ્થાપિત કરવાનું છે. આ મિશન ISRO ની અવકાશ યાત્રામાં એક ખૂબ જ મહત્વાકાંક્ષી મિશન છે. અત્યાર સુધી, ISRO એ ટૂંકા ગાળા માટે અવકાશમાં પોતાની હાજરી સ્થાપિત કરી છે. જો કે, ભારતીય અવકાશ મથક દેશને કાયમી અવકાશ મથક પ્રદાન કરશે, જ્યાં અવકાશ વૈજ્ઞાનિકો અને અવકાશયાત્રીઓ વિવિધ સંશોધન કરી શકશે.
પ્રથમ મોડ્યુલ 2028માં લોન્ચ થશે
ISRO ના વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટરે ભારતીય અવકાશ મથક માટે ઉપયોગમાં લેવા માટે પ્રથમ મુખ્ય માળખું બનાવવા માટે ભારતીય એરોસ્પેસ ઉત્પાદકોનો ઔપચારિક રીતે સંપર્ક કર્યો છે. એક્સપ્રેશન ઓફ ઇન્ટરેસ્ટ (EOI) દ્વારા કરવામાં આવેલ આ સંપર્ક, લાંબા સમય સુધી સ્વદેશી અવકાશ પ્રયોગશાળામાં ભારતીય અવકાશ વૈજ્ઞાનિકને મૂકવા તરફનું પ્રથમ મોટું પગલું છે. અહેવાલો અનુસાર, ભારતીય અવકાશ મથકનું પ્રથમ મોડ્યુલ 2028માં અવકાશમાં લોન્ચ કરવાની યોજના છે.
ગગનયાન પછી તરત જ અવકાશ મથક
ભારતીય અવકાશ મથકની આ યાત્રા, જે નીચી પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષામાં મૂકવામાં આવશે, તે ભારતના માનવ અવકાશ કાર્યક્રમ, ગગનયાન પછી તરત જ શરૂ થવાની યોજના છે. ISRO માને છે કે આ અવકાશ મથક ભારતને લાંબા ગાળાના વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો કરવાની તક પૂરી પાડશે. તે ભવિષ્યના અવકાશ મિશન માટે જરૂરી ટેકનોલોજી પ્રાપ્ત કરવામાં પણ મદદ કરશે.
ભારતીય અવકાશ મથક 2035 સુધીમાં બનાવવામાં આવશે
ISRO ની યોજના અનુસાર, 2028 માં પ્રથમ મોડ્યુલ લોન્ચ થયા પછી, તેને ધીમે ધીમે 2035 સુધીમાં સંપૂર્ણ અવકાશ મથકમાં વિકસાવવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે ભાગોને પૃથ્વી પરથી અલગ અલગ સમયે પરિવહન કરવામાં આવશે અને સમગ્ર માળખું બનાવવા માટે અવકાશમાં એસેમ્બલ કરવામાં આવશે. ISRO એ હમણાં જ શરૂ કરેલી પ્રક્રિયા BAS-01 મોડ્યુલ માટે છે, જેને સમગ્ર મિશનનો આધાર માનવામાં આવે છે. ભારતીય એરોસ્પેસ કંપનીઓને તેના બે સેટ બનાવવા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે.
ભારતીય અવકાશ મથક સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી હશે
દરેક મોડ્યુલનો વ્યાસ 3.8 મીટર અને ઊંચાઈ આશરે 8 મીટર હોવાની અપેક્ષા છે. આ મોડ્યુલો AA-2219 નામના એલ્યુમિનિયમ એલોયનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવશે, જેનો ઉપયોગ પહેલાથી જ માનવ અવકાશ ઉડાન માટે થઈ ચૂક્યો છે. આ મોડ્યુલો માનવ-રેટેડ છે, એટલે કે સલામતી સાથે કોઈ સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં. ISRO એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ પ્રોજેક્ટ સંપૂર્ણપણે સ્થાનિક સ્તરે પૂર્ણ કરવામાં આવશે, કોઈપણ તબક્કે કોઈ વિદેશી તેમા સામેલ નહીં હોય.
