Auto and Tech: NVS-03 સેટેલાઇટ લોન્ચિંગ (NVS 03 satellite launch)ને ઈસરોએ 30 ઓક્ટોબરે રાત્રે 11:51 વાગ્યે સફળતાપૂર્વક પાર પાડ્યું છે. શ્રીહરિકોટા સ્થિત સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરના લોન્ચ પેડ-2 પરથી GSLV-F18 રોકેટ દ્વારા ઉપગ્રહ લોન્ચ કરાયો હતો. આ સ્વદેશી નેવિગેશન ઉપગ્રહ NavIC સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવશે.
NVS-03 સેટેલાઇટ લોન્ચિંગ (NVS-03 satellite launch)નો ઉદ્દેશ્ય
ઇન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઇઝેશન(Indian Space Research Organisation) દ્વારા અવકાશ ક્ષેત્રે વધુ એક સફળતા હાંસલ કરવામાં આવી છે. આ મિશનનો ઉદ્દેશ્ય ભારતની પોતાની નેવિગેશન સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે.
આ ઉપગ્રહ ભારતીય બનાવટની અણુ ઘડિયાળથી સજ્જ છે અને તેમાં L1 સિગ્નલ પણ ઉમેરવામાં આવ્યો છે. તે ભારતમાં સ્થાન અને નેવિગેશન સેવાઓ સુધારવામાં મદદ કરશે.
ઓર્બિટ અને સેટેલાઇટની વિશેષતાઓ
પેરિજી એટલે પૃથ્વીથી સૌથી નજીકનું અંતર અને એપોજી એટલે પૃથ્વીથી સૌથી દૂરનું અંતર. આનાથી નેવિગેશન સેવાઓમાં સુધારો થશે.
ઉપગ્રહોનો ઉપયોગ મોબાઇલ ફોન પર દિશાઓ શોધવા, વાહનનું સ્થાન ટ્રેક કરવા અથવા સમુદ્રમાં જહાજની દિશા ટ્રેક કરવા સુધી દરેક બાબતમાં થાય છે.
GSLV રોકેટ શું છે?
GSLV એટલે જીઓસિંક્રોનસ સેટેલાઇટ લોન્ચ વ્હીકલ. તે ઈસરોનું રોકેટ છે, જેનો ઉપયોગ ભારે ઉપગ્રહોને અવકાશમાં લોન્ચ કરવા માટે થાય છે.
આ GSLV-F18 રોકેટ (GSLV-F18 rocket)ની 20મી ઉડાન હોવાનું જણાવાયું છે. તેનો હેતુ NVS-03 ઉપગ્રહને જીઓસિંક્રોનસ ટ્રાન્સફર ઓર્બિટ (GTO)માં પહોંચાડવાનો છે.
આ રોકેટ ત્રણ ભાગમાં કાર્ય કરે છે. પહેલો ભાગ ઘન બળતણનો, બીજો પ્રવાહી બળતણનો અને ત્રીજો ક્રાયોજેનિક એન્જિનનો ઉપયોગ કરે છે, જેમાં પ્રવાહી ઓક્સિજન અને પ્રવાહી હાઇડ્રોજન વપરાય છે.
NVS-03 સેટેલાઇટ શું છે?
NVS-03 એ નવી પેઢીની NavIC સેટેલાઇટ સિસ્ટમનો ત્રીજો ઉપગ્રહ છે. તે NavIC નેવિગેશન સિસ્ટમ (NavIC navigation system)ના અવિરત સંચાલનને સુનિશ્ચિત કરવા અને સેવાઓ સુધારવા માટે ડિઝાઇન કરાયો છે.
ઉપગ્રહની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા તેની સ્વદેશી અણુ ઘડિયાળ (indigenous atomic clock) છે. સાથે તે વિદેશથી ખરીદેલી પરમાણુ ઘડિયાળોથી પણ સજ્જ હોવાનું જણાવાયું છે.
NVS-03 સેટેલાઇટ લોન્ચિંગથી સશસ્ત્ર દળોને લાભ
આ ઉપગ્રહથી દેશના સશસ્ત્ર દળોને વધુ સારું અને સચોટ નેવિગેશન મળશે. વિશ્વભરના ઘણા દેશો નેવિગેશન માટે અમેરિકન GPSનો ઉપયોગ કરે છે, ત્યારે ભારત પોતાની સિસ્ટમ મજબૂત કરી રહ્યું છે.
GPS પર નિર્ભરતા (GPS dependence) ઘટવાથી યુદ્ધની પરિસ્થિતિમાં ચોક્કસ સ્થાન અને નેવિગેશન માટે દળોને વિદેશી સ્ત્રોતો પર આધાર રાખવો નહીં પડે.
આ પણ વાંચો: ઈસરોએ લોન્ચ કર્યો ‘નોટી બોય’, 36 હજાર કિમી ઉપરથી ભારત પર રાખશે સતત નજર!
આ પણ વાંચો: ઈસરોનું બાહુબલી LVM3 લોન્ચ કરાયું, હવે બદલાશે મોબાઇલ નેટવર્કનું ભવિષ્ય
આ પણ વાંચો: ઈસરોની મેગા યોજના! ભારત પોતાનું સ્પેસ સ્ટેશન બનાવશે, ચંદ્ર પર અવકાશયાત્રીઓ મોકલશે
