Us News: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી રાષ્ટ્રના વડા છે. તેમના હાથમાં અપાર શક્તિ છે. પરંતુ તેમના કાર્યોને કારણે, વિશ્વ તેમને એક અવિશ્વસનીય, અણધારી અને એવા રાષ્ટ્રપ્રમુખ તરીકે માનવા લાગ્યું છે જે કોઈપણ નિર્ણય લઈ શકે છે, જેના કારણે ન તો વિશ્વ કે ન તો અમેરિકા સુરક્ષિત છે. તેમની ટેરિફ નીતિઓ વિશે એવું કહેવામાં આવે છે કે માત્ર અમેરિકા જ નાશ પામશે, પરંતુ આખી દુનિયા નાશ પામી શકે છે. તેમની મિત્રતાનો અર્થ એવો છે કે વિશ્વના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ એલોન મસ્ક પણ તેમનાથી નારાજ થઈ ગયા છે અને વિશ્વના સૌથી મોટા લોકશાહીના સૌથી લોકપ્રિય નેતા, ભારતીય વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, હવે ભાગ્યે જ તેમના પ્રિય મિત્ર છે.
હકીકતમાં, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની રાજકીય શૈલી અણધારી, ધ્રુવીકરણકારી અને વ્યૂહાત્મક રીતે અસ્પષ્ટ રહી છે. તેમની નીતિઓ અને નિવેદનો ઘણીવાર વિરોધાભાસી લાગે છે, જેના કારણે તેમને સમજવું મુશ્કેલ બને છે. એ જ રીતે, ટ્રમ્પનું વર્તન, મધ્ય પૂર્વમાં સોદા કરવા (દા.ત., ઇઝરાયલ-હમાસ યુદ્ધવિરામમાં મધ્યસ્થી) થી લઈને વેપાર યુદ્ધ (ચીન પર ટેરિફ), તેમના નિર્ણયોને અનિશ્ચિત બનાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, 2024 માં તેમણે ઇઝરાયલ-હમાસ સંઘર્ષમાં મધ્યસ્થી કરવાની ઓફર કરી હતી, પરંતુ ઇઝરાયલને ઝડપથી સમાપ્ત કરવાની સલાહ પણ આપી હતી, જે વિરોધાભાસી સંદેશા આપે છે. ટ્રમ્પ ઘણીવાર તેમના નિવેદનો ઇરાદાપૂર્વક અસ્પષ્ટ રાખે છે, જેથી તેઓ વિવિધ પક્ષોને પ્રભાવિત કરી શકે.
જ્યારે તેમણે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામનો શ્રેય લેવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે તેમણે મર્યાદા ઓળંગી. તેમણે લગભગ એક ડઝન વખત કહ્યું કે અમેરિકાએ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધ અટકાવીને વિશ્વને પરમાણુ યુદ્ધથી બચાવ્યું છે. ભારતના વારંવાર ઇનકાર છતાં તેઓ પોતાનો મુદ્દો કહેતા રહ્યા છે. જો કે, એક વખત તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે તેઓ યુદ્ધવિરામ લાવ્યા નથી પરંતુ તેમણે તેના માટે પ્રયાસ કર્યો. પરંતુ જ્યારે તેમણે ટેરિફના સમર્થનમાં દલીલ કરવા માટે ભારત-પાક યુદ્ધવિરામનો મુદ્દો આગળ મૂક્યો ત્યારે મર્યાદા ઓળંગી ગઈ.
ટ્રમ્પ સરકારમાં વાણિજ્ય મંત્રી હોવર્ડ લુટનિકે યુએસ કોર્ટ સમક્ષ પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું છે કે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામને ટેરિફની મદદથી મદદ મળી હતી. ટ્રમ્પે બંને દેશોને વેપારની ઓફર કરી, જેનાથી તેઓ સંપૂર્ણ યુદ્ધમાંથી બચી ગયા. પરંતુ કોર્ટનો આ નિર્ણય રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની શક્તિઓને મર્યાદિત કરે છે, જેના કારણે ભારત અને પાકિસ્તાન ટ્રમ્પની ઓફરની માન્યતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવી શકે છે, જે સમગ્ર પ્રદેશમાં લાખો લોકોના જીવની સલામતીને જોખમમાં મૂકી શકે છે.
અગાઉ, યુએસ-સાઉદી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફોરમને સંબોધતા, ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે થોડા દિવસો પહેલા, મારી સરકારે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંઘર્ષને રોકવા માટે યુદ્ધવિરામ કરાવ્યો હતો. મેં મોટા પાયે વેપારનો ઉપયોગ કર્યો હતો. મેં વેપારનો ઉલ્લેખ કરીને બંને દેશોને કહ્યું હતું કે ચાલો એક સોદો કરીએ. ચાલો વેપાર કરીએ, ચાલો પરમાણુ મિસાઇલો ન છોડીએ પરંતુ ચાલો એવી વસ્તુઓમાં વેપાર કરીએ જે તમે સુંદર રીતે કરો છો. બંને દેશોના વડા પ્રધાનો શક્તિશાળી, ખૂબ શક્તિશાળી, સારા નેતાઓ, સ્માર્ટ છે. તેઓ સંમત થયા અને આ યુદ્ધ બંધ કર્યું.
જોકે, સારી વાત એ હતી કે યુએસ કોર્ટ પણ ટ્રમ્પના યુદ્ધવિરામ સિદ્ધાંતમાં માનતી ન હતી. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને આંચકો આપતા, યુએસ ટ્રેડ કોર્ટે લિબરેશન ડે ટેરિફને ગેરકાયદેસર ગણાવીને પ્રતિબંધિત કરી દીધો છે. આ નિર્ણય મેનહટનની ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ કોર્ટના ત્રણ ન્યાયાધીશોની પેનલ દ્વારા આપવામાં આવ્યો છે.
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે 23 મે, 2025 ના રોજ ન્યૂયોર્કમાં યુએસ કોર્ટ ઓફ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડમાં દાવો કર્યો હતો કે એપ્રિલ 2025 માં ભારત પર 27% અને પાકિસ્તાન પર 29% ટેરિફ લાદવાની તેની નીતિને કારણે 10 મે, 2025 ના રોજ ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધવિરામ શક્ય બન્યો હતો. વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લુટનિકે દલીલ કરી હતી કે ટ્રમ્પે લશ્કરી કાર્યવાહી અટકાવવાના બદલામાં બંને દેશોને વેપાર છૂટછાટો ઓફર કરી હતી. સાઉથ ચાઇના મોર્નિંગ પોસ્ટ અને ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા અનુસાર, ટ્રમ્પે સાઉદી-યુએસ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફોરમમાં કહ્યું હતું કે, “મેં ભારત અને પાકિસ્તાનને યુદ્ધ રોકવા માટે વેપારનો ઉપયોગ કર્યો હતો. મેં કહ્યું હતું કે, જો યુદ્ધ બંધ ન થાય, તો વેપાર બંધ થઈ જાય છે.” ભારતે વારંવાર આ દાવાને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો છે. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે ૧૩ મે, ૨૦૨૫ ના રોજ જણાવ્યું હતું કે ૭ મે (ઓપરેશન સિંદૂર) થી ૧૦ મે સુધીની વાટાઘાટોમાં વેપાર કે ટેરિફનો કોઈ ઉલ્લેખ નહોતો. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે પુષ્ટિ આપી હતી કે નિયંત્રણ રેખા (LoC) પર ભારતીય અને પાકિસ્તાની દળો વચ્ચે સીધી વાટાઘાટો દ્વારા યુદ્ધવિરામ પ્રાપ્ત થયો હતો. ભારતે તેને દ્વિપક્ષીય રાજદ્વારીનું પરિણામ ગણાવ્યું, યુએસ મધ્યસ્થીનું નહીં. શશી થરૂરે ન્યૂયોર્કમાં કહ્યું હતું કે ભારતે આતંકવાદ સામે કડક વલણ અપનાવીને યુદ્ધવિરામ પ્રાપ્ત કર્યો છે.
આને ઉદાહરણ દ્વારા સમજી શકાય છે. યુદ્ધવિરામ પછી તરત જ, ભારતે વિશ્વ વેપાર સંગઠન (WTO) ને એક નોટિસ દ્વારા જાણ કરી કે તે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (યુએસ) થી આયાત થતા એલ્યુમિનિયમ, સ્ટીલ અને તેમના ડેરિવેટિવ ઉત્પાદનો પર છૂટછાટો સ્થગિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. આનો અર્થ એ છે કે ભારત આ ઉત્પાદનો પર આયાત ડ્યુટી (ટેરિફ) વધારવાની યોજના ધરાવે છે. જોકે આ નિર્ણયો રાતોરાત લેવામાં આવ્યા ન હોય, તે ટ્રમ્પને ગુસ્સે કરવા માટે પૂરતા હતા. બાદમાં, રાષ્ટ્રને સંબોધનમાં, ટ્રમ્પના ભાષણનું મોદીનું અનુકરણ સાબિત કરે છે કે કોઈ ટેરિફ ડિપ્લોમસી કામ કરી રહી નથી.
ભારતની WTO ને નોટિસ અમેરિકાને સંદેશ આપે છે કે ભારત હવે વેપાર તણાવ સહન કરશે નહીં. પીએમ મોદી એ પણ બતાવવા માંગે છે કે ભારત પાસે મજબૂત અર્થતંત્ર છે અને તે આત્મનિર્ભર બની શકે છે.
બીજું, ટેરિફ દબાણ પાકિસ્તાન પર અસરકારક બની શક્યું હોત, કારણ કે તેમની નબળી અર્થવ્યવસ્થા તેમને વેપાર છૂટછાટો માટે સંવેદનશીલ બનાવી દેતી હતી. પરંતુ ભારતની મજબૂત અર્થવ્યવસ્થા અને સ્પષ્ટ ઇનકાર ટ્રમ્પના દાવાને હાસ્યાસ્પદ બનાવે છે. બ્લૂમબર્ગે અહેવાલ આપ્યો છે કે ટેરિફ વૈશ્વિક વેપારમાં 7% ઘટાડો કરી શકે છે, પરંતુ ભારતની રાજદ્વારી પર તેની અસર નહિવત્ છે. તે સ્પષ્ટ છે કે યુદ્ધવિરામનો આધાર ભારત-પાકિસ્તાન લશ્કરી અને કાશ્મીર અને આતંકવાદ પર રાજદ્વારી ગતિશીલતા હતો, ટેરિફ નહીં.
આ પણ વાંચો:ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો રેમિટ ટેક્સ એ અમદાવાદના સ્થાવર મિલકત ઉદ્યોગ માટે મોટો આંચકો બનવાની સંભાવના
આ પણ વાંચો:અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જો બાઈડેનને થઈ ગંભીર બીમારી, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શું કહ્યું?
