Tech News:આજકાલ સાયબર ક્રાઈમ અખબારોની હેડલાઈન્સમાં છે. ક્યારેક સેક્ટરાઈઝેશનના નામે તો ક્યારેક ઓનલાઈન ફ્રોડના નામે લાખો-કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી દરરોજ થઈ રહી છે. સ્થિતિ એવી છે કે લોકો દરેક અજાણ્યા કોલને શંકાની નજરે જોવા લાગ્યા છે. આંકડાઓ પણ ચોંકાવનારા છે. ગૃહ મંત્રાલય સાથે સંકળાયેલી એજન્સી સિટીઝન ફાયનાન્સિયલ સાયબર ફ્રોડ રિપોર્ટિંગ એન્ડ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (CFCFRMS) અનુસાર, વર્ષ 2024માં નવેમ્બર મહિના સુધી સાયબર ફ્રોડની લગભગ 12 લાખ ફરિયાદો નોંધાઈ છે.
2033 સુધીમાં ભારતમાં દર વર્ષે 1 લાખ કરોડ રૂપિયાના સાયબર હુમલા થશે.
સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટરના ડેટા દર્શાવે છે કે આ વર્ષના પ્રથમ નવ મહિનામાં સાયબર ફ્રોડને કારણે 11,333 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું છે. હેલ્પલેસનેસ અને એક્શન ફોર રિડ્રેસલ (પ્રહાર) સામે પબ્લિક રિસ્પોન્સ (પ્રહાર) માને છે કે જો ગુનાઓ પર અંકુશ નહીં આવે તો વર્ષ 2033 સુધીમાં ભારતમાં દર વર્ષે 1 લાખ કરોડ રૂપિયાના સાયબર હુમલાઓ થશે.
દેશની અર્થવ્યવસ્થા અને આંતરિક સુરક્ષા માટે ખતરો
સાયબર હુમલાઓમાં માત્ર ઓનલાઈન છેતરપિંડી અને સાંપ્રદાયિકતા જેવી બાબતોનો સમાવેશ થતો નથી. તેમાં ડેટા ચોરી, રેન્સમવેર, ઓનલાઈન હેટ ક્રાઈમ, સાઈબર બુલીંગ, હેલ્થ અને એજ્યુકેશન જેવી સેવાઓ પર સાઈબર હુમલા, ઓળખની ચોરી, ગેરકાયદેસર સટ્ટાબાજીની એપ્સ જેવી ઘણી બાબતોનો સમાવેશ થાય છે, જેનો ઉપયોગ દેશની અર્થવ્યવસ્થા અને આંતરિક સુરક્ષાને નબળી બનાવવા માટે થઈ શકે છે.
સાયબર ક્રાઈમને અંકુશમાં લેવા માટે સંપૂર્ણ માળખું તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે
સાયબર સિક્યોરિટી એક્સપર્ટ અને ઈન્ડિયન પોલીસ સર્વિસના ભૂતપૂર્વ અધિકારી મુક્તેશ ચંદર કહે છે કે સાઈબર હુમલાનો ઉપયોગ દેશના અર્થતંત્રની મજબૂત કડીઓને નબળી પાડવા માટે થઈ શકે છે. અમે એસ્ટોનિયામાં આ જોયું છે. ‘પ્રહાર’ના રાષ્ટ્રીય સંયોજક અભય મિશ્રા અનુસાર, સાયબર હુમલાઓ દેશની આંતરિક સુરક્ષા અને તેની અર્થવ્યવસ્થાને નબળી પાડવાનું સાધન બની રહ્યા છે.
આ વર્ષે ઓગસ્ટમાં સંસદના સત્ર દરમિયાન ગૃહ મંત્રાલયે કહ્યું હતું કે અન્ય ગુનાઓની જેમ સાયબર ફ્રોડને રોકવાની જવાબદારી રાજ્ય એજન્સીઓની છે. સાયબર ક્રાઈમનો સામનો કરવા માટે મિકેનિઝમને મજબૂત કરવા માટે કેન્દ્રએ સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટરની સાથે નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલની સ્થાપના કરી છે. આ ઉપરાંત સાયબર ક્રાઈમ અંગે લોકોમાં જાગૃતિ ફેલાવવામાં આવી રહી છે. ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઈટી મંત્રાલય સાઈબર ક્રાઈમને કાબૂમાં લેવા માટે સંપૂર્ણ માળખું તૈયાર કરી રહ્યું છે.
દેશમાં અત્યારે કોઈ અલગ વિશેષ કાયદો નથી
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આટલા મોટા પાયે થતા સાયબર ગુનાઓને રોકવા માટે દેશમાં કોઈ અલગ વિશેષ કાયદો નથી. આઈટી એક્ટમાં સુધારા હેઠળ 2022માં લાવવામાં આવેલી જોગવાઈઓ હેઠળ હાલમાં સાયબર ગુનાઓને રોકવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. આઇટી એક્ટમાં મુખ્યત્વે ડેટાની ચોરી અટકાવવી, દેશની બહાર મધ્યસ્થીઓ અને ઇન્ટરનેટ પ્લેટફોર્મ પર ડેટા ન મોકલવો, સાયબર સુરક્ષા અધિકારીઓની નિમણૂક કરવી અને વાંધાજનક પોસ્ટ્સ દૂર કરવી જેવી જોગવાઈઓ છે.
સાયબર કાયદાના નિષ્ણાત અને સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ પવન દુગ્ગલનું કહેવું છે કે સરકારે દરરોજ થતી ડિજિટલ ધરપકડ અને અન્ય નાણાકીય છેતરપિંડીઓને રોકવા માટે બહુપક્ષીય વ્યૂહરચના બનાવવી પડશે. સાયબર ગુનાઓ માટે સમર્પિત કાયદાની જરૂર છે. વિવિધ ક્ષેત્રો અનુસાર સાયબર કાયદા બનાવવા પડશે. બેંકમાં સાયબર ક્રાઇમની પદ્ધતિ અલગ હશે અને તે ચોક્કસ વ્યક્તિ સાથે અલગ હશે.
કેન્દ્ર તરફથી સાયબર આર્મી બનાવવાની જરૂર છે
દુગ્ગલે કહ્યું કે IT એક્ટ 2022 ની જોગવાઈઓ અનુસાર, ઘટનાના છ કલાકની અંદર સરકારી નોડલ એજન્સીને સાયબર ક્રાઈમની જાણ કરવાની જરૂર છે, પરંતુ આવું થઈ રહ્યું નથી. સાયબર સુરક્ષા પુનઃસ્થાપિત કરવામાં ખાનગી ક્ષેત્રે પણ સામેલ થવું પડશે. નિષ્ણાતો કહે છે કે કેન્દ્રની પહેલ પર રાજ્યોમાં અલગ સાયબર પોલીસ સિસ્ટમની જરૂર છે. કેન્દ્ર તરફથી સાયબર આર્મી બનાવવાની જરૂર છે જેથી કરીને સેટેલાઇટ પર થતા હુમલાઓથી રક્ષણ મળી શકે. રશિયા અને ચીન આ દિશામાં કામ કરી રહ્યા છે.
સરકારે 59 હજાર વોટ્સએપ એકાઉન્ટ બ્લોક કર્યા છે
કેન્દ્રીય ગૃહ રાજ્ય મંત્રી બુંદી સંજય કુમારે મંગળવારે લોકસભામાં જણાવ્યું કે ભારતીય સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C) એ ડિજિટલ ફ્રોડમાં ઉપયોગમાં લેવાતા 1,700 Skype ID અને 59 હજાર WhatsApp એકાઉન્ટ બ્લોક કરી દીધા છે. આવા કેસોની તાત્કાલિક રિપોર્ટિંગ દ્વારા 9.94 લાખ ફરિયાદોમાં 3,431 કરોડ રૂપિયાની બચત કરવામાં આવી છે. તેમજ પોલીસ રિપોર્ટના આધારે 15 નવેમ્બર સુધી 6.69 લાખ સિમ કાર્ડ અને 1.32 લાખ IMEI પણ બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે.
આ પણ વાંચો:ઓનલાઈન ફ્રોડ કેસમાં કોર્ટે એસબીઆઈને આપ્યા નિર્દેશ
આ પણ વાંચો:ઓનલાઈન ‘પાર્સલ સ્કેમ’ના ફ્રોડમાં થયો વધારો, સરકારે જાહેર કરી ચેતવણી, જાણો..અને બચો..
આ પણ વાંચો:સાવધાન ! ઓનલાઈન ખરીદી પહેલા આ ફ્રોડ કેસ ચોક્કસથી વાંચી લેજો
