World News: Quad Meeting દરમિયાન ભારત, અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયાએ વૈશ્વિક વેપાર, સમુદ્રી સુરક્ષા અને હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રની સ્થિરતા સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી હતી. અમેરિકાના એટલાન્ટામાં યોજાયેલી ક્વાડ દેશોના વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં ભારત તરફથી વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ભાગ લીધો હતો. બેઠક દરમિયાન નેપાળમાં વિનાશકારી પૂર બાદ ભારતે સૌથી પહેલાં પહોંચાડેલી મદદની ક્વાડ દેશોએ પ્રશંસા કરી હતી.
આ ઉપરાંત, ચીનનું નામ લીધા વિના તેની કેટલીક વેપાર નીતિઓ અંગે પણ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. ક્વાડે મનસ્વી રીતે નિકાસ પ્રતિબંધો લગાવવા અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેનને અસર કરતી નીતિઓ સામે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ જળમાર્ગ, લાલ સમુદ્ર અને બાબ-અલ-મંદેબમાં જહાજોની સુરક્ષિત અને મુક્ત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા પર પણ ભાર મૂકાયો હતો.
નેપાળ પૂર દરમિયાન ભારતની તાત્કાલિક મદદની પ્રશંસા
બેઠક બાદ જાહેર કરવામાં આવેલા સંયુક્ત નિવેદનમાં ક્વાડ દેશોએ નેપાળમાં પૂર અને બચાવ કામગીરી દરમિયાન ભારતની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાની પ્રશંસા કરી હતી. ભારતે આપત્તિ બાદ રાહત અને બચાવ કામગીરી માટે જરૂરી સાધનો ઉપલબ્ધ કરાવવાની સાથે નાણાકીય મદદ પણ પૂરી પાડી હતી. India Nepal Relations માટે કુદરતી આપત્તિના સમયે ભારતની આ ઝડપી મદદને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.
ક્વાડ દેશોએ નેપાળને આપવામાં આવેલી મદદને પણ આવકારી હતી. આપત્તિના સમયમાં પડોશી દેશોને ઝડપથી મદદ પહોંચાડવાની ભારતની નીતિને આ પ્રશંસા સાથે મહત્વ મળ્યું છે.
ભારત માટે આ મુદ્દો માત્ર માનવતાવાદી મદદ પૂરતો મર્યાદિત નથી. પડોશી દેશોમાં કુદરતી આપત્તિના સમયે ઝડપી રાહત કામગીરી ભારતની પ્રાદેશિક ભાગીદારી અને જવાબદાર ભૂમિકાને પણ દર્શાવે છે.
ચીનની નીતિઓ પર ક્વાડનું કડક વલણ
Quad Meeting માં કોઈ દેશનું સીધું નામ લીધા વિના એવી આર્થિક અને વેપાર નીતિઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી, જે વૈશ્વિક બજાર અને સપ્લાય ચેનને અસર કરી શકે છે. ક્વાડે મનસ્વી રીતે નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની નીતિઓને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી.
નિવેદનમાં વૈશ્વિક સપ્લાય ચેનને વધુ વિશ્વસનીય અને સ્થિર બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ ઉદ્યોગોમાં વધુ પડતું ઉત્પાદન અને બજારના સામાન્ય નિયમોને અસર કરતી વેપાર નીતિઓને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે પડકારરૂપ ગણવામાં આવી છે.
ચીનનું નામ લેવામાં આવ્યું ન હોવા છતાં, ક્વાડના આ નિવેદનને ચીનની કેટલીક વેપાર નીતિઓ તરફના સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. ચારેય દેશોએ આર્થિક સુરક્ષાને વૈશ્વિક સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાવી છે.
હોર્મુઝ અને લાલ સમુદ્રમાં મુક્ત અવરજવર પર ભાર
પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે ક્વાડ દેશોએ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષા અંગે પણ ચર્ચા કરી હતી. હોર્મુઝ જળમાર્ગ, લાલ સમુદ્ર અને બાબ-અલ-મંદેબમાંથી જહાજોની સુરક્ષિત અને અવિરત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
આ દરિયાઈ માર્ગો વૈશ્વિક વેપાર અને ઊર્જા પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. મોટી સંખ્યામાં માલવાહક અને ઊર્જા પરિવહન કરતા જહાજો આ માર્ગોનો ઉપયોગ કરે છે. તેથી અહીં કોઈપણ પ્રકારની અશાંતિનો સીધો પ્રભાવ વૈશ્વિક વેપાર, ઈંધણ અને અન્ય જરૂરી ચીજવસ્તુઓની કિંમતો પર પડી શકે છે.
ક્વાડે જહાજો અને તેમાં કામ કરતા કર્મચારીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂરિયાત પણ દર્શાવી હતી. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રી કાયદા એટલે કે (UNCLOS) હેઠળ નૌકાવહનની સ્વતંત્રતા અને અધિકારોનું રક્ષણ કરવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો.
જયશંકરે હિંદ-પ્રશાંત અંગે શું કહ્યું?
વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે બેઠક બાદ હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. Indo Pacific Security અંગે તેમણે જણાવ્યું કે ક્વાડ દેશો આ ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા જાળવવા અને તમામ દેશોને પોતાની પસંદગી મુજબ નિર્ણય લેવાની સ્વતંત્રતા મળે તે માટે સતત કામ કરી રહ્યા છે.
જયશંકરે ટેક્નોલોજી, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને ઊર્જા સુરક્ષા માટે મજબૂત સપ્લાય ચેન વિકસાવવાની જરૂરિયાત પણ દર્શાવી હતી. આજના સમયમાં સેમિકન્ડક્ટર, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને ઊર્જા જેવા ક્ષેત્રો માત્ર આર્થિક વિકાસ માટે જ નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની ગયા છે.
તેમણે આતંકવાદ સામે લડત, સમુદ્રી સુરક્ષા અને દેશોની ક્ષમતા વધારવા માટે ચારેય દેશોએ સાથે મળીને કામ કરવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો.
સોશિયલ મીડિયા પર જયશંકરે આપી માહિતી
Pleased to participate in QUAD Foreign Ministers’ Meeting in Atlanta, the third this year after our earlier interactions in New Delhi and Manila. Highlighted the importance of:
✅ Maintaining stability, driving prosperity and ensuring freedom of choice as our continuing commitments in the Indo-Pacific.
✅ Deepening cooperation to promote supply chain resilience and ensure technology, critical minerals & energy security.
✅ Countering non-market practices and increased economic stresses in the Indo-Pacific.
✅ Taking forward agreements on counter-terrorism, maritime security and capacity building to enhance resilience & contribute to peace and stability.
✅ Developing a more contemporary QUAD agenda with a practical approach.
🇮🇳 🇺🇸 🇦🇺 🇯🇵
— Dr. S. Jaishankar (@DrSJaishankar) October 31, 2026
જયશંકરે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એટલાન્ટામાં યોજાયેલી બેઠક અંગે માહિતી શેર કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ વર્ષે ક્વાડ વિદેશ મંત્રીઓની આ ત્રીજી બેઠક હતી. આ પહેલાં નવી દિલ્હી અને મનીલામાં પણ ક્વાડની બેઠકો યોજાઈ હતી.
તેમણે ફરી એક વખત હિંદ-પ્રશાંતમાં સ્થિરતા, સમૃદ્ધિ અને દેશોને પોતાની પસંદગીના નિર્ણયો લેવાની સ્વતંત્રતા આપવાના મહત્વનો ઉલ્લેખ કર્યો. આ સાથે ટેક્નોલોજી, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને ઊર્જા સુરક્ષા માટે સપ્લાય ચેનને મજબૂત બનાવવા પર પણ ભાર મૂક્યો.
G20 બેઠકમાં પણ સમુદ્રી હુમલાઓનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો
ક્વાડ બેઠકના એક દિવસ પહેલાં G20 વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં પણ એસ. જયશંકરે સમુદ્રી સુરક્ષાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે નાગરિક જહાજો અને તેમાં કામ કરતા કર્મચારીઓ પર થઈ રહેલા હુમલાઓ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
જયશંકરે કહ્યું હતું કે સમુદ્રી માર્ગો પરના હુમલાથી જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર પ્રભાવિત થાય છે. નૌકાવહનની સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ કરવું અત્યંત જરૂરી છે.
તેમણે ખાસ કરીને જણાવ્યું હતું કે આવા હુમલાઓની સૌથી વધુ અસર ગ્લોબલ સાઉથના દેશો પર થઈ શકે છે. સમુદ્રી માર્ગોમાં વિક્ષેપ થવાથી ઈંધણ, ખાદ્ય સામગ્રી અને ખાતરના પુરવઠા પર અસર પડી શકે છે અને તેના કારણે કિંમતોમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.
ભારત માટે ક્વાડ બેઠકનું મહત્વ
આ Quad Meeting ભારત માટે અનેક દૃષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ રહી છે. એક તરફ નેપાળમાં આપત્તિ દરમિયાન ભારતની ઝડપી મદદની પ્રશંસા થઈ છે, તો બીજી તરફ હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં ભારતની સક્રિય ભૂમિકા પણ ફરી સ્પષ્ટ થઈ છે.
ચીનની વેપાર નીતિઓ, સપ્લાય ચેન, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને ઊર્જા સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર ક્વાડનું ધ્યાન દર્શાવે છે કે આવનારા સમયમાં આર્થિક સુરક્ષા અને સમુદ્રી સુરક્ષા બંને દેશોના સહયોગના મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્ર બની શકે છે. હોર્મુઝ, લાલ સમુદ્ર અને બાબ-અલ-મંદેબ જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષા પર ભાર પણ વૈશ્વિક વેપાર માટે મહત્વપૂર્ણ સંદેશ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
