Supreme Court Verdict on SIR: સુપ્રીમ કોર્ટે બિહારમાં મતદાર યાદીઓનું ખાસ સઘન પુનરાવર્તન (SIR) શરૂ કરવાના ભારતના ચૂંટણી પંચ (ECI)ના નિર્ણયને સમર્થન આપ્યું છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાન્તની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો કે SIR પ્રક્રિયાને ફક્ત એટલા માટે ગેરકાયદેસર ગણાવી શકાય નહીં કારણ કે તે સામાન્ય મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયાથી અલગ છે. કોર્ટે SIR ને માન્ય અને બંધારણીય પ્રક્રિયા જાહેર કરી. કોર્ટે વધુમાં કહ્યું, “આ પ્રક્રિયા કાયદેસર રીતે સાચી છે.”

સુપ્રીમ કોર્ટે ઠરાવ્યું કે ચૂંટણી પંચને બંધારણ અને લોકોના પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ હેઠળ મતદાર યાદીનું ખાસ સઘન પુનરાવર્તન કરવાની સત્તા છે. બિહાર (Bihar) માં ચૂંટણી પંચના મતદાર યાદીઓના ખાસ સઘન પુનરાવર્તનને પડકારતી અરજીઓના જવાબમાં સુપ્રીમ કોર્ટે બુધવારે આ અવલોકન કર્યું.

નોંધપાત્ર રીતે, સુપ્રીમ કોર્ટે સ્વીકાર્યું કે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં વ્યક્તિઓનો સમાવેશ કરવાનો નિર્ણય લેવાની ચૂંટણી પંચની શક્તિ મર્યાદિત છે, અને નામ દૂર કરવાથી વ્યક્તિનો નાગરિકત્વનો દરજ્જો રદ થતો નથી. નાગરિકત્વનો દરજ્જો ફક્ત સક્ષમ અધિકારી દ્વારા જ નક્કી કરી શકાય છે.

ચૂંટણી પંચ માટે કેટલી મહત્વપૂર્ણ રાહત?
CJI એ જણાવ્યું કે ચૂંટણી પંચનો ઉદ્દેશ્ય ચૂંટણી પ્રક્રિયાની અખંડિતતાનું રક્ષણ કરવાનો અને મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીઓ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. આ બંધારણીય જવાબદારી અનુસાર પંચે બિહારથી રાષ્ટ્રવ્યાપી વિશેષ સુધારણા અભિયાન શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો.

કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે SIR પ્રક્રિયા ચૂંટણી પ્રણાલીને મજબૂત બનાવવા તરફ એક પગલું છે અને બંધારણના મૂળભૂત માળખાનું ઉલ્લંઘન કરતી નથી. કોર્ટના મતે, મતદાર યાદીઓની ચોકસાઈ લોકશાહી માટે મૂળભૂત પૂર્વશરત છે, અને ચૂંટણી પંચ આ દિશામાં પગલાં લેવા માટે અધિકૃત છે.

આ કેસમાં અરજદારોએ દલીલ કરી હતી કે આટલા મોટા પાયે SIR કરવું એ લોકોના પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમની વિરુદ્ધ છે અને મતદારોના અધિકારોને અસર કરી શકે છે. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે આ દલીલોને ફગાવી દીધી હતી, અને કહ્યું હતું કે ચૂંટણી પંચની પ્રક્રિયા કાયદાના દાયરામાં હતી અને તેનો ઉદ્દેશ્ય કાયદેસર હતો.

બિહારમાં 2025ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા હાથ ધરવામાં આવેલા મતદાર યાદી સુધારણા અભિયાન પર ચૂંટણી પંચ માટે આ નિર્ણયને એક મોટી કાનૂની જીત માનવામાં આવી રહી છે. ઉપરાંત, આ નિર્ણય દેશભરમાં મતદાર યાદી સુધારણા અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાઓ સંબંધિત ભવિષ્યના મામલાઓમાં એક મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ બની શકે છે.

આ પણ વાંચો:ECનો મોટો ખુલાસો, પશ્ચિમ બંગાળ SIRમાં 90 લાખથી વધુ મતદારો દૂર, જિલ્લાવાર ડેટા જાહેર

આ પણ વાંચો:તા.1-1-2026ની લાયકાતની તારીખ આધારિત મતદાર યાદી SIR

આ પણ વાંચો: કોકરોચ જનતા પાર્ટીનું X એકાઉન્ટ બ્લોક થતાં વિવાદ દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં, જાણો સમગ્ર વિગત