Fascinating Facts: આપણા શરીરની બનાવટ કુદરતની એક અદભૂત રચના છે. આપણા ચહેરા પરની નાની-નાની રેખાઓ (Line) અને આકારો પાછળ પણ ચોક્કસ કારણો અને વિજ્ઞાન છુપાયેલું હોય છે. સામાન્ય રીતે આપણે અરીસામાં આપણો ચહેરો રોજ જોઈએ છીએ, પરંતુ શું તમે ક્યારેય તમારા નાકના નીચેના ભાગ અને ઉપરના હોઠની વચ્ચે રહેલી પેલી ઊભી લાઇન પર ધ્યાન આપ્યું છે? આ નાનકડી દેખાતી જગ્યાને વિજ્ઞાનની ભાષામાં શું કહેવાય અને તેનું શું મહત્વ છે, તે જાણીને તમે આશ્ચર્યચકિત થઈ જશો. નાક અને હોઠ વચ્ચેની લાઇન વિશેની રસપ્રદ અને વિગતવાર માહિતી.
વિજ્ઞાનની ભાષામાં તેનું નામ: ‘ફિલ્ટ્રમ’
તમારા નાકની નીચે અને હોઠની ઉપર જે ખાડા જેવો ઊભો આકાર દેખાય છે, તેને મેડિકલ અને એનાટોમીની ભાષામાં ‘ફિલ્ટ્રમ’ (Philtrum) કહેવામાં આવે છે. આ શબ્દ ગ્રીક શબ્દ ‘ફિલ્ટ્રોન’ (Philtron) પરથી આવ્યો છે, જેનો શાબ્દિક અર્થ થાય છે ‘લવ ચાર્મ’ અથવા ‘પ્રેમનું પ્રતીક’. પ્રાચીન સમયમાં એવું માનવામાં આવતું હતું કે આ જગ્યા માનવીના ચહેરા પરના સૌથી આકર્ષક ભાગોમાંની એક છે, તેથી જ તેને આવું નામ આપવામાં આવ્યું છે.
ફિલ્ટ્રમ કેવી રીતે બને છે?
માનવ ભ્રૂણ જ્યારે માતાના ગર્ભાશયમાં વિકસિત થઈ રહ્યું હોય છે, ત્યારે ચહેરાના બે અલગ-અલગ ભાગો (ડાબો અને જમણો) વચ્ચેના જોડાણ બિંદુ તરીકે આ ફિલ્ટ્રમ બને છે. ગર્ભાવસ્થાના બીજા કે ત્રીજા મહિનામાં જ્યારે ચહેરાના સ્નાયુઓ મધ્યમાં આવીને જોડાય છે, ત્યારે આ લાઇનનું નિર્માણ થાય છે. જો આ જોડાણ વ્યવસ્થિત ન થાય, તો બાળકોમાં ‘કલેફ્ટ લિપ’ (ફાટેલા હોઠ) જેવી સમસ્યા જોવા મળે છે. આમ, આ નાનકડી લાઇન તમારા ચહેરાના સંપૂર્ણ ઘડતરની સાક્ષી છે.
સ્વભાવ અને ફિલ્ટ્રમનો સંબંધ
જ્યોતિષશાસ્ત્ર અને સમુદ્રશાસ્ત્ર (Physiognomy) મુજબ, ફિલ્ટ્રમનો આકાર વ્યક્તિના સ્વભાવ અને ભાગ્ય વિશે ઘણું કહી જાય છે.
ઊંડું અને લાંબુ ફિલ્ટ્રમ: જે લોકોનું ફિલ્ટ્રમ સ્પષ્ટ અને ઊંડું હોય છે, તેઓ ખૂબ જ શક્તિશાળી, આત્મવિશ્વાસુ અને આયુષ્યવાન માનવામાં આવે છે. આવા લોકોમાં રચનાત્મક શક્તિ વધુ હોય છે.
ટૂંકું અને આછું ફિલ્ટ્રમ: જો આ લાઇન (Line) બહુ સ્પષ્ટ ન હોય, તો તે વ્યક્તિ શાંત અને થોડી અંતર્મુખી (Introvert) હોવાનું મનાય છે.
પહોળું ફિલ્ટ્રમ: જે લોકોનું ફિલ્ટ્રમ થોડું પહોળું હોય, તેઓ દયાળુ અને ઉદાર મન ધરાવતા હોય છે.
ફિલ્ટ્રમની જરૂરિયાત શું છે?
તમને લાગશે કે આ માત્ર દેખાવ માટે જ છે, પરંતુ ફિલ્ટ્રમનું એક વ્યવહારુ કાર્ય પણ છે. તે આપણા ઉપરના હોઠને વધુ લવચીક (Flexible) બનાવે છે. આ લાઇનને (Line) કારણે જ આપણે આપણા હોઠને ફેલાવી શકીએ છીએ, સીટી વગાડી શકીએ છીએ અથવા વાત કરતી વખતે હોઠના અલગ-અલગ હાવભાવ આપી શકીએ છીએ. જો આ લાઇન (Line) ન હોત, તો હોઠની મૂવમેન્ટ મર્યાદિત હોત અને બોલવામાં પણ તકલીફ પડી શકત.
પ્રાણીઓમાં પણ હોય છે ફિલ્ટ્રમ (Line)
રસપ્રદ વાત એ છે કે માત્ર માણસો જ નહીં, પણ કૂતરા અને બિલાડી જેવા પ્રાણીઓમાં પણ ફિલ્ટ્રમ હોય છે. પ્રાણીઓમાં આ લાઇન (Line) તેમના નાકને ભીનું રાખવામાં મદદ કરે છે, જેનાથી તેમની સૂંઘવાની શક્તિ (Smelling sense) તેજ બને છે. માણસોમાં આ ક્ષમતા ભલે ઓછી થઈ ગઈ હોય, પણ આકાર હજુ પણ ઉત્ક્રાંતિના પુરાવા તરીકે જળવાયેલો છે.
આ પણ વાંચો: ઓસ્કાર વિજેતાને ઇનામમાં કેટલા રૂપિયા મળે છે? ટ્રોફીની કિંમત જાણીને તમે માથું ખંજવાળવા લાગશો!
આ પણ વાંચો: શું તમે જાણો છે આ ભૂતિયા રસ્તાઓનું રહસ્ય? જાણો ભારતના સૌથી ડરામણા રસ્તાઓની કહાની
