હિન્દુ ધાર્મિક ગ્રંથો અનુસાર, જ્યારે સૂર્ય ભગવાન મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે તેને મકરસંક્રાંતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. મકરસંક્રાંતિના તહેવારને દેશના અલગ-અલગ ભાગોમાં અલગ-અલગ નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. મકરસંક્રાંતિને પંજાબમાં લોહરી, ઉત્તરાખંડમાં ઉત્તરાયણી, ગુજરાતમાં ઉત્તરાયણ, કેરળમાં પોંગલ કહેવામાં આવે છે. આ સાથે તેને ખીચડીનો તહેવાર પણ કહેવામાં આવે છે. પંચાંગ અનુસાર, 14 જાન્યુઆરી 2022 ના રોજ પોષ મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વાદશીની તારીખે મકર સંક્રાંતિનો તહેવાર ઉજવવામાં આવશે.
મકરસંક્રાંતિ પુણ્યકાલ – બપોરે 02:43 થી 05:45 સુધી
સમયગાળો – 03 કલાક 02 મિનિટ
મકરસંક્રાંતિ મહા પુણ્ય કાલ – બપોરે 02:43 થી 04:28 સુધી
સમયગાળો – 01 કલાક 45 મિનિટ
મકરસંક્રાંતિના તહેવારને હિન્દુ ધર્મમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ તહેવાર તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યો છે. આ દિવસે પવિત્ર નદીમાં સ્નાન કરવું અને દાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે. સૂર્ય ભગવાન મકરસંક્રાંતિના દિવસે ઉત્તરાયણ કરે છે. માન્યતા અનુસાર આ દિવસથી જ ઋતુ પરિવર્તનની શરૂઆત થાય છે. મકરસંક્રાંતિથી શિયાળો ઓછો થવા લાગે છે એટલે કે પાનખરની વિદાયનો સમય શરૂ થાય છે અને વસંતઋતુનું આગમન થાય છે.
જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર મકરસંક્રાંતિ પછી દિવસ લાંબી રાત ટૂંકી થવા લાગે છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, ભગવાન આશુતોષે આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુને જ્ઞાનની ભેટ આપી હતી. મહાભારતની દંતકથા અનુસાર, ભીષ્મ પિતામહે મકરસંક્રાંતિના દિવસે પોતાનું શરીર છોડી દીધું હતું.
