International News : અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે (US Iran War) ચાલી રહેલું સૈન્ય તણાવ વધુ ગંભીર બની ગયું છે. જોર્ડનમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય બેઝ પર થયેલા ડ્રોન અને મિસાઈલ હુમલામાં બે અમેરિકી સૈનિકોના મોત બાદ અમેરિકાએ ઈરાન સામે વ્યાપક હવાઈ હુમલાઓ શરૂ કર્યા છે. આ હુમલાઓમાં તેહરાન સહિત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીકના વ્યૂહાત્મક વિસ્તારોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાનું અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ જણાવ્યું છે.
આ હુમલાઓને અમેરિકા પોતાના સૈનિકોના મોતનો જવાબ ગણાવી રહ્યું છે, જ્યારે ઈરાને પણ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા હુમલા ચાલુ રાખશે તો તેને “ક્યારેય ન ભૂલાય એવો જવાબ” આપવામાં આવશે. બંને દેશો વચ્ચે વધી રહેલા તણાવને કારણે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં ચિંતા વધી ગઈ છે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પણ તેની અસર જોવા મળી રહી છે.
અમેરિકાનો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક વ્યૂહાત્મક હુમલો
અમેરિકી સેનાના જણાવ્યા અનુસાર, તાજેતરના હવાઈ હુમલાઓનો મુખ્ય હેતુ ઈરાનની તે ક્ષમતાને નબળી પાડવાનો હતો જેના આધારે તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી (Hormuz Strait War) પસાર થતા આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ પરિવહનને અસર પહોંચાડી શકે.હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગોમાંનું એક છે. વિશ્વના કુલ દરિયાઈ તેલ વેપારનો અંદાજે 20 ટકા હિસ્સો આ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે. તેથી અહીં કોઈપણ સૈન્ય કાર્યવાહી વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર માટે ગંભીર અસરકારક બની શકે છે.ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સીના અહેવાલ મુજબ, દક્ષિણ હોર્મોઝગાન પ્રાંતના સિરિક નજીકના વિસ્તારમાં વહેલી સવારે અમેરિકી હુમલા થયા હતા. સ્થાનિક અધિકારીઓએ આ વિસ્તારને નિશાન બનાવવાની પુષ્ટિ કરી છે.
જોર્ડન હુમલા બાદ અમેરિકી સૈનિકોના મોત
અમેરિકી સેનાએ સત્તાવાર રીતે જાહેર કર્યું છે કે જોર્ડનમાં (US Iran War) આવેલા તેના સૈન્ય બેઝ પર થયેલા હુમલામાં બે સૈનિકોના (Jordan US Soldiers Attack) મોત થયા છે. યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ ઈરાનના સીધા હુમલામાં અમેરિકી સૈનિકોના મોતનો આ મહત્વપૂર્ણ બનાવ માનવામાં આવી રહ્યો છે.સેન્ટ્રલ કમાન્ડે મૃતક સૈનિકોની ઓળખ જાહેર કરી નથી, પરંતુ યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ અત્યાર સુધીમાં કુલ 16 અમેરિકી સૈનિકોના મોત અને 430થી વધુ સૈનિકો ઘાયલ થયાની માહિતી આપવામાં આવી છે.
ખામેનેઈની કડક ચેતવણી
અમેરિકાની જાહેરાત પહેલાં જ ઈરાનના સર્વોચ્ચ (US Iran War) નેતાએ અમેરિકા સામે કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે જો અમેરિકી હુમલા ચાલુ રહેશે તો ઈરાન એવો જવાબ આપશે જેને અમેરિકા લાંબા સમય સુધી ભૂલી શકશે નહીં.ઈરાને એ પણ સંકેત આપ્યો છે કે અગાઉ થયેલી વચગાળાની સમજૂતી હેઠળની પોતાની કેટલીક પ્રતિબદ્ધતાઓ હવે અમલમાં નહીં રાખે. આ નિવેદનને કારણે રાજદ્વારી પ્રયાસોને મોટો ઝટકો લાગ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ઇરાકમાં પણ વધ્યું સૈન્ય તણાવ
ફક્ત ઈરાન જ નહીં પડોશી દેશ ઇરાકમાં પણ પરિસ્થિતિ બગડી રહી છે. ઇરબિલ નજીક કુર્દિસ્થાન ફ્રીડમ પાર્ટીના બેઝ પર ડ્રોન હુમલો થયો હતો જેમાં સંગઠનના આઠ સભ્યો ઘાયલ થયા હોવાનું સ્થાનિક અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે.ઇરબિલ શહેરમાં રહેવાસીઓએ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ દ્વારા ડ્રોન અને મિસાઈલને નિષ્ક્રિય કરવામાં આવ્યા હોવાના જોરદાર ધડાકાના અવાજો સાંભળ્યા હતા. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં આ વિસ્તારમાં અનેક ડ્રોન હુમલાઓ નોંધાયા છે.
અમેરિકાએ વિશ્વભરમાં ટ્રાવેલ એલર્ટ જાહેર કર્યું
વધતા યુદ્ધ અને સુરક્ષા જોખમને (Middle East War) ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકાએ પોતાના નાગરિકો માટે વૈશ્વિક મુસાફરી એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. વિવિધ દેશોમાં રહેલા અમેરિકી નાગરિકોને સતર્ક રહેવા અને સ્થાનિક સુરક્ષા સૂચનાઓનું પાલન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
સામાન્ય નાગરિકો અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર વધતું જોખમ
યુદ્ધ માત્ર સૈન્ય ઠેકાણાં પૂરતું રહ્યું નથી. પીવાના પાણી માટેના ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ, તેલ સુવિધાઓ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પણ હુમલાનો ભોગ બની રહ્યા છે.નિષ્ણાતોના મત મુજબ જો આ પ્રકારના હુમલાઓ વધશે તો મધ્ય પૂર્વના અનેક દેશોમાં પાણી, વીજળી અને ઊર્જા પુરવઠા પર ગંભીર અસર થઈ શકે છે.
કુવૈતમાં ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ અને ઓઈલ સુવિધાઓ પર હુમલો
કુવૈતના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર ઈરાની હુમલાઓમાં (Iran Missile Attack) એક ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ તથા ઓઈલ ફેસિલિટીને નુકસાન પહોંચ્યું છે. હુમલા પછી પ્લાન્ટમાં ભીષણ આગ લાગી હતી અને વીજ ઉત્પાદનના કેટલાક યુનિટ બંધ કરવા પડ્યા હતા.કુવૈત પોતાના પીવાના પાણીનો લગભગ 90 ટકા પુરવઠો ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ પર આધારિત રાખે છે. તેથી આવા હુમલાઓને ગંભીર સુરક્ષા પડકાર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે.આગ બુઝાવવાની કામગીરી દરમિયાન અનેક ફાયર ફાઇટર્સ અને કર્મચારીઓ પણ ઘાયલ થયા હતા. સુરક્ષા કારણોસર કુવૈતે થોડા સમય માટે પોતાનું એરસ્પેસ પણ બંધ કર્યું હતું.
ગલ્ફ દેશોમાં હાઈ એલર્ટ
ઈરાન તરફથી છોડવામાં આવેલી અનેક મિસાઈલો (Iran Missile Attack) અને ડ્રોનને જોર્ડન તથા ઇરાકની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ દ્વારા તોડી પાડવામાં આવ્યા હોવાનું બંને દેશોએ જણાવ્યું છે.બહેરીન અને સાઉદી અરેબિયામાં અનેક વિસ્તારોમાં એર રેડ સાયરન વાગ્યા હતા. સુરક્ષા એજન્સીઓ સતત એલર્ટ પર છે.ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC)ના સેક્રેટરી જનરલે ઈરાન પર સામાન્ય નાગરિકો અને મહત્વપૂર્ણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવવાનો આરોપ મૂકતાં તેને યુદ્ધના નિયમોનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પડી શકે છે મોટી અસર
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને વધતા સંઘર્ષને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. જો આ જળમાર્ગમાં અવરજવર પ્રભાવિત થશે તો વિશ્વભરના ઊર્જા બજાર, શિપિંગ અને સપ્લાય ચેઇન પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે.નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સીધો સૈન્ય સંઘર્ષ વધુ વધશે તો મધ્ય પૂર્વ ઉપરાંત વૈશ્વિક અર્થતંત્રને પણ લાંબા ગાળાની અસરનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
આ પણ વાંચો: મેક્સિકોમાં 7.4ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ, ચિયાપાસમાં સુનામી એલર્ટ
