US News: ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપાર અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોમાં એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક આવ્યો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિએ નવા એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર દ્વારા ભારતની ચીજવસ્તુઓ પર લાદવામાં આવેલા 25 ટકા વધારાના એડ વેલોરમ ટેરિફને સંપૂર્ણ રીતે નાબૂદ (Tariff cancel)કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય 7 ફેબ્રુઆરી, 2026 થી અમલમાં આવશે અને તેને ભારત માટે મોટી વેપારિક અને રાજનૈતિક રાહત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.

કાયદાકીય સત્તાના આધારે લેવામાં આવ્યો  (Tariff cancel) નિર્ણય

રાષ્ટ્રપતિએ આ નિર્ણય બંધારણ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના વિવિધ કાયદાઓ હેઠળ મળેલી સત્તાના આધારે લીધો છે. તેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કટોકટી આર્થિક પાવર્સ એક્ટ (IEEPA), નેશનલ ઇમર્જન્સીઝ એક્ટ, ટ્રેડ એક્ટ 1974 અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કોડની કલમ 301નો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ કાયદાઓ રાષ્ટ્રપતિને વિદેશી વેપાર અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત નિર્ણયો લેવાની વિશાળ સત્તા આપે છે.

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને વૈશ્વિક અસર

8 માર્ચ, 2022ના એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર 14066 દ્વારા રશિયન ફેડરેશનના યુક્રેન વિરુદ્ધના પગલાંને કારણે રાષ્ટ્રીય કટોકટી જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ ઓર્ડર હેઠળ રશિયન મૂળના ક્રૂડ ઓઇલ, પેટ્રોલિયમ અને તેના ઉત્પાદનોની અમેરિકામાં આયાત પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ 6 ઓગસ્ટ, 2025ના એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર 14329 દ્વારા આ કટોકટી યથાવત હોવાનું જાહેર કરવામાં આવ્યું અને રશિયન તેલ આયાત કરતી દેશો પર કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા.

ભારત પર કેમ લાગ્યો હતો 25 ટકા ટેરિફ?

અમેરિકાના મત અનુસાર, ભારત તે સમયે પ્રત્યક્ષ અથવા પરોક્ષ રીતે રશિયન ફેડરેશનનું તેલ આયાત કરી રહ્યું હતું. આ કારણે, ભારતની ચીજવસ્તુઓ પર 25 ટકા વધારાનો એડ વેલોરમ રેટ ઓફ ડ્યુટી લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. આ પગલાંનો હેતુ ભારત પર દબાણ વધારીને તેને રશિયન તેલથી દૂર રાખવાનો હતો.

ભારતના પગલાંથી બદલાયો અમેરિકાનો અભિગમ

વરિષ્ઠ અમેરિકી અધિકારીઓ પાસેથી મળેલી માહિતી અનુસાર, ભારતે રશિયન તેલની સીધી કે આડકતરી આયાતને રોકવા માટે પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. સાથે જ, ભારતે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પાસેથી ઊર્જા ઉત્પાદનો ખરીદવાની તૈયારી બતાવી છે અને આગામી 10 વર્ષ માટે ભારત-અમેરિકા સંરક્ષણ સહકાર વધારવા માટે માળખાગત કરાર કરવાની પણ જાહેરાત કરી છે.

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વિદેશ નીતિમાં સંરેખણ

આ તમામ પગલાંઓને ધ્યાનમાં રાખીને, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ નક્કી કર્યું છે કે ભારત હવે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, વિદેશ નીતિ અને આર્થિક હિતો સાથે પૂરતું સંરેખિત થયું છે. તેથી, એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર 14329 હેઠળ ભારત પર લાગુ કરાયેલો વધારાનો ટેરિફ હવે હટાવવામાં  (Tariff cancel)આવ્યો છે.

ટેરિફમાં સત્તાવાર ફેરફાર

7 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ સવારે 12:01 વાગ્યાથી અમેરિકામાં આયાત થતી ભારતીય ચીજવસ્તુઓ પર 25 ટકા વધારાનો ટેરિફ લાગુ નહીં(Tariff cancel) પડે. આ સાથે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના હાર્મોનાઇઝ્ડ ટેરિફ શેડ્યૂલના પ્રકરણ 99 હેઠળની સંબંધિત જોગવાઈઓને પણ સમાપ્ત કરવામાં આવી છે. જો આ ફેરફારને કારણે કોઈ રિફંડ  (Tariff cancel)બનતો હોય, તો તે યુએસ કસ્ટમ્સ અને બોર્ડર પ્રોટેક્શનની પ્રક્રિયા અનુસાર આપવામાં આવશે.

અમેરિકાના વાણિજ્ય સચિવ, રાજ્ય સચિવ અને ટ્રેઝરી સચિવ સાથે મળીને આ બાબતની સતત દેખરેખ રાખશે કે ભારત ફરીથી રશિયન તેલની આયાત શરૂ કરે છે કે નહીં. જો આવું થાય, તો ભારત પર ફરીથી 25 ટકા વધારાનો ટેરિફ લાગુ કરવાની ભલામણ પણ કરવામાં આવી શકે  (Tariff cancel)છે.

વૈશ્વિક વેપારમાં ભારત માટે મહત્વ

આ નિર્ણયથી ભારત-અમેરિકા વેપાર સંબંધો વધુ મજબૂત બનશે. ભારતીય નિકાસકારોને અમેરિકી બજારમાં સ્પર્ધાત્મક લાભ મળશે અને બંને દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને નવી ઊંચાઈ મળશે. વૈશ્વિક રાજકારણ અને અર્થતંત્રમાં ભારતની ભૂમિકા વધુ મજબૂત બનતી જોવા મળશે.

આ પણ વાંચો:ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ: એક્સ્ટ્રા ટેરિફનો અંત, ચીન પાછળ, ભારત આગળ

આ પણ વાંચો:ભારત-EU મેગા ડીલ! ટ્રમ્પના ટેરિફ વોર વચ્ચે ભારત અને યુરોપ વચ્ચે ‘મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ’

આ પણ વાંચો:ટ્રેડ વોરમાં ભારતને રાહત: અમેરિકા 25% ટેરિફ હટાવવાની તૈયારીમાં, જાણો શું છે નાણામંત્રીનો ઈશારો