Budge Impact New Rule: ભારતમાં રહેતી કોઈપણ વ્યક્તિએ દેશ છોડવા માટે આવકવેરા ક્લિયરન્સ પ્રમાણપત્રની જરૂર પડશે. બિલની કલમ 71 ટેક્સ ક્લિયરન્સ સર્ટિફિકેટ્સ સંબંધિત આવકવેરા કાયદાની કલમ 230માં સુધારો કરવા માંગે છે. આ સુધારો 1લી ઓક્ટોબર, 2024થી અમલમાં આવશે.

આ કલમ મુજબ, “ઉક્ત કલમની પેટા-કલમ (1A), એવી જોગવાઈ કરે છે કે ભારતમાં વસવાટ કરેલો કોઈ પણ વ્યક્તિ ભારત છોડશે નહીં, સિવાય કે તે આવકવેરા સત્તાવાળાઓ પાસેથી એવું પ્રમાણપત્ર મેળવે કે તેની હેઠળ કોઈ જવાબદારીઓ નથી. આવકવેરા અધિનિયમ, અથવા વેલ્થ-ટેક્સ અધિનિયમ, 1957, અથવા ભેટ-કર અધિનિયમ, 1958, અથવા ખર્ચ-કર અધિનિયમ, 1987”. વૈકલ્પિક રીતે, આવી વ્યક્તિ પાસે “ચુકવવાપાત્ર હોય અથવા બની શકે તેવા તમામ અથવા આવા કોઈપણ કરની ચુકવણી માટે સંતોષકારક વ્યવસ્થા” કરવાનો વિકલ્પ હોય છે.  આ ક્લિયરન્સ સર્ટિફિકેટ મેળવવાની જરૂર પડશે જ્યાં સંજોગો અસ્તિત્વમાં છે, જે આવકવેરા સત્તાધિકારીના મતે આવી વ્યક્તિ માટે તે મેળવવું જરૂરી છે.

બિલ વધુમાં જણાવે છે કે તે “બ્લેક મની (અજાગૃત વિદેશી આવક અને અસ્કયામતો) અને તેમાં કરવેરા અધિનિયમ, 2015 લાદવાનો સંદર્ભ દાખલ કરીને ઉક્ત પેટા-કલમમાં જોગવાઈમાં સુધારો કરવાની દરખાસ્ત છે, જેથી હેઠળની જવાબદારીઓ લાદવામાં આવે. કોઈ જવાબદારીઓને લગતું પ્રમાણપત્ર મેળવવાના હેતુઓ માટે આ અધિનિયમ.”

આવકવેરા (IT) એક્ટની કલમ 230 મુજબ, ભારતમાં રહેતા કોઈપણ વ્યક્તિએ દેશ છોડતા પહેલા ટેક્સ અધિકારીઓ પાસેથી પ્રમાણપત્ર મેળવવું આવશ્યક છે. આ પ્રમાણપત્ર પુષ્ટિ કરે છે કે વ્યક્તિએ કોઈ અવેતન કર નથી અથવા કોઈ બાકી રકમ ચૂકવવાની વ્યવસ્થા કરી છે.

2024ના બજેટમાં બ્લેક મની એક્ટની કલમ 42 અને 43માં ઉલ્લેખિત રૂ. 10 લાખના દંડને નાબૂદ કરવાની દરખાસ્તનો સમાવેશ થાય છે જ્યારે આવી સંપત્તિનું કુલ મૂલ્ય રૂ. 20 લાખથી નીચે હોય ત્યારે વિદેશી અસ્કયામતો (રિયલ એસ્ટેટ સિવાય)ની જાણ કરવામાં નિષ્ફળતા માટે.

ભૂતકાળમાં, બ્લેક મની એક્ટ હેઠળ, કોઈપણ વિદેશી સંપત્તિ, તેની કિંમતને ધ્યાનમાં લીધા વિના, જાહેર કરવામાં નિષ્ફળતા માટે 10 લાખ રૂપિયાનો માનક દંડ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. આ નીતિએ કરદાતાઓ પર નોંધપાત્ર નાણાકીય તાણ મૂક્યું છે જેમણે અજાણતાં વિદેશમાં રાખેલી નાના-પાયેની સંપત્તિની જાણ કરવાની અવગણના કરી હશે.

સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સીસ (CBDT)ના ચેરમેન રવિ અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે બ્લેક મની એક્ટમાં કરાયેલા સુધારાનો ઉદ્દેશ્ય કરદાતાઓને દંડમાંથી રાહત આપવાનો છે જ્યારે તેઓ રૂ. 20 લાખ કે તેથી ઓછી કિંમતની વિદેશી સંપત્તિઓ જાહેર ન કરે. હાલમાં, કરદાતાઓને રૂ. 5 લાખ જેટલી ઓછી વિદેશી સંપત્તિ જાહેર ન કરવા બદલ રૂ. 10 લાખનો દંડ થઈ શકે છે.

બજેટમાં રજૂ કરાયેલા નિયમોમાં તાજેતરના ફેરફારની અસર ભારતીય વ્યક્તિઓ પર નહીં પડે જેઓ વિદેશી નાગરિકતા મેળવવાની તરફેણમાં તેમની નાગરિકતાનો ત્યાગ કરી રહ્યા છે. ભારતીય નિયમો અનુસાર, વિદેશી નાગરિકતા પ્રાપ્ત કરનાર વ્યક્તિઓએ તેમનો ભારતીય પાસપોર્ટ છોડી દેવો પડશે. ત્યારબાદ, વ્યક્તિએ ભારતીય સત્તાવાળાઓ પાસેથી ત્યાગ પ્રમાણપત્ર મેળવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવી આવશ્યક છે. અરજી સબમિટ કર્યા પછી, ગૃહ મંત્રાલય અને સ્થાનિક કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ અરજદારની પૃષ્ઠભૂમિની સંપૂર્ણ તપાસ કરે છે. કોઈપણ વણઉકેલાયેલી કાનૂની બાબતો અથવા બાકી કરની જવાબદારીઓ આ ચકાસણી દરમિયાન પ્રકાશમાં આવે છે, જે વ્યક્તિની ત્યાગની પાત્રતાના નિર્ધારણને પ્રભાવિત કરે છે.

બ્લેક મની (અજાગૃત વિદેશી આવક અને અસ્કયામતો) અને કર લાદવાનો કાયદો, 2015, જેનો ઉદ્દેશ્ય વિદેશમાં રાખવામાં આવેલા કાળા નાણા પર કડક કાર્યવાહી કરવાનો છે. કલમ 42 અને 43 ખાસ કરીને ટેક્સ રિટર્નમાં વિદેશી આવક અને અસ્કયામતોની જાહેરાત ન કરવા પર ધ્યાન આપે છે. કાયદાની કલમ 42 નિવાસી કરદાતાઓ સાથે સંબંધિત છે, સામાન્ય રીતે નિવાસી ન હોય તેવા અપવાદ સિવાય, જેમણે તેમની આવકવેરા ફાઇલિંગમાં વિદેશી સંપત્તિ અથવા આવકની જાણ કરવાની તેમની જવાબદારીની અવગણના કરી હોવાનું જણાયું છે.
તદુપરાંત, કાયદાની કલમ 43 એવા રહેવાસીઓ પર દંડ લાદે છે જેઓ તેમના ટેક્સ રિટર્નમાં કોઈપણ વિદેશી સંપત્તિ અથવા આવક વિશે સચોટ માહિતી આપવામાં નિષ્ફળ ગયા છે.

નાણામંત્રીએ આપી માહિતી

FM નિર્મલા સીતારમણે ગુરુવારે જણાવ્યું હતું કે NDA સરકારે દેશના મધ્યમ વર્ગ અને રોજગારી ધરાવતા નાગરિકોને લાભ આપવા માટે તાજેતરમાં રજૂ કરાયેલા બજેટમાં ટેક્સ સ્લેબમાં ફેરફાર કર્યા છે. મીડિયા ચેનલ સાથે વાત કરતાં નાણામંત્રી સીતારામને જણાવ્યું હતું કે પગારદાર વર્ગને લાભ આપવા માટે સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન વાર્ષિક રૂ. 50,000 થી વધારીને રૂ. 75,000 કરવામાં આવ્યું છે.

“તાજેતરના બજેટમાં ટેક્સના દરોમાં છૂટ મધ્યમ વર્ગને લાભ આપવા માટે આપવામાં આવી હતી. જ્યારે ટેક્સ સ્લેબ ઘટાડવામાં આવે છે, ત્યારે તે ઊંચી આવક ધરાવતા લોકોને પણ ફાયદો કરે છે… ઊંચી આવક મેળવનારને રૂ. 7 માટે કોઈ ટેક્સ ચૂકવવો પડતો નથી. તેની કુલ આવકમાંથી તે/તેણી કુલ આવકની બાકીની રકમ પર ટેક્સ ચૂકવે છે. સીતારમણે જણાવ્યું હતું. સીતારમણે ધ્યાન દોર્યું કે સરકારે મધ્યમ વર્ગને મદદ કરવા માટે 10 લાખ રૂપિયા સુધીની સબસિડીવાળી એજ્યુકેશન લોન અને પરવડે તેવા આવાસમાં રિબેટની જાહેરાત કરી છે.

“અમે મધ્યમ વર્ગના બાળકો માટે રૂ. 10 લાખ સુધીની સબસિડીવાળી એજ્યુકેશન લોન રજૂ કરી છે. આ ઉપરાંત, અમે પોસાય તેવી હાઉસિંગ લોનમાં વ્યાજના સબસિડીવાળા દરોની પણ જાહેરાત કરી છે. અમે લિબરલાઈઝ્ડ રેમિટન્સ માટેની રકમમાં પણ વધારો કર્યો છે. વિદેશ જવા માગતા લોકો માટે સ્કીમ (LRS),” તેણીએ ઉમેર્યું.

શું કહે છે CBDT

અહેવાલોના જવાબમાં, જેણે નોંધપાત્ર હલચલ મચાવી હતી, સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સિસ (CBDT) એ જણાવ્યું હતું કે કલમ 230 ભારતમાં વસવાટ કરતા દરેક વ્યક્તિને પ્રસ્થાન પહેલાં ટેક્સ ક્લિયરન્સ પ્રમાણપત્ર સુરક્ષિત કરવા માટે ફરજિયાત નથી.

આવશ્યકતા ચોક્કસ સંજોગોમાં જ લાગુ પડે છે. સીબીડીટીની સૂચના ક્રમાંક 1/2004, તારીખ 5 ફેબ્રુઆરી, 2004 અનુસાર, માત્ર ગંભીર નાણાકીય અનિયમિતતામાં સંડોવાયેલી વ્યક્તિઓ અથવા રૂ. કરતાં વધુ પ્રત્યક્ષ કરની બાકી રકમ ધરાવતી વ્યક્તિઓ માટે જ ટેક્સ ક્લિયરન્સ પ્રમાણપત્ર જરૂરી છે. 10 લાખ, જો કે આ બાકીદારોને કોઈપણ સત્તાધિકારી દ્વારા સ્ટે આપવામાં આવ્યો ન હોય.

આ પણ વાંચો:મોદી 3.0નું પ્રથમ બજેટ; ઈન્કમ ટેક્ષ સ્લેબ, રાજકોષીય શિસ્ત પર રહેશે સૌની નજર

આ પણ વાંચો:નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ આજે રજૂ કરશે બજેટ, મોદી 3.0થી લોકોને મોટી આશા

આ પણ વાંચો:બજેટ રજૂ થતાં જ તૂટશે ભૂતપૂર્વ PM મોરારજી દેસાઈનો રેકોર્ડ, નિર્મલા સિતારામણ રચશે ઈતિહાસ