Nature Wonder Squirrel : તમે બોલિવૂડની ફિલ્મ ‘ગજની’ જોઈ હશે જેમાં હીરો થોડીવારમાં બધું ભૂલી જાય છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે વાસ્તવિક દુનિયામાં એક એવું પ્રાણી છે જે દર શિયાળામાં પોતાની યાદશક્તિ ગુમાવી બેસે છે?
હા, આ કોઈ વાર્તા નથી પણ હકીકત છે. આ જીવનું નામ છે ‘આર્કટિક ગ્રાઉન્ડ ખિસકોલી’ (Arctic Ground Squirrel). આ નાનકડું પ્રાણી ઠંડી શરૂ થતાં જ ગાઢ નિદ્રામાં સરી પડે છે અને બધું ભૂલી જાય છે, પણ ચમત્કારિક રીતે ગરમી આવતા જ તેની યાદશક્તિ પાછી આવી જાય છે. ચાલો જાણીએ આ રહસ્યમય જીવ વિશે.
કોણ છે આ જીવ? (Squirrel)
આ જીવનું વૈજ્ઞાનિક નામ Urocitellus parryii છે. તે ઉત્તર અમેરિકા અને સાઈબિરીયાના બરફીલા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે. દેખાવે તે સામાન્ય ખિસકોલી (Squirrel) જેવી જ લાગે છે, પણ તેની શારીરિક રચના અદભુત છે.
શિયાળામાં ‘મેમરી લોસ’ કેમ થાય છે?
જ્યારે શિયાળો આવે છે, ત્યારે આ ખિસકોલી (Squirrel) ઓ ‘હાઈબરનેશન’ (Hibernation) એટલે કે શીતનિદ્રામાં જતી રહે છે.
મગજ સુન્ન થઈ જાય છે: આ દરમિયાન તેમનું શરીરનું તાપમાન માઈનસમાં જતું રહે છે અને ધબકારા પણ ખૂબ ધીમા પડી જાય છે.
ન્યુરોન્સ તૂટી જાય છે: આશ્ચર્યની વાત એ છે કે ઊંઘ દરમિયાન તેમના મગજના ન્યુરોન્સ (ચેતાકોષો) સુકાઈ જાય છે અને એકબીજા સાથેના જોડાણ તૂટી જાય છે. આના કારણે તેઓ બધું ભૂલી જાય છે.
ઉનાળામાં ચમત્કાર (Regaining Memory)
જેવો ઉનાળો આવે છે અને આ ખિસકોલી (Squirrel) ઊંઘમાંથી જાગે છે, ત્યારે કુદરતી જાદુ થાય છે.
રી-કનેક્શન: તેમનું શરીર ગરમ થતાં જ મગજના ન્યુરોન્સ ફરીથી વિકસિત થાય છે અને નવા જોડાણો બનાવે છે. આ પ્રક્રિયાને કારણે તેમને જૂની બધી વાતો, રસ્તાઓ અને ખોરાક છુપાવવાની જગ્યાઓ ફરી યાદ આવી જાય છે.
વૈજ્ઞાનિકો માટે આશાનું કિરણ
વૈજ્ઞાનિકો આ ખિસકોલી (Squirrel) પર ઊંડાણપૂર્વક સંશોધન કરી રહ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે જો આપણે સમજી શકીએ કે આ ખિસકોલી (Squirrel) ના મગજના કોષો ફરી કેવી રીતે જોડાય છે, તો મનુષ્યોમાં થતી અલ્ઝાઈમર (Alzheimer’s) અને ડિમેન્શિયા જેવી ભૂલવાની બીમારીઓનો ઈલાજ શોધવામાં મોટી મદદ મળી શકે છે.
કુદરતે દરેક જીવમાં કોઈને કોઈ ખૂબી મૂકી છે. આ ખિસકોલી (Squirrel) સાબિત કરે છે કે મગજની પુનઃરચના (Regeneration) શક્ય છે, જે ભવિષ્યમાં મેડિકલ સાયન્સ માટે વરદાન સાબિત થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: દુનિયાના આ 5 સ્થળો પર જશો તો જીવ ગુમાવશો! આ લિસ્ટમાં ભારતની પણ એક જગ્યા સામેલ, જ્યાં જવા પર છે સખત મનાઈ
