Delhi News: Supreme Court Delhi Protest મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી થઈ છે. દિલ્હીમાં વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસ કાર્યવાહી, બેરિકેડિંગ, મેટ્રો અને ઇન્ટરનેટ સેવાઓ પર પ્રતિબંધ તેમજ લોકોની અવરજવર સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. કોર્ટે દિલ્હી પોલીસ કમિશનર સહિત સંબંધિત અધિકારીઓને કારણ બતાવો નોટિસ જારી કરીને પૂછ્યું છે કે તેમની સામે અવમાનનાની કાર્યવાહી કેમ શરૂ ન કરવામાં આવે.
સુનાવણી દરમિયાન વકીલો અને સરકાર તરફથી દલીલો રજૂ કરવામાં આવી હતી. વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલ સહિત અન્ય વકીલોએ પોલીસની કાર્યવાહી અને વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન લોકોની અવરજવર પર લગાવવામાં આવેલા પ્રતિબંધો અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. બીજી તરફ, સુપ્રીમ કોર્ટે પણ સમગ્ર મામલે અધિકારીઓ પાસેથી જવાબ અને સંબંધિત અહેવાલ માંગ્યો છે.
દિલ્હી પોલીસ કમિશનરને કારણ બતાવો નોટિસ
સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી પોલીસ કમિશનર સહિત અન્ય સંબંધિત અધિકારીઓને Show Cause Notice જારી કર્યો છે. કોર્ટે અધિકારીઓને સંક્ષિપ્ત હલફનામું દાખલ કરીને સ્પષ્ટતા કરવા કહ્યું છે કે તેમની સામે કોર્ટની અવમાનનાની કાર્યવાહી કેમ શરૂ ન કરવી જોઈએ.
કોર્ટે સંબંધિત અધિકારીઓને અવમાનના અરજીના જવાબમાં હલફનામું રજૂ કરવા ઉપરાંત અગાઉ આપવામાં આવેલા આદેશોના પાલન અંગેનો રિપોર્ટ પણ રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
આ નિર્દેશને Delhi Police ના સંદર્ભમાં મ
હત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવાની સાથે નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારો અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.
શાંતિપૂર્ણ રીતે એકઠા થયેલા લોકોને ગેરકાયદેસર રીતે અટકાવવામાં ન આવે
સુપ્રીમ કોર્ટે શાંતિપૂર્ણ રીતે એકઠા થઈ રહેલા લોકોને ગેરકાયદેસર રીતે કસ્ટડીમાં ન લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ સાથે દિલ્હીના વિવિધ રસ્તાઓ પર લગાવવામાં આવેલા બેરિકેડની જરૂરિયાતની પણ સમીક્ષા કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.
કોર્ટનો ભાર એ વાત પર રહ્યો કે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાની પ્રક્રિયામાં નાગરિકોની કાયદેસર અને શાંતિપૂર્ણ અવરજવર પર અનાવશ્યક પ્રતિબંધ ન મૂકવો જોઈએ.
મેટ્રો અને ઈન્ટરનેટ સેવાઓ અંગે પણ કોર્ટનો આદેશ
સુનાવણી દરમિયાન દિલ્હીની મેટ્રો સેવાઓ અને ઈન્ટરનેટ સેવાઓનો મુદ્દો પણ સામે આવ્યો. સુપ્રીમ કોર્ટે મેટ્રો અને રેલ સેવાઓ સામાન્ય રીતે ચલાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
કોર્ટે કાયદા અનુસાર ઈન્ટરનેટ સેવાઓ પણ શક્ય તેટલી અવિરત રાખવા અંગે નિર્દેશ આપ્યો છે. સાથે જ સામાન્ય લોકોની Free Movement અને ટ્રાફિકની અવરજવરને મંજૂરી આપવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું છે.
આ મામલે કોર્ટ એ સમજવા માંગે છે કે વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન લેવાયેલા વહીવટી પગલાંથી સામાન્ય નાગરિકોના દૈનિક જીવન પર કેટલી અસર પડી હતી.
45 મેટ્રો સ્ટેશન બંધ કરવા અંગે DMRC પાસેથી નકશો માંગ્યો
સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હીમાં મેટ્રો સ્ટેશનો પર લગાવવામાં આવેલા પ્રતિબંધ અંગે પણ સવાલો કર્યા. કોર્ટમાં કેન્દ્ર તરફથી જણાવવામાં આવ્યું હતું કે કુલ 45 મેટ્રો સ્ટેશનોને રોકવામાં આવ્યા હતા, જે કુલ સ્ટેશનોના આશરે 15 ટકા હોવાનું જણાવાયું.
આ પછી સુપ્રીમ કોર્ટે DMRC પાસેથી નકશો રજૂ કરવા કહ્યું, જેથી કયા-કયા મેટ્રો સ્ટેશનો પર પ્રતિબંધ હતો અને તેના કારણે સામાન્ય લોકોના જનજીવન પર કેટલી અસર પડી તે સમજવામાં આવે.
કોર્ટે સમગ્ર સ્થિતિને માત્ર વિરોધ પ્રદર્શન સુધી મર્યાદિત ન રાખીને સામાન્ય નાગરિકોની અવરજવર અને જાહેર પરિવહન સાથે પણ જોડીને જોઈ છે.
કપિલ સિબ્બલે ધારા 163 અંગે સવાલ ઉઠાવ્યા
વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે સુનાવણી દરમિયાન ધારા 163 લાગુ કરવાની કાર્યવાહી અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે દલીલ કરી હતી કે ચાર કિલોમીટરના દાયરાની બહાર આ પ્રકારના પ્રતિબંધો લાગુ કરવાનો આધાર શું છે તે સ્પષ્ટ થવું જોઈએ.
સિબ્બલે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે દાયરાની બહાર લોકોને કસ્ટડીમાં લઈ શકાય નહીં, ટ્રાફિક અટકાવી શકાય નહીં અને બેરિકેડ લગાવી શકાય નહીં. તેમણે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શનના અધિકાર અંગે પણ દલીલ કરી હતી.
જસ્ટિસ જૉયમાલ્યા બાગચીએ કહ્યું કે કોર્ટ આ મુદ્દાને વિગતવાર સાંભળવા માંગે છે. તેમણે એ પણ કહ્યું કે પોલીસની કાર્યવાહી બંધારણના Article 19 હેઠળ આપવામાં આવેલા અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાના અધિકાર સાથે કેટલી હદ સુધી સુસંગત છે તે અંગે વિચાર કરવામાં આવશે.
પોલીસ અધિકારીઓને રાજ્યથી ઉપર વ્યક્તિગત અધિકાર નથી: કોર્ટ
જસ્ટિસ બાગચીએ સુનાવણી દરમિયાન મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાના નામે પોલીસ અધિકારીઓને રાજ્યથી ઉપર કોઈ વ્યક્તિગત અધિકાર મળતો નથી.
કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જીવન અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનો અધિકાર દરેક માટે સમાન મહત્વ ધરાવે છે. પોલીસ અધિકારી હોય કે સામાન્ય નાગરિક, બંનેના જીવન અને સ્વતંત્રતાના અધિકારનું સમાન મહત્વ છે.
વકીલોએ પણ પોલીસ કાર્યવાહી અંગે રજૂ કરી દલીલો
વરિષ્ઠ અધિવક્તા શાદાન ફરાસતે સુનાવણી દરમિયાન પોતે પણ કથિત રીતે પોલીસ કાર્યવાહીમાં મુશ્કેલીનો સામનો કર્યો હોવાનો દાવો કર્યો. તેમણે કહ્યું કે આ મુદ્દો માત્ર વકીલો પૂરતો મર્યાદિત નથી પરંતુ સામાન્ય નાગરિકોના શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શનના અધિકાર સાથે જોડાયેલો છે.
તેમણે કોર્ટ સમક્ષ દિલ્હીમાં નાગરિકોને શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ કરવાનો અધિકાર પુનઃસ્થાપિત કરવાની વિનંતી કરી.
બીજી તરફ, વરિષ્ઠ વકીલ ગોપાલ શંકરનારાયણે વીડિયો પુરાવાનો ઉલ્લેખ કરીને જંતર-મંતરની નિર્ધારિત સીમાની બહાર પણ લોકો અને વકીલો સામે કાર્યવાહી કરાઈ હોવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમણે બેરિકેડ દૂર કરવા અને મેટ્રો સેવાઓ સામાન્ય કરવાની માંગ કરી.
મહિલા વકીલે પણ કસ્ટડીનો દાવો કર્યો
સુનાવણી દરમિયાન એક મહિલા વકીલે પણ પોતાની દલીલ રજૂ કરી હતી. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, લગભગ 150 વકીલો શાંતિપૂર્ણ રીતે એકઠા થયા હતા અને ચાલવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે ટ્રાફિક સિગ્નલ પાસે ચાર લોકોને પકડીને જેલ વાનમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા.
સમગ્ર મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે અધિકારીઓ પાસેથી જવાબ માંગ્યો છે. હવે સંબંધિત અધિકારીઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવનારા હલફનામા અને કોર્ટના આગામી નિર્દેશો પર સૌની નજર રહેશે.
