Dharm & Bhakti: શરદ પૂનમની રાતડી રઢિયાળી…શરદ પૂનમ (Sharad Poonam)ની રાત્રે ચંદ્રમા 16 કળાઓથી પરિપૂર્ણ હોય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવે (Lord Shiva)ચંદ્રમાની તપસ્યાથી પ્રસન્ન થઈને ચંદ્ર દેવને 16 કળાઓ પ્રદાન કરી હતી. જો કે ઘણા જ ઓછા લોકો ચંદ્રમા (Moon 16 Kala)ની 16 કળાઓના નામથી પરિચિત હશે! આજે તમને ચંદ્રની આ સોળેય કળાઓના નામ અને એના મહત્વ વિશે દર્શાવીશું.
ચંદ્રમાની 16 કળાઓના નામ અને મહત્વ ( Sharad Poonam Moon 16 Kala Name and Significance)
1. અમૃતા (અમૃત)- આ કળાને જીવનદાયીની અને અમૃત્વનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
2. માનદા (મનદા)- આ કળાને શીતળતા અને ખુશી પ્રદાન કરનાર માનવામાં આવે છે. જે મનને પ્રસન્નતા અને શીતળતા આપે છે.
3. પૂષા (પુષ્પ)- ઊર્જા અને પોષણનું પ્રતીક આ કળાને માનવામાં આવે છે.
4. પુષ્ટિ- ચંદ્રમાની આ કળા તન અને મનને તાકાત પ્રદાન કરે છે.
5. તુષ્ટિ- સંતુષ્ટિ અને મનની શાંતિ પ્રદાન કરતી કળા છે.
6. રતિ- ચંદ્ર દેવની આ કળાને આકર્ષણ અને પ્રેમનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
7. ધૃતિ- સંયમ અને ધૈર્ય પ્રદાન કરનારી કળા છે.
8. શશિની (શાશની)- પ્રકાશ અને જ્ઞાન પ્રદાન કરનારી આ કળા છે.
9. ચંદ્રિકા- ચંદ્ર દેવના આ કળા શીતળતા અને કોમળતા પ્રદાન કરનારી કળા છે.
10. કાન્તિ- વ્યક્તિત્વને ચમકાવનારી આ કળા છે.
11. જ્યોત્સ્ના- આ કળા સકારાત્મક ઊર્જા આપનારી કળા છે.
12. શ્રી- સમૃદ્ધિ અને ઐશ્વર્યનું આ કળા પ્રતીકરુપ છે.
13. પ્રીતિ- સ્નેહ પ્રદાન કરનારી આ કળા છે.
14. અંગદા- આ કળા શારીરિક શક્તિ આપનારી છે.
15. પૂર્ણા- પરિપૂર્ણતા પ્રદાન કરનારી આ કળા કહેવાય છે.
16. પૂર્ણામૃતા (પૂર્ણ)– આ કળા સંપૂર્ણ અમૃતમય પૂર્ણતા પ્રદાન કરે છે.
શરદ પૂર્ણિમા
શરદ પૂર્ણિમાના દિવસે ચંદ્ર દેવ આ સોળે કળાઓથી પરિપૂર્ણ હોય છે અને પૃથ્વીની અત્યંત નજીક હોય છે. આ દિવસે ચંદ્રમાના કિરણોમાંથી અમૃત વરસે છે એવી માન્યતા છે આથી જ શરદ પૂનમના દિવસે ચંદ્રમાના પ્રકાશમાં ખીર અથવા તો દૂધ-પૌંઆ રાખવામાં આવે છે. આ બંને વસ્તુઓ ખાવાથી આરોગ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે. આ ઉપરાંત, આ ખીરનો પ્રસાદ દેવી લક્ષ્મીને ધરાવવાથી ઘરમાં સુખ-શાંતિ આવે છે અને ધન-ધાન્યની પ્રાપ્તિ થાય છે.
ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિકોણથી આ દિવસ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. શાસ્ત્રો અને ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ દિવસે ચંદ્ર તેના બધા સોળ ચરણોથી પૂર્ણ હોય છે અને તેના કિરણો અમૃત વરસાવે છે. તેથી, શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે ચાંદનીમાં ખીર ચઢાવવાનું અને તેનું સેવન કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. શરદ પૂર્ણિમાના દિવસે ચાંદનીમાં ખીર (ચોખાની ખીર) મૂકવાનો હેતુ માત્ર સ્વાસ્થ્ય અને સુખાકારી પ્રાપ્ત કરવાનો નથી, પરંતુ આધ્યાત્મિક શક્તિ પ્રદાન કરવાનો પણ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પૂર્ણિમાની રાત્રે ચંદ્રની શક્તિઓ બમણી થઈ જાય છે, અને આ સમય દરમિયાન કરવામાં આવેલા કોઈપણ શુભ કાર્ય ખાસ કરીને ફાયદાકારક હોય છે.
શરદ પૂનમની રાત્રિએ રાસ-ગરબા પણ રમવામાં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે કૃષ્ણે રાધા અને ગોપીઓ સંગે શરદ પૂનમે રાસ રચાવ્યો હતો.
શરદ પૂર્ણિમા પર સાવચેતીઓ
શરદ પૂર્ણિમાના દિવસે પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન અને દાન કરવાની પણ પરંપરા છે. એવી માન્યતા છે કે આમ કરવાથી શુભ ફળોની પ્રાપ્તિ થાય છે. આ ઉપરાંત જે લોકો આધ્યાત્મિક પથ પર અગ્રેસર થવા માગતા હોય અને યોગ-ધ્યાન કરે છે એમને અલૌકિક અનુભૂતિ શરદ પૂર્ણિમાના દિવસે પ્રાપ્ત થઈ શકે છે.
જો તમે શરદ પૂર્ણિમાના દિવસે ઉપવાસ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમે પાણી અથવા ફળનો ઉપવાસ કરી શકો છો. જો તમારા પરિવારના સભ્યો પણ આ દિવસે સાત્વિક આહાર લે તો તે વધુ સારું રહેશે. તમારા શરીરને શુદ્ધ અને ખાલી રાખીને, તમે ચંદ્ર દ્વારા વરસાવેલા અમૃતનો વધુ લાભ મેળવી શકશો. આ દિવસે માંસ કે દારૂનું સેવન કરવાનું ટાળો. નફરત, દ્વેષ કે અહંકારની લાગણીઓ રાખવાનું ટાળો.
Disclaimer: અહિં આપેલી માહિતી ધાર્મિક આસ્થા, જ્યોતિષીય જાણકારી અને લોકમાન્યતાઓ પર આધારિત છે. એનો કોઈ પણ જાતનો વૈજ્ઞાનિક આધાર કે પ્રમાણ નથી.
આ પણ વાંચો: શરદ પૂનમે ખીર ખાવાનો મહિમા જાણો, શું છે પૂજાનો શુભ સમય
