New Delhi News : દિવાળીના તહેવાર બાદ ભારતમાં ધુમાડા અને ધૂળનું પ્રમાણ એટલું વધી ગયું છે કે ઠેર છેર ધુમ્મસ નજરે ચડે છે. તેસિવાય દિલ્હી-એનસીઆરમાં હવા ગૂંગળામણભરી બની ગઈ છે. વાદળોના બીજની પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. આનો અર્થ એ છે કે કૃત્રિમ વરસાદ લાવવા અને શહેરની હવાને શુદ્ધ કરવા માટે આકાશમાં રસાયણોનો છંટકાવ કરવામાં આવશે. પરંતુ જ્યારે વિશ્વ વધતા પ્રદૂષણના સ્તર સાથે ઝઝૂમી રહ્યું છે, ત્યારે વિશ્વભરના કેટલાક શહેરો ટકાઉ શહેરી જીવન માટે ધોરણો સ્થાપિત કરી રહ્યા છે. અહીં શ્રેષ્ઠ હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક ધરાવતા ટોચના 10 શહેરો છે, જે 20 કરતા પણ ઓછા છે.
ઓસ્લો, નોર્વે: વિશ્વની સૌથી સ્વચ્છ હવા
રાજધાની ઓસ્લોમાં વિશ્વના કોઈપણ શહેર કરતાં શ્રેષ્ઠ હવા ગુણવત્તા છે. 24 ઓક્ટોબર, 2025 સુધીમાં, ઓસ્લોનો AQI 1 છે. આ મુખ્યત્વે ખાનગી વાહનોમાં અશ્મિભૂત ઇંધણનો ઉપયોગ ઘટાડવાના તેના સતત પ્રયાસોને કારણે છે. 2024 ના અંત સુધીમાં, ઓસ્લોમાં વેચાતા લગભગ 89 ટકા પેસેન્જર વાહનો ઇલેક્ટ્રિક હશે. 2028 સુધીમાં, બધી જાહેર બસો, ટ્રામ અને ફેરીને ઉત્સર્જન-મુક્ત બનાવવાની યોજના છે.
ક્લાઉડ સીડીંગ શું છે, આ ટેકનિક કોણે શોધ કરી?
મીડિયાના એક અહેવાલ મુજબ, ક્લાઉડ સીડિંગ એ હવામાન બદલતી તકનીક છે જેનો ઉપયોગ વાદળોમાંથી કૃત્રિમ વરસાદ લાવવા માટે થાય છે. નિષ્ણાતો તેને હવામાન ફેરફાર પણ કહે છે. ક્લાઉડ સીડિંગનો હેતુ વાતાવરણમાં વરસાદ અથવા બરફનું પ્રમાણ વધારવાનો છે. તેનો ઉપયોગ કરા પડવા અથવા ધુમ્મસ ફેલાવવા માટે પણ થાય છે. ક્લાઉડ સીડિંગમાં હેલિકોપ્ટર અથવા વિમાનમાંથી સિલ્વર આયોડાઇડ, પોટેશિયમ આયોડાઇડ અથવા ઘન કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (સૂકા બરફ)નો છંટકાવ શામેલ છે. આ છંટકાવ પવનના પ્રવાહની વિરુદ્ધ દિશામાં કરવામાં આવે છે. અમેરિકન વૈજ્ઞાનિક વિન્સેન્ટ જે. શેફરે ક્લાઉડ સીડિંગ તકનીકની શોધ કરી હતી.
ડેટ્રોઇટ, યુએસએ: ધુમ્મસને દબાવવાથી સ્વચ્છ હવા સુધીની સફર
24 ઓક્ટોબર, 2025 ના રોજ ડેટ્રોઇટનું AQI મૂલ્ય 8 છે. જો કે, IQAir માંથી એકત્રિત કરવામાં આવેલ ડેટા ચોક્કસ દિવસના AQI મૂલ્યને અનુરૂપ છે. તે ઐતિહાસિક વલણોને પ્રતિબિંબિત કરતું નથી. ડેટ્રોઇટ મેટ્રોપોલિટન વિસ્તાર યુએસના સૌથી પ્રદૂષિત પ્રદેશોમાંનો એક છે અને 2021-23 ના ડેટાના આધારે અમેરિકન લંગ એસોસિએશનના 2025 સ્ટેટ ઓફ ધ એર રિપોર્ટમાં છઠ્ઠા ક્રમે હતો. તે એક સમયે પરંપરાગત ઓટો ઉદ્યોગનું ઘર હતું, જેણે તેના મોટાભાગના પ્રદૂષકોનું યોગદાન આપ્યું હતું. 2019 માં, વર્ષોના જોરશોરથી અભિયાન પછી, શહેરનું મ્યુનિસિપલ સોલિડ વેસ્ટ એશ ઇન્સિનેરેટર બંધ થઈ ગયું.
અલ્જિયર્સ, અલ્જીરિયા: હવામાન અને પવન
અલ્જેરિયાની રાજધાની અલ્જિયર્સની હવાની ગુણવત્તા હંમેશા સારી હોતી નથી, અને કોઈપણ નીચું AQI રીડિંગ એ કામચલાઉ અવરોધો છે, જે અનુકૂળ હવામાનને પ્રતિબિંબિત કરે છે. વાસ્તવમાં, આ વ્યસ્ત દરિયાકાંઠાનું શહેર ભારે વાહનોના ટ્રાફિક, ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ અને વારંવાર વાતાવરણીય વિક્ષેપોને કારણે ગંભીર વાયુ પ્રદૂષણ પડકારોનો સામનો કરે છે જે પ્રદૂષકોને જમીનની નજીક એકઠા થવા દે છે. IQAir તેનું AQI મૂલ્ય 11 દર્શાવે છે.
ટોરોન્ટો, કેનેડા: ક્યારેક સારી, ક્યારેક ખરાબ હવા
ટોરોન્ટોનો AQI અત્યંત અસ્થિર છે અને કલાકો કે દિવસોમાં સારાથી ખતરનાકમાં બદલાઈ શકે છે. આ ખાસ કરીને વાહનોના પ્રદૂષણ અને જંગલની આગના ધુમાડાને કારણે છે. જોકે, 24 ઓક્ટોબર, 2025 સુધીમાં, ડેટ્રોઇટનો AQI 11 છે.
સિડની, ઓસ્ટ્રેલિયા: હવામાન સારું છે
ઓસ્ટ્રેલિયાના સૌથી મોટા શહેરોમાંનું એક હોવા છતાં, સિડનીનો AQI વિશ્વના અન્ય મોટા શહેરો કરતાં સતત ઊંચો ક્રમ ધરાવે છે. 24 ઓક્ટોબર, 2025 સુધીમાં, તેનું AQI મૂલ્ય 16 હતું.
કુઆલાલંપુર, મલેશિયા: હવા હંમેશા સ્વચ્છ નથી હોતી
ડેટ્રોઇટ અને ટોરોન્ટોની જેમ, કુઆલાલંપુરનો AQI સતત સારો નથી. આ શહેરની ઊંચી ટ્રાફિક ગીચતા અને પડોશી દેશો, ખાસ કરીને ઇન્ડોનેશિયામાં શુષ્ક ઋતુ દરમિયાન વ્યાપક ખુલ્લી આગ અને જંગલ સળગાવવાથી ઉત્પન્ન થતા ધુમ્મસને કારણે છે. જો કે, 24 ઓક્ટોબર, 2025 સુધીમાં, AQI 17 છે.
લિસ્બન, પોર્ટુગલ: પવન બદલાતો રહે છે
લિસ્બન પણ એક અસ્થિર પ્રદેશ છે; તેનો AQI હંમેશા સારો હોતો નથી. 24 ઓક્ટોબર, 2025 સુધીમાં, લિસ્બનનો AQI 17 છે. અહીંનું વાતાવરણ વારંવાર બદલાતું રહે છે.
વોશિંગ્ટન, યુએસ: ઘણીવાર વધુ સારું
અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં, વોશિંગ્ટનમાં ઘણીવાર સારો AQI હોય છે. કેનેડામાંથી નીકળતો જંગલી આગનો ધુમાડો અને સ્થાનિક વાહનોનું ઉત્સર્જન પણ નબળા AQI સ્તરનું કારણ બની શકે છે. 24 ઓક્ટોબર, 2025 સુધીમાં, વોશિંગ્ટનમાં AQI 17 હતો.
સોલ્ટ લેક સિટી, યુએસએ: હંમેશા સારું નથી
સોલ્ટ લેકનો AQI હંમેશા સારો હોતો નથી; અનુકૂળ હવામાન કોઈપણ દિવસે AQI ઘટાડી શકે છે. 24 ઓક્ટોબર, 2025 સુધીમાં, સોલ્ટ લેક સિટીનો AQI 17 છે. જોકે, શિયાળામાં તે મોસમી વધઘટનો ભોગ બને છે. ગરમ, હળવી હવા ઉપર જાય છે, જ્યારે પર્વતોમાંથી ઠંડી હવા ડૂબી જાય છે અને ખીણના તળિયાને ભરી દે છે. આ પ્રદૂષકોને ફસાવે છે, જે એક મોટી સમસ્યા ઊભી કરે છે.
સ્કોપજે, ઉત્તર મેસેડોનિયા: ખરાબ હવા, પણ બીજા કરતા સારી
IQAir આજે સ્કોપજે માટે 18 નું AQI મૂલ્ય દર્શાવે છે. સ્કોપજે તેની નબળી હવા ગુણવત્તા માટે કુખ્યાત છે, તેના નીચા AQI માટે નહીં. ભૌગોલિક પરિબળો, જેમ કે ખીણમાં હોવું, પ્રદૂષકોને ફસાવે છે. મુખ્ય સ્ત્રોતોમાં શિયાળામાં બિનકાર્યક્ષમ ઇંધણ ગરમી અને જૂના વાહનોનો સમાવેશ થાય છે, જે સતત સ્કોપજેને યુરોપના સૌથી પ્રદૂષિત શહેરોમાં સ્થાન આપે છે.
દિલ્હી-એનસીઆરમાં પ્રદૂષણનું સ્તર ખૂબ જ ખરાબ રહ્યું છે. રાજધાની દિલ્હી અને NCRમાં વાયુ પ્રદૂષણ ખૂબ જ ખરાબ છે. દિવાળી પછી દિલ્હીની હવા ગુણવત્તા (AQI) ખતરનાક સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. રાષ્ટ્રીય રાજધાનીના ઘણા હવા દેખરેખ કેન્દ્રો પર પ્રદૂષણનું સ્તર ખૂબ જ ખરાબ હતું. મંગળવારે, દિલ્હીના પુસામાં AQI 322 ના રેકોર્ડ ખૂબ જ ખરાબ સ્તરે પહોંચ્યું. છઠની સવારે, દિલ્હીનો AQI 241 નોંધાયો હતો. અગાઉ, કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડે 27 ઓક્ટોબરના રોજ સાંજે 4 વાગ્યે દિલ્હીનો AQI 301 નોંધ્યો હતો, જે ‘ખૂબ જ ખરાબ’ શ્રેણીમાં હતો. સ્વચ્છ હવા ધરાવતા ટોચના 10 શહેરોમાં દિલ્હી ક્યાંય દેખાતું નથી.
આ પણ વાંચો: રાજસ્થાનમાં તાપમાનમાં 8 ડિગ્રીનો ઘટાડો, ઠંડા પવનો ફૂંકાયા, 23 જિલ્લાઓમાં વરસાદની ચેતવણી જારી
આ પણ વાંચો: ચક્રવાત મોન્થા આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠેથી પસાર થશે તેવી શક્યતા
આ પણ વાંચો: દેવતાલ સરોવર ઓક્ટોબરમાં જ થીજી ગયું, તાપમાન માઇનસમાં પહોંચ્યું
