AI Tech News : આપણે માનીએ છીએ કે ઊંઘ એટલે માત્ર થાક ઉતારવો. પરંતુ શું તમને ખબર છે કે જ્યારે તમે ગાઢ નિદ્રામાં હોવ છો, ત્યારે તમારું શરીર ભવિષ્યમાં આવનારી બીમારીઓના સંકેત આપી રહ્યું હોય છે? અત્યાર સુધી આપણે આ સંકેતો સમજી શકતા ન હતા, પરંતુ હવે અમેરિકાની સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ એક ક્રાંતિકારી શોધ કરી છે.
તેમણે ‘SleepFM’ (સ્લીપએફએમ) નામનું એક એવું આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) મોડેલ તૈયાર કર્યું છે, જે તમારી માત્ર એક રાતની ઊંઘના ડેટા પરથી જણાવી દેશે કે તમને ભવિષ્યમાં હાર્ટ એટેક, કેન્સર કે ડિમેન્શિયા જેવી 130 બીમારીઓ થવાની શક્યતા છે કે નહીં.
શું છે આ ‘SleepFM’ AI ટેકનોલોજી?
એક રિસર્ચ મુજબ, આ ટેકનોલોજી આપણી કલ્પના બહારની છે.
ડેટા બેઝ: આ મોડેલ બનાવવા માટે વૈજ્ઞાનિકોએ લગભગ 65,000 લોકોના ઊંઘના ડેટાનો અભ્યાસ કર્યો. જેમાં કુલ 5,85,000 કલાકની ઊંઘના રેકોર્ડ્સ હતા.
કેવી રીતે કામ કરે છે?: જ્યારે વ્યક્તિ સૂતી હોય છે, ત્યારે આ AI મોડેલ તેના મગજના તરંગો (Brain Waves), હૃદયના ધબકારા, શ્વાસની ગતિ અને સ્નાયુઓની હલચલને રેકોર્ડ કરે છે. જેને ‘પોલિસોમ્નોગ્રાફી’ (PSG) કહેવાય છે.
કયા 4 સંકેતો પરથી થાય છે આગાહી?
આ AI મોડેલ શરીરના આ 4 મુખ્ય સિગ્નલને પકડે છે:
મગજની પ્રવૃત્તિ (Brain Activity): મગજમાં ચાલતા તરંગો પરથી માનસિક રોગોની જાણ થાય છે.
હૃદયના ધબકારા (Heart Rate): હાર્ટની રિધમ પરથી હૃદય રોગની શક્યતા મપાય છે.
સ્નાયુઓની હલચલ (Muscle Movement): ઊંઘમાં શરીર કઈ રીતે હલે છે તે પણ ઘણું કહી જાય છે.
શ્વાસ (Respiration): શ્વાસ લેવાની પેટર્ન પરથી ફેફસા અને હૃદયની સ્થિતિ જાણી શકાય છે.
કેટલી સચોટ છે આ આગાહી? (Accuracy)
તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે આ AI મોડેલની ચોકસાઈ (Accuracy) 75% થી પણ વધારે છે. જુઓ કયા રોગમાં કેટલું સચોટ પરિણામ મળ્યું:
સ્તન કેન્સર (Breast Cancer): 10 માંથી 9 કેસ સાચા પડ્યા (0.89 સ્કોર).
ડિમેન્શિયા (યાદશક્તિ જવી): 85% સચોટતા.
હાર્ટ એટેક: 10 માંથી 8 કેસ સાચા (0.81 સ્કોર).
મૃત્યુનું જોખમ: 84% સચોટતા.
ઊંઘ અને બીમારીનો સંબંધ શું છે?
સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે લોકોની ઊંઘ તૂટક-તૂટક હોય છે અથવા ઊંઘના સ્ટેજ પૂરા થતા નથી, તેમને ભવિષ્યમાં મગજને લગતી બીમારીઓ (જેમ કે પાર્કિન્સન્સ કે અલ્ઝાઈમર) થવાનું જોખમ વધુ હોય છે. જ્યારે શ્વાસમાં તકલીફ પડતી હોય તેવી ઊંઘ હૃદય રોગની નિશાની હોઈ શકે છે.
ઘણીવાર રોગના લક્ષણો જાગતી અવસ્થામાં પકડાતા નથી, પણ ઊંઘમાં શરીર સાચું બોલે છે. આ AI મોડેલ એવા છુપાયેલા સંકેતોને પકડી પાડે છે જે સામાન્ય ડોક્ટરો કે ટેસ્ટમાં પકડાતા નથી.
આ ટેકનોલોજી મેડિકલ સાયન્સમાં એક નવી સવાર લાવશે. વિચારો, જો તમને 5-10 વર્ષ પહેલા જ ખબર પડી જાય કે તમને કઈ બીમારી થઈ શકે છે, તો તમે વહેલી સારવાર લઈને બચી શકો છો. હવે સારી ઊંઘ લો, કારણ કે તે માત્ર સપના જ નહીં, પણ તમારું સ્વાસ્થ્ય પણ નક્કી કરે છે!
