Vadodara News: નાગપુર (Nagpur)માં આવેલું એ સ્થળ જ્યાં બંધારણ (Constitution)ના ઘડવૈયા બાબા સાહેબ ભીમરાવ આંબેડકરે (Bhimrao Ambedkar) હિન્દુ ધર્મ છોડીને બૌદ્ધ ધર્મ સ્વીકાર્યો હતો. તે સ્થળ દીક્ષા ભૂમિ તરીકે ઓળખાય છે. ગુજરાતના વડોદરા (Vadodara)માં આંબેડકર સાથે સંકળાયેલું એક સ્થળ છે જે સંકલ્પ ભૂમિ તરીકે ઓળખાય છે. ટૂંક સમયમાં આ સ્થળ દેશ અને દુનિયાની હેડલાઇન્સમાં પણ આવશે. ગુજરાત સરકાર (Gujarat Government) આ સ્થળે એક સ્મારક (Memorial) વિકસાવી રહી છે જેનો આંબેડકરના જીવન સાથે અતૂટ સંબંધ છે. વડોદરાના કમાટીબાગ (Sayajibaug)માં આવેલી સંકલ્પ ભૂમિની વાર્તા ખૂબ જ રસપ્રદ છે. દેશના બંધારણના નિર્માતા (Father of Constitution) આંબેડકર આ સ્થળે ખૂબ રડ્યા હતા અને થોડા કલાકો ત્યાં બેસીને મુંબઈ પાછા ફર્યા હતા.
વડોદરા (Vadodara)ના તત્કાલીન શાસક મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડે (Sayajirao Gaikwad) આંબેડકરની તેજસ્વી બુદ્ધિમત્તાને ઓળખી અને તેમના વિદેશ શિક્ષણનો ખર્ચ ઉઠાવ્યો. ભારત પાછા ફર્યા પછી, આંબેડકરે મહારાજાના દરબારમાં એક પ્રતિષ્ઠિત પદ સ્વીકાર્યું. જોકે, સામાજિક ભેદભાવનો સામનો કર્યા બાદ તેમણે આખરે તે છોડી દીધું. ત્યારે આંબેડકરને વડોદરામાં રહેવાની જગ્યા મળી ન હતી. આંબેડકરે તેમના પુસ્તક ‘વેઇટિંગ ફોર વિઝા’ (Waiting for Visa) માં લખ્યું છે કે તેઓ વડોદરામાં ફક્ત 11 દિવસ જ રહી શક્યા હતા. જાતિવાદને કારણે તેમને પોતાની પહેલી નોકરી છોડવી પડી. વચન છતાં, તે બરોડાના મહારાજા માટે ફક્ત થોડા દિવસો માટે જ કામ કરી શક્યા હતા. જ્યારે પારસી રેસ્ટ હાઉસમાં લોકોને ભીમરાવ આંબેડકરની જાતિ વિશે ખબર પડી, ત્યારે તેઓ ધર્મશાળાની બહાર ગયા તો જોયું, બધાના હાથમાં લાકડીઓ હતી. લોકોએ કહ્યું કે આ જગ્યા અપવિત્ર થઈ ગઈ છે. બાબા સાહેબને સાંજ સુધીમાં જગ્યા ખાલી કરીને ચાલ્યા જવા કહેવામાં આવ્યું. આખરે તેમને ધર્મશાળા છોડવી પડી હતી.
વડોદરા (Vadodara) રેલ્વે સ્ટેશન પહોંચ્યા હતા, પરંતુ મુંબઈ જતી ટ્રેન આવવામાં હજુ સમય હતો, તેથી આંબેડકર નજીકમાં આવેલા સયાજીબાગ ગયા. ત્યાં તેઓ એક વડના ઝાડ નીચે બેઠા હતા. આ સ્થળે, આંબેડકર દુઃખી થઈ રડ્યા પણ હતા. એવું કહેવાય છે કે આ સ્થળે આંબેડકરે બેસીને અસ્પૃશ્યતા (Untouchability) અને ભેદભાવ સામે લડવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી. સરકાર હવે આંબેડકરના જીવન પર ગુજરાતના ઊંડા પ્રભાવ તરફ વિશ્વનું ધ્યાન દોરવા માંગે છે. વેઇટિંગ ફોર વિઝામાં લખ્યું છે કે ભીમરાવ આંબેડકર ઘણી આશાઓ સાથે બરોડા આવ્યા હતા. તેમણે વડોદરામાં કામ કરવાની ઘણી મોટી ઓફરોને નકારી કાઢી હતી.
ગુજરાત સરકારે 2015-16માં આંબેડકરની 125મી જન્મજયંતિની ઉજવણી માટે કામ શરૂ કર્યું હતું. આ ઇમારત માટે 11.81 કરોડ રૂપિયા અને પુસ્તકાલય, સંગ્રહાલય, પ્રતિમા અને અન્ય સુવિધાઓ માટે 16.42 કરોડ રૂપિયા ફાળવવામાં આવ્યા હતા. સરકારી સંકલ્પ ભૂમિ પાસે બનેલા આંબેડકર સ્મારકમાં તેમની જીવનયાત્રાનું વર્ણન કરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટ સાથે સંકળાયેલા એક વરિષ્ઠ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, સ્મારકમાં ડિજિટલ પ્રેઝન્ટેશન અને શિલ્પો હશે. સ્મારક (Memorial)માં આવા વ્યક્તિઓનો પણ ઉલ્લેખ છે. જેમણે આંબેડકરના જીવનને પ્રભાવિત કર્યું. તેમના અનુયાયીઓ દર વર્ષે બંધારણના ઘડવૈયાની જન્મજયંતિ અને પુણ્યતિથિ પર આ ભૂમિ પર પહોંચે છે. સ્મારકના નિર્માણથી આ સ્થળને વધુ ઓળખ મળશે.
આ પણ વાંચો:બંધારણના નિર્માણમાં બ્રાહ્મણોનું મહત્વનું યોગદાન, આંબેડકરે બી.એન.રાવના કર્યા હતા વખાણ
આ પણ વાંચો:કમલમ ખાતે “ભારતરત્ન બાબા સાહેબ ડો. ભીમરાવ આંબેડકર સન્માન અભિયાન” અંતર્ગત પ્રદેશ કાર્યશાળા યોજાઈ
આ પણ વાંચો:વાદળી રંગ અને આંબેડકર વચ્ચે છે કયો સંબંધ?
