BRICS Business Forum: નવી દિલ્હીમાં આયોજિત 18મા BRICS Summitના બિઝનેસ ફોરમમાં ભારતના વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકર અને કેન્દ્રીય વાણિજ્ય તથા ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા, વેપાર અને વિકાસ સાથે જોડાયેલા અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી. જયશંકરે વિશ્વમાં ઝડપથી બદલાઈ રહેલા રાજકીય અને આર્થિક માહોલ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. બીજી તરફ પીયૂષ ગોયલે BRICS દેશો વચ્ચે વેપાર વધારવા માટે વધુ સહયોગની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં અસ્થિરતા વધી રહી છે
બિઝનેસ ફોરમને સંબોધિત કરતા વિદેશ મંત્રી S Jaishankar એ કહ્યું કે દુનિયા હાલમાં એવા સમયમાંથી પસાર થઈ રહી છે જ્યાં રાજકીય અને આર્થિક વ્યવસ્થા ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર અસ્થિરતા, અનિશ્ચિતતા અને જટિલતા આજના વૈશ્વિક માહોલની મુખ્ય ઓળખ બની ગઈ છે. BRICS Summit જેવા વૈશ્વિક મંચો પર આ પડકારો અંગે ચર્ચા કરવી જરૂરી બની છે.
S Jaishankarએ કહ્યું કે દુનિયાના અનેક દેશો ભૂરાજકીય સંઘર્ષ, યુદ્ધ, મહામારી અને હવામાન પરિવર્તનના કારણે ઊભી થતી આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિમાં Global Economyમાં એક તરફ જોખમો વધી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ નવી તકો પણ ઊભી થઈ રહી છે.
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આજના સમયમાં કોઈ પણ દેશ વૈશ્વિક ઘટનાઓથી સંપૂર્ણપણે અલગ રહી શકે તેમ નથી. એક દેશ અથવા ક્ષેત્રમાં ઊભી થતી સમસ્યાની અસર અન્ય દેશોની સપ્લાય ચેઇન, વેપાર અને અર્થવ્યવસ્થા પર પણ પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં BRICS Countries વચ્ચે સહયોગ વધારવો અને Global Tradeને મજબૂત બનાવવો મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
#WATCH | BRICS Summit 2026 | Speaking at BRICS Business Forum, External Affairs Minister Dr S Jaishankar says, “We meet at a time when global political and economic order is under churn. Volatility, uncertainty, and complexity have become defining features of the world around us.… pic.twitter.com/pXJH1UpEJX
— ANI (@ANI) September 11, 2026
ટેક્નોલોજી અને ડિજિટલ વિકાસ આશાની કિરણ
વૈશ્વિક પડકારોની વચ્ચે S Jaishankarએ ટેક્નોલોજી અને ડિજિટલ વિકાસને આશાનું મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે ઝડપી ડિજિટલાઇઝેશન અને Digital Technologyમાં થઈ રહેલી પ્રગતિ Global Economy માટે વિકાસ, ઉત્પાદકતા અને રોજગારની નવી તકો ઊભી કરી રહી છે.
આજના સમયમાં જે દેશો Digital Technologyમાં થઈ રહેલા ફેરફારોને ઝડપથી સમજે છે અને તેના પ્રમાણે પોતાની નીતિઓ તથા વ્યવસ્થામાં બદલાવ લાવે છે, તેઓ વધુ ઝડપથી આગળ વધી શકે છે. BRICS Countries પણ ટેક્નોલોજી અને ડિજિટલ ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારીને નવી આર્થિક તકો ઊભી કરી શકે છે.
જયશંકરના જણાવ્યા અનુસાર બદલાતી પરિસ્થિતિમાં માત્ર ટેક્નોલોજી અપનાવવી પૂરતી નથી. દેશો અને સંસ્થાઓમાં નવા પડકારોને ઓળખવાની, બદલાવને સ્વીકારવાની અને યોગ્ય સમયે ઝડપી નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા પણ હોવી જરૂરી છે.
BRICSની વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં મોટી ભાગીદારી
#WATCH | BRICS Summit 2026 | Speaking at BRICS Business Forum, Union Commerce and Industry Minister Piyush Goyal says, “BRICS today represents almost one-fourth of global trade. India is an important pillar of the intra-bricks trade. Engineering goods and electronics account for… pic.twitter.com/VuyGAhNtj6
— ANI (@ANI) September 11, 2026
આ જ બિઝનેસ ફોરમમાં કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે BRICSની આર્થિક તાકાત અંગે વાત કરી. તેમણે જણાવ્યું કે BRICS દેશો વિશ્વની મોટી વસ્તી અને વૈશ્વિક GDPમાં મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો ધરાવે છે.
પીયૂષ ગોયલના જણાવ્યા પ્રમાણે BRICS દેશો મળીને વિશ્વની લગભગ અડધી વસ્તીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને વૈશ્વિક GDPમાં તેમનો હિસ્સો લગભગ 40 ટકા છે. વૈશ્વિક વેપારમાં પણ BRICS દેશોની ભાગીદારી લગભગ એક ચતુર્થાંશ જેટલી છે.
આ આંકડાઓને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે કહ્યું કે BRICS પાસે વૈશ્વિક વેપાર અને આર્થિક વિકાસને નવી દિશા આપવાની મોટી ક્ષમતા છે.
BRICS દેશો વચ્ચે વેપાર વધારવા પર ભાર
પીયૂષ ગોયલે BRICS Summit દરમિયાન સભ્ય દેશો વચ્ચેના BRICS Trade ને વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી. તેમણે કહ્યું કે સભ્ય દેશોએ એકબીજાના બજારોને વધુ ખુલ્લા બનાવવા જોઈએ અને Global Trade ને પ્રોત્સાહન આપવા વેપાર સંબંધિત નિયમોને સરળ બનાવવાની દિશામાં કામ કરવું જોઈએ.
તેમના જણાવ્યા અનુસાર નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓ સરળ બનશે તો વિવિધ દેશોમાં ઉત્પાદનોની કસ્ટમ ક્લિયરન્સ અને ડિલિવરી વધુ ઝડપથી થઈ શકશે. આનાથી વેપારનો ખર્ચ ઘટી શકે છે અને કંપનીઓ માટે નવા બજારોમાં પ્રવેશ કરવો સરળ બની શકે છે. આ સાથે Global Economyને પણ મજબૂતી મળી શકે છે.
India BRICS સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાથી ભારત સહિત તમામ સભ્ય દેશોને નવી તકો મળી શકે છે. BRICS દેશો વચ્ચે વેપાર વધારવાથી માત્ર મોટા ઉદ્યોગોને જ નહીં પરંતુ નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને પણ નવી તકો મળી શકે છે.
‘ફાર્મસી ઓફ ધ વર્લ્ડ’ તરીકે ભારતની ઓળખ
પીયૂષ ગોયલે વૈશ્વિક બજારમાં ભારતની ભૂમિકા પર પણ ભાર મૂક્યો. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત BRICS દેશો વચ્ચેના વેપારનું એક મહત્વપૂર્ણ સ્તંભ છે.
ભારત ખાસ કરીને એન્જિનિયરિંગ ઉત્પાદનો, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ફાર્માસ્યુટિકલ્સ ક્ષેત્રમાં પોતાની મજબૂત ઓળખ બનાવી ચૂક્યું છે. India Pharma ક્ષેત્રની વૈશ્વિક સ્તરે મજબૂત હાજરી છે અને દવાઓના ક્ષેત્રમાં ભારતને ‘ફાર્મસી ઓફ ધ વર્લ્ડ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમણે BRICS અને તેના ભાગીદાર દેશોને ભારતીય ઉત્પાદનો માટે પોતાના બજારો વધુ ખોલવાની અપીલ કરી. સાથે જ તેમણે નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવાની જરૂરિયાત જણાવી, જેથી ભારતીય ઉત્પાદનોની નિકાસ વધુ સરળ અને ઝડપી બની શકે.
વૈશ્વિક વેપાર માટે નવી તકો
BRICS Business Forumમાં થયેલી ચર્ચાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે બદલાતા વૈશ્વિક આર્થિક માહોલમાં BRICS દેશો વચ્ચે સહયોગનું મહત્વ વધી રહ્યું છે. યુદ્ધ, હવામાન પરિવર્તન, મહામારી અને સપ્લાય ચેઇન સાથે જોડાયેલા પડકારો વચ્ચે વેપાર અને ટેક્નોલોજી નવી તકો ઊભી કરી શકે છે.
ભારત તરફથી જયશંકર અને પીયૂષ ગોયલના નિવેદનોમાં એક તરફ વૈશ્વિક પડકારો અંગે ચેતવણી જોવા મળી, તો બીજી તરફ ટેક્નોલોજી, ડિજિટલ વિકાસ અને વેપાર સહયોગ દ્વારા આગળ વધવાનો માર્ગ પણ દર્શાવવામાં આવ્યો.
આગામી સમયમાં BRICS દેશો વચ્ચે વેપાર, રોકાણ અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે સહયોગ વધે તો વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં આ સમૂહની ભૂમિકા વધુ મજબૂત બની શકે છે.
