Dark Matter Discovery: બ્રહ્માંડમાં અબજો તારાઓ અને ગેલેક્સીઓ કેવી રીતે એકસાથે ટકી રહી છે? આ સવાલનો જવાબ શોધતા વૈજ્ઞાનિકો વર્ષોથી ‘ડાર્ક મેટર’નો અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. ડાર્ક મેટર દેખાતું નથી અને પ્રકાશ સાથે તેની સીધી ક્રિયાપ્રતિક્રિયા પણ થતી નથી, પરંતુ તેના ગુરુત્વાકર્ષણની અસરથી તેની હાજરીનો અંદાજ મળે છે. 1933માં ફ્રિટ્ઝ ઝ્વિકીએ ગેલેક્સી ક્લસ્ટરના અભ્યાસ દરમિયાન નોંધ્યું હતું કે ગેલેક્સીઓની ગતિ માત્ર દેખાતા પદાર્થથી સમજાવી શકાય તેવી નથી. ત્યારબાદ વેરા રુબિનના સંશોધનથી પણ ગેલેક્સીઓમાં અદૃશ્ય દળની હાજરી અંગેના પુરાવા મજબૂત થયા.
LZ પ્રયોગમાં મળ્યો રસપ્રદ સંકેત
હવે અમેરિકાના દક્ષિણ ડાકોટામાં જમીનની અંદર ચાલી રહેલા LUX-ZEPLIN એટલે કે LZ પ્રયોગમાં વૈજ્ઞાનિકોને એક અસામાન્ય ઘટના જોવા મળી છે. આ પ્રયોગમાં લગભગ 10 ટન પ્રવાહી ઝેનોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. હેતુ એવો છે કે જો કોઈ સંભવિત ડાર્ક મેટર(Dark Matter) કણ ઝેનોન સાથે અથડાય તો તેની અત્યંત નાની અસર પણ પકડી શકાય. વૈજ્ઞાનિકોના મતે, ડાર્ક મેટર ‘WIMP’ જેવા કણોથી બનેલું હોઈ શકે છે. LZ ડિટેક્ટરમાં નોંધાયેલી એક ઘટના સંભવિત રીતે આવા કણની ક્રિયા સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે.
શું ખરેખર ડાર્ક મેટર મળી ગયું?
અહીં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે વૈજ્ઞાનિકો હજુ તેને ડાર્ક મેટરની શોધ ગણાવી રહ્યા નથી. આ સંકેતને 2.6 સિગ્માનું આંકડાકીય મહત્વ મળ્યું છે, જ્યારે વિજ્ઞાનમાં કોઈ શોધને મજબૂત પુરાવા તરીકે સ્વીકારવા સામાન્ય રીતે 5 સિગ્માનો માપદંડ જરૂરી માનવામાં આવે છે. અર્થાત્, વૈજ્ઞાનિકોએ કંઈક અસામાન્ય જરૂર નોંધ્યું છે, પરંતુ તે ડાર્ક મેટર(Dark Matter) જ છે તે સાબિત કરવા માટે વધુ પુરાવાની જરૂર છે. જો ભવિષ્યના પ્રયોગોમાં આવી વધુ ઘટનાઓ નોંધાશે અને તેની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થશે, તો ડાર્ક મેટરના(Dark Matter) રહસ્યને ઉકેલવામાં આ શોધ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે. જોકે હાલ તેને ડાર્ક મેટરની અંતિમ શોધ નહીં, પરંતુ એક રસપ્રદ સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
આ પણ વાંચો: જૂનો સ્માર્ટફોન ક્યારે બદલવો જોઈએ? જાણો બેટરી, સોફ્ટવેર અપડેટ અંગેની સાચી માહિતી
આ પણ વાંચો: મોબાઈલ નંબર વગર કરો વાત! જાણો વોટ્સએપના નવા ફીચરના ફાયદા
આ પણ વાંચો: 12 વર્ષની બાળકી સાથે બળાત્કાર કેસમાં સ્નેપચેટ સામે અમેરિકામાં કેસ; શું સોશિયલ મીડિયા સુરક્ષિત છે?
