અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ એશિયામાં ચીનના પ્રભાવને સંતુલિત કરવા માટે સખત પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આ માટે, ટ્રમ્પે પાકિસ્તાન, તુર્કી અને સાઉદી અરેબિયા જેવા દેશો તરફ વળ્યા છે, જે લાંબા સમયથી ચીનના વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને બેલ્ટ એન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ અને અન્ય આર્થિક-રક્ષણ સહયોગ દ્વારા.
ટ્રમ્પની નવી નીતિ આ દેશોની તરફેણમાં હોય તેવું લાગે છે. ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન, જ્યારે ટ્રમ્પની નીતિ અચાનક પાકિસ્તાનની તરફેણમાં દેખાઈ, ત્યારે ઘણા સુરક્ષા વિશ્લેષકો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. જોકે, આની પાછળ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા ઇરાદાપૂર્વકની રણનીતિ હતી.
ટ્રમ્પે પાકિસ્તાન સાથે 500 મિલિયન ડોલરના ખનિજ રોકાણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય તેની 6 ટ્રિલિયન ડોલરની ખનિજ સંપત્તિનો ઉપયોગ કરવાનો છે. અને ટ્રમ્પે ટેરિફ વોરમાં પાકિસ્તાનને ખાસ પ્રાથમિકતા આપી અને માલ પરનો ટેરિફ 29% થી ઘટાડીને 19% કર્યો. આ પગલું પાકિસ્તાનને ચીન સાથેના તેના ઊંડા સંબંધોથી દૂર ખસેડવા અને તેને યુએસ પ્રભાવના ક્ષેત્રમાં લાવવાનો પ્રયાસ છે, ખાસ કરીને જ્યારે પાકિસ્તાન ચીનના BRI પ્રોજેક્ટ્સમાં સામેલ છે.
પાકિસ્તાન-સાઉદી અરેબિયા કરાર
પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયાને કાબૂમાં રાખવા માટે અમેરિકાનું આગળનું પગલું પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલ દ્વિપક્ષીય સંરક્ષણ કરાર છે. આ અંતર્ગત, બંને દેશો સંમત થયા છે કે એક દેશ પર હુમલો બીજા દેશ પર હુમલો માનવામાં આવશે. આને “ઇસ્લામિક નાટો” તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે, જે મોટા આરબ-ઇસ્લામિક સંરક્ષણ જોડાણ તરફનું પ્રથમ પગલું હોઈ શકે છે.
સાઉદી અરેબિયા અમેરિકાનો નજીકનો સાથી છે અને તેને વ્યાપક સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. અમેરિકાની લીલી ઝંડી વિના, પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા માટે આવો સંરક્ષણ કરાર કરવો અશક્ય હતો. આ કરારોને ગલ્ફ અને એશિયામાં ખીલવા દઈને, અમેરિકાએ બંને દેશોને સંદેશ આપ્યો છે કે તેમને ચીનના પક્ષમાં જવાની જરૂર નથી અને અમેરિકા તેમની સંરક્ષણ જરૂરિયાતોનું સંપૂર્ણ ધ્યાન રાખશે. પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા બે એવા દેશો છે જેમને અમેરિકા હંમેશા તેની ભૂ-રાજકીય જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાના પક્ષમાં રાખવા માંગે છે.
ટ્રમ્પની ઇસ્લામિક દેશો સાથે મુલાકાત
ઇઝરાયલના હાથે હારનો સામનો કરવો પડ્યો હોય તેવા કતારના ઉદાહરણથી ગલ્ફ દેશોનો આત્મવિશ્વાસ ડગમગી ગયલો છે. તાજેતરના મહિનાઓમાં, કતાર પર સૌપ્રથમ ઇરાન દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો, ત્યારબાદ ઇઝરાયલે દોહા પર મિસાઇલ હુમલો કર્યો હતો. એક સમયે અમેરિકન સુરક્ષા પર નિર્ભર રહેલા ગલ્ફ દેશોને આઘાત લાગ્યો છે કે અમેરિકાએ આ સમયગાળા દરમિયાન તેમને કોઈ મદદ ન કરી.
હવે, આ દેશોનો વિશ્વાસ જીતવા માટે, ટ્રમ્પે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા દરમિયાન પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા, તુર્કી, કતાર અને અન્ય મુસ્લિમ દેશોના નેતાઓ સાથે બહુપક્ષીય બેઠક પણ યોજી છે. આ બેઠકમાં ગાઝા હુમલાનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. ટ્રમ્પે કહ્યું કે આ યુદ્ધ ખૂબ લાંબા સમયથી ચાલી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આ મુસ્લિમ દેશો હવે બંધકોને પરત કરવાની વ્યૂહરચના પર વિચાર કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પના પ્રયાસોનો ઉદ્દેશ્ય સંયુક્ત સુરક્ષા અને ચીન જેવી મોટી શક્તિની પ્રભાવશાળી નીતિઓને સંતુલિત કરવાનો છે. જોકે, ઇઝરાયલને લઈને અમેરિકા અને કેટલાક ગલ્ફ દેશો વચ્ચેના વિવાદોએ પ્રાદેશિક રાજકારણને જટિલ બનાવ્યું છે.
તુર્કીની ભૂમિકા શું છે
તુર્કીયે નાટોનો સભ્ય છે, અને તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિદૃશ્યમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. નાટો સભ્ય તરીકે, તે યુએસ નીતિઓથી પોતાને વધુ પડતું દૂર રાખી શકે નહીં. જોકે, તુર્કીની હમાસ તરફી નીતિ અને ઇઝરાયલ વિરોધી વલણ દેશને અમેરિકા માટે એક જટિલ કેસ બનાવે છે. છતાં સીરિયામાં તુર્કીની પ્રભાવશાળી ભૂમિકા અને પ્રાદેશિક વ્યૂહરચના તેને મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. અને તુર્કીના સહયોગથી, તે ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં તેની લશ્કરી હાજરી ઘટાડીને સ્થાનિક શક્તિઓને મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જે રશિયાના પ્રભાવને સંતુલિત કરે છે.
______________________________________________________________________________________________________
આ પણ વાંચો: USA News/ટ્રમ્પે ભારત-પાકિસ્તાનનો આલાપ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં પણ છોડ્યો નહીં, UNGAમાં કહ્યું કે તેમણે યુદ્ધવિરામ લાગુ કરાવ્યો
આ પણ વાંચો: World News/પેરાસિટામોલ પ્રેગ્નન્સીમાં ખતરનાક? દુનિયામાં ટ્રમ્પના દાવાથી ચિંતા, ભારતની નિકાસ પર થશે અસર?
આ પણ વાંચો: World News/ડોક્ટરોને H-1B વિઝા ફીમાંથી એક લાખ ડોલરની છુટ આપી શકે છે અમેરિકા
