New Delhi: પશ્ચિમ એશિયાઈ યુદ્ધ ભારતીય નિકાસકારો (Exporters) પર ભારે અસર કરી રહ્યું છે. લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓના જણાવ્યા અનુસાર, લગભગ 40,000-45,000 ભારતીય કન્ટેનર (Container) હાલમાં ટ્રાન્ઝિટમાં અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય બંદરો પર ફસાયેલા છે, અને લગભગ $1-1.5 બિલિયનના નિકાસ (Export) કાર્ગો (Cargo)નું ભવિષ્ય પહેલાથી જ અદ્ધરતાલ છે, જે રૂટમાં ડાયવર્ઝન અથવા ભારત તરફ યુ-ટર્ન લેવાની સંભાવના દર્શાવે છે, જેના કારણે ખર્ચમાં વધારો થશે.
કન્ટેનરના ખર્ચમાં ત્રણથી પાંચ ગણો વધારો
ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો કહે છે કે આ ઉપરાંત, શિપિંગ લાઇનર્સ (Shipping liners) દ્વારા અનેક આકસ્મિક સરચાર્જ પ્રતિ કન્ટેનર ખર્ચમાં ત્રણથી પાંચ ગણો વધારાનું કારણ બની રહ્યા છે. આ બધા મળીને કેસ્કેડિંગ ખર્ચ, સંભવિત કન્ટેનર કટોકટી અને નાશવંત માલ નિકાસકારોને મોટો ફટકો મારી શકે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ અટવાયેલા કન્સાઇન્મેન્ટનો મોટો હિસ્સો બાસમતી ચોખાનો છે, જે 4 લાખ ટન છે.
નિકાસકારો(Exporters)ના 45000 કન્ટેનર અટવાયા
“ભારતીય નિકાસ સાથેના લગભગ 40,000-45,000 કન્ટેનર અટવાયેલા છે અને તેમાંથી લગભગ 80 ટકા પહેલાથી જ અટવાયેલો છે. અંદાજ મુજબ, લગભગ $1-1.5 અબજ ડોલરનો કાર્ગો હવાઈ અને દરિયાઈ બંને માર્ગો પર ફસાયેલો છે,” એમ ટ્રાઇટોન લોજિસ્ટિક્સ એન્ડ મેરીટાઇમના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર જિતેન્દ્ર શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું, જે એક એન્ડ-ટુ-એન્ડ લોજિસ્ટિક્સ અને સપ્લાય ચેઇન સર્વિસિસ ફર્મ છે.
નાશવંત માલની નિકાસ કરનારાઓ માટે, આનો અર્થ સંપૂર્ણ નુકસાન થાય છે. વધુમાં, યુદ્ધ-જોખમ સરચાર્જ – જેમાં ઇમરજન્સી કોસ્ટ રિકવરી ચાર્જ (ECRC), કન્ટિન્જન્સી ચાર્જ અને પીક સીઝન ચાર્જનો સમાવેશ થાય છે, તે નિકાસકારોના માર્જિનને બગાડી રહ્યા છે, સૂત્રો કહે છે. શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે ઘણા નિકાસકારો બેક-ટુ-ટાઉન માટે અરજી કરવાનું વિચારી રહ્યા છે.
કટોકટીના લીધે ગ્રાહકોએ વધારાનો સરચાર્જ ચૂકવવો પડે છે
એક ઉદ્યોગ સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે કટોકટીને કારણે નિકાસકારો (Exporters) ગ્રાહકોને વધારાના સરચાર્જ ચૂકવવા પડે છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ, ગ્રાહકો ખોર્ફક્કન બંદર અથવા ફુજૈરાહ બંદર પર આયાત કન્ટેનર ડિસ્ચાર્જ કરી શકે છે. ડીપી વર્લ્ડ, શિપિંગ લાઇન્સ અને સંબંધિત સત્તાવાળાઓ સાથે સંકલનમાં, કન્ટેનરોને અંતિમ ક્લિયરન્સ માટે જેબેલ અલી બંદર પર બોન્ડેડ રોડ ટ્રાન્ઝિટ હેઠળ ખસેડવાની વ્યવસ્થા કરશે.
નિષ્ણાતોએ ભાર મૂક્યો છે કે ફસાયેલા ઘણા કન્ટેનર ભારતીય ન પણ હોય શકે, કારણ કે તેમાં ઘણા બધા નોન-વેસલ ઓપરેટિંગ કોમન કેરિયર (NVOCC) ઓપરેટરોનો સમાવેશ થાય છે જે પર્શિયન ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત છે. NVOCCS જહાજોની માલિકી ધરાવતું ન હોય શકે, પરંતુ તેઓ આ કન્ટેનરોની માલિકી ધરાવે છે, એમ એક ઉદ્યોગ સૂત્રએ જણાવ્યું હતું.
નિકાસકારોને પ્રતિ કન્ટેનર 3000થી 5000 ડોલર ચૂકવવાની ફરજ પડી
જોકે, નિકાસકારોને પ્રતિ કન્ટેનર (Container) સરચાર્જ $3,000-5,000 ચૂકવવા પડે છે તેના કારણે પણ મુશ્કેલી પડી રહી છે. આ ઊંચા જોખમ ખર્ચને કારણે આવી રહ્યું છે. અરબી સમુદ્રમાં વેપારી જહાજનું પસાર થવું એક જોખમ છે,” એમ વેપાર-નીતિ વિશ્લેષક એસ ચંદ્રશેખરન કહે છે. આ સામાન્ય દિવસે સમાન રૂટ પર પ્રતિ કન્ટેનર $800-1,500 ના હાલના સરેરાશ નૂર ખર્ચ ઉપરાંત છે.
દરમિયાન, ભારતનું શિપિંગ મંત્રાલય દેશભરના બંદરો પર કાર્ગોના સંચય પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે. જાણકાર સૂત્રોએ સૂચવ્યું છે કે હાલમાં ભારતના રાજ્ય માલિકીના બંદરો પર લગભગ 20,000 કન્ટેનર ફસાયેલા છે અથવા ખાલી કરાવવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે.
આ પણ વાંચો: શેરબજારમાં ભૂકંપ! ઈરાન-ઈઝરાયેલ યુદ્ધની આગમાં રોકાણકારોના ₹22 લાખ કરોડ સ્વાહા, સેન્સેક્સ 1,353 પોઈન્ટ તૂટ્યો
આ પણ વાંચો: વૈશ્વિક તણાવની અસર: સેન્સેક્સ 76,500 આસપાસ, નિફ્ટી 700 અંક નીચે
આ પણ વાંચો: સોના-ચાંદીમાં ‘ઉલટી ગંગા’! યુદ્ધ વચ્ચે પણ ચાંદી હાઈ લેવલથી ₹1.51 લાખ અને સોનું ₹31,000 થી વધુ સસ્તું થયું
