TECH & AUTO News: દેશમાં UPI Transaction Chargeને લઈને ચર્ચા વધુ તેજ બની છે. પેમેન્ટ એન્ડ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ્સ એક્ટ, 2007માં સંશોધન સંબંધિત બિલ લોકસભામાં પસાર થયા બાદ હવે ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ (GTRI)એ કેન્દ્ર સરકારને મહત્વપૂર્ણ ચેતવણી આપી છે. સંસ્થાનું કહેવું છે કે ભારતે અમેરિકાના દબાણમાં આવીને યુપીઆઈ અને રૂપે (RuPay) જેવી ડિજિટલ પેમેન્ટ નીતિઓમાં ફેરફાર ન કરવા જોઈએ.જીટીઆરઆઈએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે દેશે પોતાની ડિજિટલ પેમેન્ટ વ્યવસ્થાની સ્વાયત્તતા અને લાંબા ગાળાની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.
UPI ટ્રાન્ઝેક્શન ચાર્જ મુદ્દે GTRIની કેન્દ્રને ચેતવણી
પેમેન્ટ એન્ડ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ્સ એક્ટમાં સંશોધન સંબંધિત બિલ લોકસભામાં પસાર થયા બાદ યુપીઆઈ પર સંભવિત ચાર્જને લઈને ચર્ચા શરૂ થઈ છે. જીટીઆરઆઈનું માનવું છે કે ભારતે પોતાની ડિજિટલ પેમેન્ટ નીતિઓ કોઈપણ વિદેશી દબાણ હેઠળ બદલી ન જોઈએ. સંસ્થાના જણાવ્યા મુજબ યુપીઆઈએ દેશમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિ સર્જી છે અને નાના વેપારીઓથી લઈને સામાન્ય ગ્રાહકો સુધી લાખો લોકો માટે મફત અને સરળ વ્યવહારની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવી છે. તેથી કોઈપણ નીતિમાં ફેરફાર કરતા પહેલાં દેશના હિતોને પ્રથમ સ્થાન આપવું જોઈએ.
હાલ શું છે નિયમ અને બિલમાં શું બદલાવ થયો?
હાલની વ્યવસ્થા મુજબ યુપીઆઈ અથવા રૂપે ડેબિટ કાર્ડ દ્વારા કરવામાં આવતા પેમેન્ટ પર વેપારીઓ અથવા ગ્રાહકો પાસેથી MDR (મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ) વસૂલવાની મંજૂરી નથી. પરંતુ લોકસભામાં પસાર થયેલા સંશોધન બાદ સરકારને બેંકો અને પેમેન્ટ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સને કેટલીક સૂચિત ઇલેક્ટ્રોનિક પેમેન્ટ સેવાઓ પર ચાર્જ લાગુ કરવાની સત્તા મળી શકે છે. જો સરકાર આ જોગવાઈ અમલમાં મૂકે તો મોટા વેપારીઓને યુપીઆઈ વ્યવહારો માટે બેંકો અથવા પેમેન્ટ પ્લેટફોર્મને ફી ચૂકવવી પડી શકે છે.
જીટીઆરઆઈએ શું સૂચન કર્યું?
જીટીઆરઆઈનું કહેવું છે કે ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમને સુરક્ષિત રાખવા માટે સાયબર સુરક્ષા, સર્વર જાળવણી, છેતરપિંડી રોકવા અને વિવાદોના ઉકેલ માટે ખર્ચ થાય છે. પરંતુ તેનો બોજ સામાન્ય વેપારીઓ અથવા ગ્રાહકો પર ન મૂકવો જોઈએ. સંસ્થાએ સૂચવ્યું છે કે સરકાર બજેટમાંથી સહાય, પ્રોત્સાહન યોજના અથવા માત્ર મોટા ટર્નઓવર ધરાવતા વેપારીઓ પર મર્યાદિત ચાર્જ લગાવીને આ ખર્ચ પૂરો કરી શકે છે. તેનાથી નાના વેપારીઓ અને ગ્રાહકો પર વધારાનો બોજ નહીં આવે.
અમેરિકા દ્વારા યુપીઆઈ અને RuPay પર ઉઠાવાયેલા સવાલો
અમેરિકાની ટ્રેડ રિપ્રેઝેન્ટેટિવ ઓફિસે પોતાની 2026ની રિપોર્ટમાં ભારતના UPI અને રૂપે પેમેન્ટ સિસ્ટમ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા. જીટીઆરઆઈના સ્થાપક અજય શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું કે ભારતે Visa અને Mastercard જેવી વિદેશી કંપનીઓના વ્યાવસાયિક હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાની નીતિઓમાં ફેરફાર ન કરવા જોઈએ.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે ભારતના પેમેન્ટ ડેટાનું સંગ્રહ દેશમાં જ થવું જોઈએ. તેનાથી સાયબર સુરક્ષા, નાણાકીય છેતરપિંડી સામેની કાર્યવાહી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવી શકાય છે. જીટીઆરઆઈનું માનવું છે કે યુપીઆઈ માત્ર એક પેમેન્ટ પ્લેટફોર્મ નહીં પરંતુ ભારતની ડિજિટલ અર્થવ્યવસ્થાનો મહત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ બની ગયો છે.
આ પણ વાંચો:UPI પેમેન્ટ પર ફરી ચાર્જની ચર્ચા, ₹2,000થી વધુના વેપારી વ્યવહારો પર લાગી શકે છે ફી
આ પણ વાંચો:UPI પર લાગી શકે છે ચાર્જ! 6 વર્ષ પછી MDRની વાપસીની તૈયારી, સરકાર લાવશે નવું બિલ
આ પણ વાંચો:શું તમારે UPI ચુકવણી નિષ્ફળ ગઈ અને પૈસા પણ કપાઈ ગયા? જાણો રિફંડ મેળવવાની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા
