Ahmedabad News: ગુજરાત હાઇકોર્ટે (Gujarat High Court) પર્યાવરણ સંરક્ષણને કેન્દ્રમાં રાખીને એક મહત્વપૂર્ણ અને અનોખો આદેશ આપ્યો છે. ભાવનગર જિલ્લાના પાલિતાણા રેન્જમાં વૃક્ષોના ગેરકાયદેસર નિકંદનના કેસમાં જેલમાં રહેલા બે ફોરેસ્ટ ગાર્ડને કોર્ટે જામીન મંજૂર કર્યા છે. જોકે, જામીન સાથે કોર્ટે એવી શરત મૂકી છે કે બંને આરોપીઓએ પોતાના ખર્ચે કુલ 1,700 વૃક્ષો વાવવા પડશે અને ત્યારબાદ ત્રણ વર્ષ સુધી તેનું જતન તથા રક્ષણ કરવું પડશે. કોર્ટના આદેશ મુજબ બંને આરોપીઓએ 850-850 વૃક્ષો વાવવાના રહેશે. જેલમાંથી મુક્ત થયાના 15 દિવસની અંદર વૃક્ષારોપણની કામગીરી પૂર્ણ કરવાની રહેશે.
પાલિતાણામાં 1,690 જેટલાં વૃક્ષોના ગેરકાયદે નિકંદનનો આરોપ
આ કેસ ભાવનગર જિલ્લાના પાલિતાણા રેન્જ ફોરેસ્ટ ઓફિસ હેઠળ આવતા રાજસ્થળી બીટનો છે. અહીં ફરજ બજાવતા ફોરેસ્ટ ગાર્ડ કરશન ગોહિલ અને કલ્પેશ ડાભી સામે લાકડાના કોન્ટ્રાક્ટર સાથે સાંઠગાંઠ કરી ગેરકાયદેસર રીતે વૃક્ષો કપાવવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. આરોપ મુજબ બંને ફોરેસ્ટ ગાર્ડે આશરે ₹25 હજારના અંગત લાભ માટે લાકડાના કોન્ટ્રાક્ટરને ગેરકાયદેસર રીતે વૃક્ષો કાપવાની મંજૂરી આપી હતી. આ રીતે આશરે 1,690 જેટલાં મોટા વૃક્ષોનું નિકંદન કરવામાં આવ્યું હોવાનો કેસમાં આક્ષેપ છે. વૃક્ષોના નિકંદનને કારણે માત્ર હરિયાળીને જ નુકસાન થયું નહોતું, પરંતુ વન્યજીવોના કુદરતી આવાસને પણ અસર થઈ હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
Gujarat High Court: ગુનો નોંધાયા બાદ બંને ફોરેસ્ટ ગાર્ડ સસ્પેન્ડ
આ મામલો સામે આવ્યા બાદ વન વિભાગે બંને ફોરેસ્ટ ગાર્ડ સામે કાર્યવાહી કરી હતી અને તેમને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ ભારતીય વન અધિનિયમ તથા વન્યજીવ સંરક્ષણ સંબંધિત કાયદાની વિવિધ જોગવાઈઓ હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો હતો. ગુનો નોંધાયા બાદ બંનેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેઓ જેલમાં હતા. ત્યારબાદ બંને આરોપીઓએ નિયમિત જામીન માટે ગુજરાત હાઇકોર્ટ (Gujarat High Court)નો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો.
હાઇકોર્ટે જામીન સાથે મૂકી પર્યાવરણલક્ષી શરત
બંને પક્ષોની દલીલો અને રજૂઆતો સાંભળ્યા બાદ હાઇકોર્ટે (Gujarat High Court) બંને આરોપીઓને જામીન આપવાનો નિર્ણય કર્યો. જોકે, કોર્ટે જામીનને માત્ર મુક્તિ સુધી મર્યાદિત ન રાખતા પર્યાવરણને થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ તરફ ધ્યાન આપ્યું. કોર્ટે બંને આરોપીઓને મળીને કુલ 1,700 વૃક્ષો વાવવાની શરત મૂકી છે. તેમાં દરેક આરોપીએ 850 વૃક્ષો વાવવાના રહેશે. આ વૃક્ષારોપણ જેલમાંથી બહાર આવ્યા બાદ 15 દિવસની અંદર પૂર્ણ કરવાનું રહેશે.
ત્રણ વર્ષ સુધી પોતાના ખર્ચે કરવું પડશે જતન
કોર્ટની શરત માત્ર વૃક્ષો વાવવા પૂરતી નથી. બંને આરોપીઓએ વાવેલા વૃક્ષોનું સતત ત્રણ વર્ષ સુધી પોતાના ખર્ચે જતન અને રક્ષણ કરવાનું રહેશે. અર્થાત્, વૃક્ષો વાવીને તેમની જવાબદારી પૂરી થઈ જશે નહીં. વૃક્ષો જીવંત રહે અને યોગ્ય રીતે વિકસે તેની જવાબદારી પણ બંને આરોપીઓની રહેશે.
1,690 વૃક્ષોના નુકસાન સામે 1,700 વૃક્ષોનું વાવેતર
આ કેસમાં આશરે 1,690 વૃક્ષો ગેરકાયદેસર રીતે કપાવાના આરોપ વચ્ચે હાઇકોર્ટે (Gujarat High Court) 1,700 નવા વૃક્ષો વાવવાની શરત મૂકી છે. એટલે આરોપીઓને થયેલા પર્યાવરણીય નુકસાનની સામે તેનાથી વધુ સંખ્યામાં વૃક્ષો વાવવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયને પર્યાવરણ સંરક્ષણની દિશામાં કોર્ટના રચનાત્મક અભિગમ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે, વૃક્ષો કાપવાના આરોપો અંગે અંતિમ દોષિતતા કે નિર્દોષતા ટ્રાયલની કાર્યવાહી બાદ નક્કી થશે.
જામીનની શરતનું પાલન નહીં થાય તો કાર્યવાહી થઈ શકે
કોર્ટ દ્વારા મુકવામાં આવેલી શરતોનું પાલન કરવું બંને આરોપીઓ માટે ફરજિયાત રહેશે. ખાસ કરીને 15 દિવસમાં વૃક્ષારોપણ પૂર્ણ કરવું અને ત્રણ વર્ષ સુધી તેનું જતન કરવું પડશે. આ કેસમાં હાઇકોર્ટ (Gujarat High Court)ના આદેશે એક મહત્વનો સંદેશ આપ્યો છે કે પર્યાવરણને થયેલા નુકસાનના કેસોમાં કાયદાકીય કાર્યવાહી સાથે પર્યાવરણની પુનઃસ્થાપનાની જવાબદારી પર પણ ભાર મૂકી શકાય છે.
પર્યાવરણ માટે મહત્વનો સંદેશ
ગુજરાત હાઇકોર્ટ (Gujarat High Court)ના આ આદેશથી વૃક્ષો અને કુદરતી સંસાધનોના સંરક્ષણ અંગે ચર્ચા તેજ થવાની શક્યતા છે. એક તરફ વૃક્ષોના ગેરકાયદેસર નિકંદનનો આરોપ છે, તો બીજી તરફ જામીનની શરત તરીકે 1,700 વૃક્ષો વાવવાનું અને ત્રણ વર્ષ સુધી તેનું જતન કરવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. આ રીતે કોર્ટનો આદેશ કાયદાકીય પ્રક્રિયા સાથે પર્યાવરણની જવાબદારીને જોડતો એક નોંધપાત્ર અભિગમ રજૂ કરે છે.
આ પણ વાંચો:12 વર્ષે અમદાવાદ થશે વૃક્ષોની ગણતરી,ગ્રીન કવર જાણવા માટે કરવામાં આવશે આ ગણના
આ પણ વાંચો:હોર્ડિંગ માટે વૃક્ષોની બલિ, જવાબદારી કોની !
