India News: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા સૈન્ય સંઘર્ષની અસર હવે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ બજાર પર સ્પષ્ટ જોવા મળી રહી છે. કાચા તેલના ભાવમાં તેજી વચ્ચે ભારત સરકારે દેશની અંદર ડીઝલ અને જેટ ઈંધણની ઉપલબ્ધતા જાળવી રાખવા તથા મોંઘવારી પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. સરકારે ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF)ની નિકાસ પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે, જે 16 જુલાઈથી અમલમાં આવ્યો છે.
ભારતે ડીઝલ અને જેટ ઈંધણની નિકાસ પર વધાર્યો વિન્ડફોલ ટેક્સ (Windfall Tax)
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવના કારણે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે. મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઊર્જા પુરવઠાને લઈને અનિશ્ચિતતા વધી છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે ભારત સરકારે ડીઝલ (Diesel Export)અને જેટ ઈંધણ (ATF)ની નિકાસ પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સમાં મોટો વધારો કરીને સ્થાનિક બજારને સુરક્ષિત રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
ડીઝલ અને ATF પર કેટલો વધ્યો ટેક્સ?
કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણય અનુસાર ડીઝલની નિકાસ પર લાગતો વિન્ડફોલ ટેક્સ પ્રતિ લિટર 8.50 રૂપિયાથી વધારીને 15.50 રૂપિયા કરવામાં આવ્યો છે. એટલે કે એક જ નિર્ણયમાં પ્રતિ લિટર 7 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. તે જ રીતે, એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) એટલે કે જેટ ઈંધણ પરનો વિન્ડફોલ ટેક્સ 7.50 રૂપિયાથી વધારીને 14.50 રૂપિયા પ્રતિ લિટર કરવામાં આવ્યો છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ વધારો વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આવેલા ઉછાળાને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારે આ નિર્ણય શા માટે લીધો?
આર્થિક નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ દેશની અંદર ડીઝલ અને જેટ ઈંધણનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. જો નિકાસ પર ટેક્સ ઓછો રહે તો ખાનગી રિફાઈનરીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વધુ નફો મેળવવા માટે મોટી માત્રામાં ડીઝલ અને ATFની નિકાસ કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં દેશમાં ઈંધણની અછત સર્જાઈ શકે અને સ્થાનિક બજારમાં કિંમતોમાં વધારો થઈ શકે. સરકારનું માનવું છે કે નિકાસ મોંઘી થતાં કંપનીઓ સ્થાનિક બજારમાં વધુ પુરવઠો કરશે, જેના કારણે ઈંધણની ઉપલબ્ધતા જળવાઈ રહેશે.
મોંઘવારી નિયંત્રણમાં રાખવામાં મળશે મદદ
ભારતમાં માલસામાનના પરિવહન માટે ડીઝલ સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઈંધણ છે. જો ડીઝલના ભાવમાં ભારે વધારો થાય તો તેની સીધી અસર શાકભાજી, અનાજ, દૂધ સહિત રોજિંદા ઉપયોગની ચીજવસ્તુઓના ભાવ પર પડે છે. નિકાસ પર ટેક્સ વધારવાથી દેશમાં ડીઝલનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ રહેશે, જેના કારણે પરિવહન ખર્ચમાં અચાનક વધારો થવાની શક્યતા ઘટશે. પરિણામે સામાન્ય લોકોને મોંઘવારીનો વધારાનો બોજ સહન કરવો ન પડે તે માટે સરકારનો આ નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
શું હવાઈ મુસાફરી મોંઘી થશે?
જેટ ઈંધણ (ATF) એરલાઈન્સ માટે સૌથી મોટો ખર્ચ ગણાય છે. નિકાસ પર ટેક્સ વધારવાથી સ્થાનિક સ્તરે ATFની ઉપલબ્ધતા જળવાઈ રહેશે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવને કારણે એરલાઈન્સ કંપનીઓ પર ખર્ચનું દબાણ યથાવત રહેશે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહેશે તો એરલાઈન્સ આગામી દિવસોમાં હવાઈ ભાડામાં વધારો કરી શકે છે. જેના કારણે દેશ અને વિદેશની હવાઈ મુસાફરી મોંઘી બનવાની શક્યતા છે.
અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધની વૈશ્વિક અસર વધી
મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન (US Iran War)વચ્ચે વધી રહેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર સતત દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. હોર્મુઝની ખાડી વિશ્વના મોટા તેલ પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ માર્ગ હોવાથી ત્યાં કોઈપણ પ્રકારની અસ્થિરતા વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવને સીધી અસર કરે છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું કાચું તેલ આયાત કરે છે. તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવ વધે ત્યારે તેની સીધી અસર દેશની અર્થવ્યવસ્થા, ઈંધણના ભાવ અને મોંઘવારી પર પડે છે.
આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે સમયસર વિન્ડફોલ ટેક્સ વધારી સ્થાનિક બજારમાં ઈંધણની ઉપલબ્ધતા જાળવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આગામી દિવસોમાં અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેની સ્થિતિ કેવી રહે છે તેના આધારે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધુ ફેરફાર થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: ઈરાન બાદ યમનની ધમકી: બાબ અલ-મંડેબ જળમાર્ગ બંધ કરવાની ચેતવણી, ક્રૂડ ઓઈલ 200 ડોલર સુધી પહોંચવાનો દાવો
આ પણ વાંચો: “જલ્દી નિર્ણય લો, નહીંતર કંઈ નહીં બચે,” ટ્રમ્પે ઈરાનને ફરી આપી ધમકી, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $110 થી ઉપર વધ્યા
આ પણ વાંચો: મોંઘવારીમાં રાહત! ક્રૂડ ઓઈલમાં 6% નો ઘટાડો, ભારત માટે સારા સમાચાર; શેરબજાર અને સોનામાં તેજી
