• જાસૂસી જહાજોનું સંચાલન ચીની સેના કરે છે
• ભારતીય નેવલ બેઝ ચીનના રડારમાં આવશે
• 5 દેશો પાસે મિસાઈલ ટ્રેકિંગ શિપ છે
• ભારત મિસાઈલ પરીક્ષણ મુલતવી રાખી શકે છે

2 નવેમ્બર 2022 ના રોજ, ભારતે બંગાળની ખાડીમાં ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલનું પરીક્ષણ કર્યું. આવતા અઠવાડિયે લાંબા અંતરની બેલેસ્ટિક મિસાઈલનું પરીક્ષણ પણ થવાનું હતું. આ માટે નોટમ જારી કરવામાં આવ્યું હતું, એટલે કે પરીક્ષણ દરમિયાન તે વિસ્તારમાં નો-ફ્લાય ઝોનની ચેતવણી. ચીને તરત જ તેના જાસૂસી જહાજ યુઆન વાંગ-6ને હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં મોકલ્યું. આ પછી ભારતે મિસાઈલ પરીક્ષણ થોડા દિવસો માટે સ્થગિત કરી દીધું હતું. જોઈએ વિશેષ અહેવાલ

એક વર્ષ બાદ ચીનનું જાસૂસી જહાજ Xi Yan-6 ફરી એકવાર હિંદ મહાસાગરમાં ઉતર્યું છે અને કોલંબો તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. એ અનુમાન લગાવવું એટલું મુશ્કેલ નથી કે ભારત ફરી એકવાર મિસાઈલ પરીક્ષણ કરવા જઈ રહ્યું છે. બંગાળની ખાડીમાં પરીક્ષણ માટે નોટમ જારી કરવામાં આવ્યું છે.

ભારતે 5 થી 9 ઓક્ટોબર દરમિયાન લાંબા અંતરની બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પરીક્ષણો માટે બંગાળની ખાડીથી હિંદ મહાસાગર સુધી નો-ફ્લાય ઝોન બનાવવાની જાહેરાત કરી છે. ઓપન સોર્સ ઈન્ટેલિજન્સ એક્સપર્ટ ડેમિયન સિમોને આ જાણકારી આપી છે. આ દરમિયાન ઓડિશાના અબ્દુલ કલામ દ્વીપ પરથી મિસાઈલ પરીક્ષણની શક્યતા હતી. આ દરમિયાન ચીનનું જાસૂસી જહાજ Xi Yan-6 હિંદ મહાસાગરમાં આવી ગયું છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતો તેના સમય પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.

Xi Yan-6 હાલમાં હિંદ મહાસાગરમાં છે અને શ્રીલંકા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. નવેમ્બર સુધી શ્રીલંકાના જળસીમામાં રહેવાની મંજૂરી પણ મળી ગઈ છે. શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિ રાનિલ વિક્રમસિંઘે જુલાઈમાં ભારતની મુલાકાત બાદ આ મંજૂરી આપી હતી.જો કે, શ્રીલંકાના વિદેશ મંત્રી અલી સાબરીએ કહ્યું કે કોલંબોએ ચીનના જહાજને બંદર પર રોકવાની પરવાનગી આપી નથી. એમ પણ કહ્યું કે શ્રીલંકા માટે ભારતીય સુરક્ષા ચિંતાઓ મહત્વપૂર્ણ છે

શ્રીલંકાના બંદર પર ચીનના જહાજ શી યાન-6ને રોકવા અંગે પૂછવામાં આવતા તેમણે કહ્યું કે શ્રીલંકામાં વિદેશી જહાજોને રોકવા માટે સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર તૈયાર કરવામાં આવી છે. SOP તૈયાર કરવામાં ભારત સહિત ઘણા મિત્રો પાસેથી સલાહ પણ લેવામાં આવી છે.તેમણે કહ્યું કે શ્રીલંકાએ ઓક્ટોબરમાં ચીનના જહાજને તેના બંદર પર રોકવાની મંજૂરી આપી નથી. આ અંગે હજુ પણ વાતચીત ચાલી રહી છે. આ પહેલા શ્રીલંકાના ડેઈલી મિરરે તેના અહેવાલમાં દાવો કર્યો હતો કે ચીનનું સંશોધન જહાજ ઓક્ટોબર મહિનામાં શ્રીલંકામાં રોકાઈ શકે છે.

ભારત એક મહિના કરતાં વધુ સમયથી આ જાસૂસી જહાજ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યું છે. તે 23 સપ્ટેમ્બરે મલક્કા સ્ટ્રેટ દ્વારા હિંદ મહાસાગરમાં પહોંચ્યું હતું. 10 સપ્ટેમ્બરના રોજ તેના હોમપોર્ટ ગુઆંગઝૂ છોડ્યા પછી તે 14 સપ્ટેમ્બરના રોજ સિંગાપોરમાં જોવા મળ્યો હતો.

ચીનના જાસૂસી જહાજના આગમન સાથે, ભારત બેલેસ્ટિક મિસાઈલના યુઝર-ટ્રાયલને મુલતવી રાખી શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવા સમયે ચીને પોતાનું જાસૂસી જહાજ હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં મોકલ્યું છે, જેથી તે ભારતીય મિસાઈલની ઈન્ટેલિજન્સ જેમ કે તેની ઝડપ, ચોકસાઈ અને રેન્જને જાણી શકે.

સંરક્ષણ નિષ્ણાત જેએસ સોઢીનું કહેવું છે કે ગયા વર્ષે પણ જ્યારે ભારત બેલેસ્ટિક મિસાઈલનું પરીક્ષણ કરવા જઈ રહ્યું હતું ત્યારે ચીને તેનું જાસૂસી જહાજ યુઆન વાંગ-6 હિંદ મહાસાગરમાં મોકલ્યું હતું. જેના કારણે ભારતે ટેસ્ટ થોડા દિવસો માટે સ્થગિત કરવી પડી હતી.

તે જ સમયે, અન્ય ચીની જાસૂસી જહાજ Xi Yan-6 શ્રીલંકા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આમાં એક કનેક્શન સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે કે જ્યારે પણ ભારત NOTAM બહાર પાડે છે, ત્યારે ચીન તેના જહાજો શ્રીલંકા, બંગાળની ખાડી અથવા અરબી સમુદ્રમાં મોકલે છે.

તેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ચીન આવી ગતિવિધિઓ દ્વારા ભારતને ઉશ્કેરવાનું કામ કરે છે. ચીન પાસે ઉપગ્રહો પણ છે જેની મદદથી તે જાસૂસી કરી શકે છે, પરંતુ જાણી જોઈને જાસૂસી જહાજ મોકલવું એ ભારતને ઉશ્કેરવાનો પ્રયાસ છે.

ચીન ભારત સાથે સૌથી મોટી સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યું છે, કારણ કે એશિયા અને ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં જો કોઈ દેશ ચીનના વિસ્તરણવાદને રોકી શકે છે તો તે ભારત છે. એટલા માટે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ચીન ભારતથી ઉખડી ગયું છે. ખાસ કરીને જ્યારથી ભારતે અમેરિકા તરફ ઝુકાવ શરૂ કર્યું છે.

આપણે ચીનના કારણે મિસાઈલ પરીક્ષણને મુલતવી ન રાખવું જોઈએ, કારણ કે તે આવા કાર્યો કરવાનું ચાલુ રાખશે. આપણી લશ્કરી શક્તિ વધારવા માટે આપણને નવી મિસાઈલોની જરૂર છે. આપણા પૂર્વ અને પશ્ચિમ બંને દેશોનો દૃષ્ટિકોણ ભારત પ્રત્યે સારો નથી. જેમ જેમ સમય પસાર થઈ રહ્યો છે તેમ તેમ ચીન LAC પર તેની સૈન્ય તૈનાતી વધારી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં આપણને આવી મિસાઈલોની ખૂબ જ જરૂર છે.

ચીન પાસે ઘણા જાસૂસી જહાજો છે. તેઓ સમગ્ર પેસિફિક, એટલાન્ટિક અને હિંદ મહાસાગરમાં કાર્ય કરવા સક્ષમ છે. આ જહાજો જાસૂસી કરે છે અને બેઇજિંગમાં જમીન-આધારિત ટ્રેકિંગ સ્ટેશનોને સંપૂર્ણ માહિતી મોકલે છે. ચીન યુઆન વાંગ વર્ગના જહાજો દ્વારા ઉપગ્રહો, રોકેટ અને ઇન્ટરકોન્ટિનેન્ટલ બેલિસ્ટિક મિસાઇલોના પ્રક્ષેપણ પર નજર રાખે છે.

યુએસ ડિફેન્સ ડિપાર્ટમેન્ટના રિપોર્ટ અનુસાર, આ જહાજ ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA)ની સ્ટ્રેટેજિક સપોર્ટ ફોર્સ (SSF) દ્વારા સંચાલિત છે. SSF એ થિયેટર કમાન્ડ લેવલની સંસ્થા છે. તે PLA ને અવકાશ, સાયબર, ઈલેક્ટ્રોનિક, માહિતી, સંચાર અને મનોવૈજ્ઞાનિક યુદ્ધ મિશનમાં મદદ કરે છે.

ચીનના જાસૂસી જહાજો શક્તિશાળી ટ્રેકિંગ જહાજો છે. જ્યારે ભારત અથવા અન્ય કોઈ દેશ મિસાઈલ પરીક્ષણો કરે છે ત્યારે આ જહાજો તેમની હિલચાલ શરૂ કરે છે. આ જહાજમાં હાઇટેક ઇવડ્રોપિંગ ઇક્વિપમેન્ટ ફીટ કરવામાં આવ્યા છે. તેની મદદથી તે 1,000 કિમી દૂરથી થતી વાતચીત સાંભળી શકે છે.

મિસાઇલ ટ્રેકિંગ શિપ રડાર અને એન્ટેના ધરાવતી ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમથી સજ્જ છે. આ સિસ્ટમ તેની રેન્જમાં આવતી મિસાઈલને ટ્રેક કરે છે અને તેની માહિતી એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને મોકલે છે. એટલે કે મિસાઈલ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમની રેન્જમાં આવે તે પહેલા જ તેની માહિતી મળી જાય છે અને હુમલાને નિષ્ફળ બનાવી શકાય છે.

કોલંબો પહોંચ્યા પછી, આ જહાજ કલ્પક્કમ, કુડનકુલમ જેવા દક્ષિણ ભારતના મુખ્ય સૈન્ય અને પરમાણુ મથકો સુધી પહોંચશે. તેમજ કેરળ, તમિલનાડુ અને આંધ્રપ્રદેશના ઘણા બંદરો ચીનના રડાર પર હશે.

નિષ્ણાતો એમ પણ કહે છે કે ચીન ભારતના મુખ્ય નેવલ બેઝ અને ન્યુક્લિયર પ્લાન્ટ્સની જાસૂસી કરવા માટે આ જહાજને શ્રીલંકા મોકલી રહ્યું છે. ચીનના જાસૂસી જહાજો હાઈટેક ઈવેસ્ડ્રોપિંગ સાધનોથી સજ્જ છે. એટલે કે શ્રીલંકાના બંદર પર ઉભા રહીને તે ભારતના આંતરિક ભાગો સુધીની માહિતી એકઠી કરી શકે છે.ઉપરાંત, પૂર્વ કિનારે સ્થિત ભારતીય નૌકાદળ આ જહાજની જાસૂસી શ્રેણીમાં હશે. ચાંદીપુરમાં ઈસરોના લોન્ચિંગ સેન્ટરની પણ જાસૂસી થઈ શકે છે. આટલું જ નહીં, તે અગ્નિ જેવી દેશની મિસાઈલની પરફોર્મન્સ અને રેન્જ જેવી તમામ માહિતી ચોરી શકે છે.

તાજેતરમાં, યુનાઇટેડ નેશન્સ જનરલ એસેમ્બલી સત્રની બાજુમાં અમેરિકી નાયબ વિદેશ સચિવ વિક્ટોરિયા નુલેન્ડ ન્યૂયોર્કમાં શ્રીલંકાના વિદેશ પ્રધાન અલ સાબરીને મળ્યા હતા. આ દરમિયાન તેમણે ચીનના જાસૂસી જહાજ શી યાન-6ના શ્રીલંકા આવવાના સમાચાર પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

આ અંગે શ્રીલંકાના વિદેશ મંત્રી સાબરીએ કહ્યું કે શ્રીલંકા એક તટસ્થ દેશ છે. શ્રીલંકાએ તેના પ્રદેશમાં કોઈપણ પ્રવૃત્તિ કરતી વખતે વિદેશી જહાજો અને વિમાનો દ્વારા અનુસરવા માટેના SOP પર કામ કર્યું છે.ભારત, ચીન, ફ્રાન્સ, રશિયા અને અમેરિકા સહિત માત્ર 5 દેશો પાસે જ મિસાઈલ ટ્રેકિંગ શિપ છે. ટ્રેકિંગ જહાજ બનાવવાની કલ્પનાની શરૂઆત કરનાર અમેરિકા પ્રથમ હતું. તેના મિસાઇલ પ્રોગ્રામને ટેકો આપવા માટે, અમેરિકાએ બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછીના બાકીના જહાજોને ટ્રેકિંગ જહાજોમાં રૂપાંતરિત કર્યા. ત્યારથી અમેરિકાએ 25 થી વધુ ટ્રેકિંગ જહાજો બનાવ્યા છે.

ભારતે 10 સપ્ટેમ્બર 2021ના રોજ તેનું પ્રથમ મિસાઈલ ટ્રેકિંગ શિપ ‘ધ્રુવ’ લોન્ચ કર્યું હતું. ધ્રુવ એક્ટિવ ઈલેક્ટ્રોનિકલી સ્કેન કરેલા એરે રડાર્સ (AESA)થી સજ્જ છે. રડાર ટેક્નોલોજીમાં AESAને સૌથી આધુનિક ટેક્નોલોજી માનવામાં આવે છે. આ રડાર અલગ-અલગ વસ્તુઓ શોધવા ઉપરાંત દુશ્મનના ઉપગ્રહો પર પણ નજર રાખે છે. AESA ટેક્નોલોજીની મદદથી મિસાઈલની ક્ષમતા અને રેન્જ પણ નક્કી કરી શકાય છે.પરમાણુ મિસાઇલોને ટ્રેક કરવાની સાથે ધ્રુવ બેલેસ્ટિક મિસાઇલો અને જમીન આધારિત ઉપગ્રહોને પણ ટ્રેક કરી શકે છે. તે સમુદ્રમાં 2 હજાર કિલોમીટર સુધી 360 ડિગ્રી વ્યૂ રાખી શકે છે. આ જહાજમાં અનેક રડારની કોમ્બિનેશન સિસ્ટમ છે જે એકસાથે અનેક લક્ષ્યો પર નજર રાખી શકે છે.

ધ્રુવ કમાન્ડ, કંટ્રોલ એન્ડ કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ (C3) અને ઈલેક્ટ્રોનિક સપોર્ટ મેજર એન્ટેના (ESM) ટેકનોલોજીથી સજ્જ છે. આ ટેક્નોલોજી અન્ય જહાજોમાંથી નીકળતા ઈલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક રેડિયેશનને પકડીને તેમનું સ્થાન શોધી શકે છે.ધ્રુવનો રડાર ડોમ પણ એક્સ-બેન્ડ રડારથી સજ્જ છે, જે ચોક્કસ સ્કેનિંગ કરી શકે છે. લાંબી રેન્જ માટે એસ-બેન્ડ રડાર પણ છે. ઉચ્ચ રીઝોલ્યુશન, જામિંગ પ્રતિકાર અને લાંબી રેન્જ સ્કેનિંગ માટે આ સૌથી આધુનિક તકનીક છે. ચેતક અને તેના જેવા મલ્ટીરોલ હેલિકોપ્ટર પણ ધ્રુવથી ઓપરેટ કરી શકાય છે.

આ પણ વાંચો: કાર્યવાહી/ PSI અને રાઇટરને સસ્પેન્ડ કરાતા પોલીસ બેડામાં ફફડાટ, કેમ કર્યા સસ્પેન્ડ?

આ પણ વાંચો: Newspaper/ ખોરાકને પેક કરવા માટે અખબારનો ઉપયોગ બની શકે છે મોટી બીમારીનું કારણ

આ પણ વાંચો: Amit Shah-Guj/ કેન્દ્રીય પ્રધાન અમિત શાહ ગુજરાતમાં, 1,700 કરોડના પ્રોજેક્ટનું ખાતમુહૂર્ત અને લોકાર્પણ