New Delhi News : બીજી ક્વાર્ટરમાં ભારતની અર્થવ્યવસ્થાએ નોંધપાત્ર પ્રદર્શન કર્યું છે. જેમાં 2025-26ના ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ભારતનો વાસ્તવિક GDP 8.2% ના દરે વધ્યો છે. જે ગયા વર્ષના સમાન ક્વાર્ટર (Q2 FY 2024-25) માં 5.6% થી નોંધપાત્ર ઉછાળો દર્શાવે છે. GDP ની આ વૃધ્ધિ સાથે ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થા બની રહી છે. નોમિનલ GDP પણ 8.7% વધ્યો છે.
સરકારી માહિતી અનુસાર, આ વૃદ્ધિ મુખ્યત્વે તૃતીય (9.2%) અને ગૌણ (8.1%) ક્ષેત્રોના મજબૂત પ્રદર્શન દ્વારા પ્રેરિત હતી. ગૌણ ક્ષેત્રમાં બાંધકામ અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રો અનુક્રમે 9.1% અને 7.2% ના દરે વૃદ્ધિ પામ્યા હતા. નાણાકીય, રિયલ એસ્ટેટ અને વ્યાવસાયિક સેવાઓનો સમાવેશ કરતા તૃતીય ક્ષેત્રે પણ 10.2% ના દરે મજબૂત વૃદ્ધિ દર્શાવી હતી.
જોકે, કૃષિ અને સંલગ્ન પ્રવૃત્તિઓ (3.5%) અને ગેસ, પાણી પુરવઠો, વીજળી અને અન્ય ઉપયોગિતા સેવાઓ (4.4%) માં વૃદ્ધિ દર કંઈક અંશે મધ્યમ હતો. મુખ્યત્વે આ મજબૂત વૃદ્ધિ ગ્રામીણ માંગમાં વધારો અને સરકારી ખર્ચ દ્વારા પ્રેરિત હતી, ખાનગી કોર્પોરેટ રોકાણ જોકે કંઈક અંશે ધીમું રહે છે.
દરેક ક્ષેત્રમાં કેટલો વિકાસ થયો?
પ્રાથમિક ક્ષેત્રો
આમાં ખાણ ઉદ્યોગો અને કૃષિનો સમાવેશ થાય છે. આ વર્ષના બીજા ક્વાર્ટરમાં આ ક્ષેત્રોએ વાર્ષિક ધોરણે 3.1% વૃદ્ધિ દર્શાવી છે, જોકે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં તે 3.5% હતી.
કૃષિ: નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના બીજા ક્વાર્ટરમાં કૃષિમાં વાર્ષિક 3.5% વૃદ્ધિ નોંધાઈ હતી. ગયા વર્ષે, નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના બીજા ક્વાર્ટરમાં, આ વૃદ્ધિ 4.1% હતી.
ખાણકામ: જોકે ખાણકામ ક્ષેત્રમાં થોડો ઘટાડો થયો હતો. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના બીજા ક્વાર્ટરમાં તે 0.04% ઘટ્યો હતો, જ્યારે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં તે 0.4% ઘટ્યો હતો.
ગૌણ ક્ષેત્ર
આમાં વીજળી ઉદ્યોગો અને ઉત્પાદનનો સમાવેશ થાય છે. આ વર્ષના બીજા ક્વાર્ટરમાં આ ક્ષેત્રે વાર્ષિક ધોરણે 8.1% નો મજબૂત વિકાસ દર હાંસલ કર્યો છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં માત્ર 4.0% હતો.
ઉત્પાદન: આ વર્ષના બીજા ક્વાર્ટરમાં ઉત્પાદન ક્ષેત્રે 9.1% વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર નોંધાવ્યો છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં 2.2% હતો.
તૃતીય ક્ષેત્ર
આ ક્ષેત્રમાં 9.2% નો વધારો થયો છે. તેમાં હોટલ, પરિવહન, વેપાર, પ્રસારણ અને સંદેશાવ્યવહાર સંબંધિત સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના બીજા ક્વાર્ટરમાં વાર્ષિક ધોરણે આ સેવાઓ 7.4% વધી હતી, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં 6.1% હતી.
ભારતના GDP વૃદ્ધિના મુખ્ય કારણો
ભારતના આર્થિક વિકાસને મજબૂત સરકારી ખર્ચમાં વધારો, ગ્રામીણ અર્થતંત્ર અને ઝડપી નિકાસ શિપમેન્ટ દ્વારા ટેકો મળ્યો છે.કેરિસ રેટિંગ્સના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી રજની સિંહાએ જણાવ્યું હતું કે આર્થિક વૃદ્ધિમાં બીજા ક્વાર્ટરમાં સતત સુધારો જોવા મળ્યો છે, જે ઉત્પાદન,બાંધકામ અને કૃષિ જેવા ક્ષેત્રો દ્વારા સંચાલિત છે, જે ઉચ્ચ-આવર્તન ડેટામાં પ્રતિબિંબિત થાય છે. ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં પણ મજબૂતી જોવા મળી છે.
સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન સૂચકાંક સરેરાશ 4.1% વધ્યો, જે એક વર્ષ અગાઉ 2.7% હતો. ઉત્પાદન ઉત્પાદનમાં 4.9%નો વધારો થયો, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં ૩.૩% હતો.સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં સરકારી મૂડી ખર્ચમાં 31% નો વધારો થયો છે. જ્યારે આ પાછલા ક્વાર્ટરમાં 52% ના વધારા કરતા ઓછો છે, તે હજુ પણ ગયા વર્ષના 10% ના વિકાસ કરતા નોંધપાત્ર રીતે સારો છે.
માલસામાનની નિકાસમાં 8.8%નો વધારો થયો, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં 7%નો ઘટાડો હતો. યુ.એસ.માં ટેરિફ લાદવામાં આવ્યા પહેલા માલસામાનના પ્રારંભિક શિપમેન્ટથી મદદ મળી. સ્થાનિક વપરાશ, જે અર્થતંત્રમાં લગભગ 60% હિસ્સો ધરાવે છે, જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં મજબૂત બન્યો.ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સારા કૃષિ ઉત્પાદનને કારણે ત્યાં ખર્ચમાં વધારો થયો છે. જોકે, શહેરી માંગ અને ખાનગી રોકાણ ધીમું રહે છે, રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ.
અર્થતંત્ર 4 ટ્રિલિયન ડોલરને પાર કરશે
આ ચાલુ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન ભારતનું અર્થતંત્ર $4 ટ્રિલિયનને પાર કરશે, એમ મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર, વી. અનંત નાગેશ્વરને કહ્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વિશ્વની ભૂરાજકીય પરિસ્થિતિ અનિશ્ચિત હોવાથી, વૈશ્વિક મંચ પર તેનું સ્થાન અને પ્રભાવ જાળવી રાખવા માટે ભારતનો આર્થિક વિકાસ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
ભારત હાલમાં વિશ્વનું પાંચમું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર છે, જેનો કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદન (GDP) લગભગ $3.9 ટ્રિલિયન છે. નાગેશ્વરને એમ પણ કહ્યું હતું કે ભારતીય અર્થતંત્ર આ નાણાકીય વર્ષમાં $4 ટ્રિલિયનના આંકની નજીક પહોંચી રહ્યું છે, જે માર્ચ 2025 ના અંતમાં $3.9 ટ્રિલિયનથી વધીને છે.
