New Delhi : સોમવારે એક મહત્વપૂર્ણ પગલામાં, GST ઇન્ટેલિજન્સ ડિરેક્ટોરેટ જનરલ (DGGI) સુપ્રીમ કોર્ટને કહ્યું કે,ઓનલાઈન ગેમિંગ કંપનીઓ સટ્ટાબાજી અને જુગાર તરીકે લાયક ઠરતી પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ છે, જે ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) ને આધીન છે. DGGI નું વલણ એ છે કે આ રમતોમાં ખેલાડીઓ દ્વારા લગાવવામાં આવેલી રકમ GST માળખા હેઠળ કરપાત્ર છે, જે સરકાર અને ઓનલાઈન ગેમિંગ કંપનીઓ વચ્ચે ચાલી રહેલી કાનૂની લડાઈને વધુ તીવ્ર બનાવે છે.
જુગાર વિરુદ્ધ ગેમિંગ
ધ ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના અહેવાલો અનુસાર, ન્યાયાધીશ જે.બી. પારડીવાલાની આગેવાની હેઠળની બેન્ચ સમક્ષ હાજર થતાં, એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ એન. વેંકટરામને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વિભાગ રમતોને જ નહીં પરંતુ ઓનલાઈન ગેમિંગ પ્લેટફોર્મ સાથે જોડાયેલા “સટ્ટાકીય પરિણામો” ને લક્ષ્ય બનાવી રહ્યું છે. વેંકટરામનના મતે, આ પરિણામો સટ્ટાબાજી અને જુગાર પ્રવૃત્તિઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેમણે એવી પણ દલીલ કરી હતી કે રમતની પ્રકૃતિ – ભલે તેમાં કૌશલ્ય હોય કે તક – એ હકીકતને બદલી શકતી નથી કે આ રમતો, જ્યારે દાવ સાથે રમવામાં આવે છે, ત્યારે તે જુગાર છે.
ASG દ્વારા રજૂ કરાયેલ મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે કોઈપણ રમત જેમાં દાવ અનિશ્ચિત પરિણામો સાથે જોડાયેલો હોય છે – પછી ભલે તે કૌશલ્ય આધારિત હોય કે તક આધારિત – તે જુગાર તરીકે લાયક ઠરે છે. તેમણે કોર્ટ સમક્ષ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો: “ગેમિંગ કંપનીઓ કેવી રીતે દલીલ કરી શકે છે કે કૌશલ્યની રમતો, જ્યારે દાવ માટે રમાય છે, ત્યારે તે સટ્ટાબાજી અને જુગાર નથી?” આ નિવેદન સરકારની દલીલમાં કેન્દ્રિય છે કારણ કે તે આ રમતો માટે 28% દરે GST માટે દબાણ કરે છે.
1.12 લાખ કરોડ રૂપિયાનો સંઘર્ષ?
અહેવાલ મુજબ, આ કેસના કેન્દ્રમાં 71 ઓનલાઈન ગેમિંગ કંપનીઓ અને કેસિનોને કથિત કરચોરી માટે કારણદર્શક નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે, જે રૂ. 1.12 લાખ કરોડ જેટલી છે. આમાં ઓનલાઈન ગેમિંગ પ્લેટફોર્મ સાથે જોડાયેલી સટ્ટાબાજી અને જુગાર પ્રવૃત્તિઓ પર GSTની માંગણીઓ શામેલ છે. સરકારનો દાવો છે કે આ કંપનીઓ તેમની પ્રવૃત્તિઓને ખોટી રીતે 18% GST દર હેઠળ વર્ગીકૃત કરી રહી હતી, જે સેવાઓ પર લાગુ પડે છે, જ્યારે તેમને સટ્ટાબાજી અને જુગાર માટે 28% GST ના ઊંચા દરને આધીન થવું જોઈતું હતું.
પોતાની દલીલમાં, વેંકટરામને સત્યનારાયણના કેસમાં ઐતિહાસિક બંધારણીય બેંચના ચુકાદાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જ્યાં સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે દાવવાળી કોઈપણ રમત, જ્યાં પરિણામ અજાણ હોય, તે કોન્ટ્રેક્ટ એક્ટની કલમ 30 હેઠળ જુગાર તરીકે લાયક ઠરે છે. તેમણે સૂચવ્યું કે આ ચુકાદાથી રમી જેવી કૌશલ્ય-આધારિત રમતો જુગાર શ્રેણીમાં આવે છે કે કેમ તે અંગેની કોઈપણ શંકાનું નિરાકરણ થવું જોઈએ.
સરકારની નવી કર નીતિ
DGGI ની કાનૂની કાર્યવાહી સરકારના 2023 ના સ્પષ્ટીકરણને અનુસરે છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ઓનલાઈન ગેમિંગ પ્લેટફોર્મ્સે 1 ઓક્ટોબર, 2023 થી લાગુ થનારા તમામ બેટ્સના સંપૂર્ણ ફેસ વેલ્યુ પર 28% GST વસૂલવો પડશે. આ નીતિ ગેમિંગ કંપનીઓમાં વિવાદાસ્પદ મુદ્દો રહ્યો છે, જેઓ દલીલ કરે છે કે આવા પૂર્વવર્તી કરવેરા તેમના વ્યવસાયિક કામગીરીને ગંભીર અસર કરશે.
વધુમાં, સરકારના ઓગસ્ટ 2023 ના સુધારામાં ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું હતું કે બધી વિદેશી ઓનલાઈન ગેમિંગ કંપનીઓએ ભારતમાં નોંધણી કરાવવી આવશ્યક છે. આ કંપનીઓએ નવા કર કાયદાનો વિરોધ કર્યો છે, અને કહ્યું છે કે કુલ ગેમિંગ આવકને બદલે બેટ્સના સંપૂર્ણ મૂલ્ય પર કર લાદવો એ ખૂબ દૂરનું પગલું છે.
નૂની લડાઈ: આગળ શું છે?
આ કેસ, જેમાં ડેલ્ટા કોર્પ, હેડ ડિજિટલ વર્ક્સ અને પ્લે ગેમ્સ 24×7 જેવી અનેક ઓનલાઈન ગેમિંગ દિગ્ગજો સામેલ છે, તેની નજીકથી દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. અંતિમ ચુકાદો ઓનલાઈન ગેમિંગ ઉદ્યોગ માટે કરવેરા માળખાને ફરીથી આકાર આપી શકે છે અને નિયમનકારી માળખા પર લાંબા સમયથી જરૂરી સ્પષ્ટતા પ્રદાન કરી શકે છે. ફક્ત ઓનલાઈન ગેમિંગ કંપનીઓ માટે લગભગ રૂ. 91,684 કરોડના સંચિત કર પ્રભાવ સાથે, આ ચુકાદાના નિઃશંકપણે આ ક્ષેત્ર માટે નોંધપાત્ર પરિણામો આવશે.
ભારતમાં ઓનલાઈન ગેમિંગ માટે GST ના મુદ્દા પર સ્પષ્ટ, એકીકૃત વલણ સ્થાપિત કરવામાં સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. હાલમાં, આ મામલો કોર્ટમાં આગળ વધે છે ત્યારે ઉદ્યોગ ઉત્સુકતાથી રાહ જોઈ રહ્યો છે.
આ પણ વાંચો:તૂટી ગયો રેકોર્ડ… ભરાઈ ગઈ તિજોરી, એપ્રિલમાં અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ GST કલેક્શન
આ પણ વાંચો:સરકાર ₹2,000 થી વધુના UPI વ્યવહારો પર GST વસૂલવાનું વિચારી રહી નથી
