EGR Conversion: સોનું રોકાણ અને બચતનું પરંપરાગત માધ્યમ રહ્યું છે. પહેલાના સમયમાં લોકો સોનાના ઘરેણામાં પૈસા રોકતા હતા. આજે પણ ભારતીય ઘરોમાં આભૂષણોના રૂપમાં સોનાનો વિશાળ સ્ટોક છે. હવે બદલાયેલા સમયમાં સોનામાં રોકાણ કરવાની પ્રકૃતિ પણ બદલાઈ ગઈ છે. નવી પેઢીના લોકોની સાથે સાથે ઘણા જાણકાર લોકો પણ હવે સોનાના દાગીના એટલે કે ફિઝિકલ ગોલ્ડને બદલે ડિજિટલ ગોલ્ડમાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. હવે આવા લોકોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે સરકારે પણ એક રસ્તો તૈયાર કર્યો છે.
ડિજિટલ સોનાના આ ફાયદા
ડિજિટલ સોનામાં રોકાણ કરવાના ફાયદા (EGR Conversion) વિશે વાત કરીએ તો જો તમે પરંપરાગત રીતે ફિઝિકલ સોનામાં રોકાણ કરો છો તો તેના ઘણા ગેરફાયદા છે. જો તમે તેમને તમારી સાથે રાખો તો સુરક્ષાનો ડર રહે છે, જ્યારે બેંક લોકરમાં રાખવાથી પૈસા ખર્ચ થાય છે. આ સિવાય જ્યારે જરૂર પડ્યે તેને રોકડ કરવા જાઓ છો ત્યારે પણ પૂરા પૈસા મળતા નથી. ડિજિટલ સોનાના કિસ્સામાં, આ બધી મુશ્કેલીઓ થતી નથી અને થોડીવારમાં તેને રોકડ કરવાનું પણ શક્ય છે.
આ કિસ્સામાં ટેક્સ લાગુ થશે નહીં
આ રીતનો ઉપયોગ કરીને ફિઝિકલ સોનાને ડિજિટલ સોનામાં સરળતાથી રૂપાંતરિત કરી શકો છો અને આમ કરવા માટે કોઈપણ પ્રકારનો ટેક્સ ચૂકવવો પડશે નહીં. હકીકતમાં, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણએ બજેટ 2023 માં એક પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ અંતર્ગત ફિઝિકલ સોનાને ઈલેક્ટ્રોનિક ગોલ્ડ રિસિપ્ટ (EGR) એટલે કે ઈ-ગોલ્ડમાં રૂપાંતર કરવાથી ટેક્સ લાગશે નહીં. તેવી જ રીતે, ઈલેક્ટ્રોનિક સોનાને ફિઝિકલ સોનામાં રૂપાંતરિત કરવા પર કોઈ ટેક્સ લાગશે નહીં.
ઈ-ગોલ્ડને પ્રોત્સાહન આપવાનું લક્ષ્ય
ઈ-ગોલ્ડને પ્રોત્સાહન આપવા માટે બજેટમાં આ જાહેરાત કરવામાં આવી છે. પ્રસ્તાવિત સુધારા મુજબ, જો ફિઝિકલ ગોલ્ડને ઈ-ગોલ્ડમાં અને ઈ-ગોલ્ડને સેબીના રજિસ્ટર્ડ વોલેટ મેનેજર દ્વારા ફિઝિકલ ગોલ્ડમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે તો તેને ટ્રાન્સફર તરીકે ગણવામાં આવશે નહીં. મતલબ કે તે મૂડી લાભના દાયરામાં આવશે નહીં. કેપિટલ ગેઈન ટેક્સ ત્યારે જ ચૂકવવાપાત્ર થશે જ્યારે ઈલેક્ટ્રોનિક સોનું સ્ટોક એક્સચેન્જમાં વેચવામાં આવે કે જેણે તેને ફિઝિકલ સોનામાંથી ઈ-ગોલ્ડમાં રૂપાંતરિત કર્યું હોય. તેવી જ રીતે, જો કોઈ રોકાણકાર ઇલેક્ટ્રોનિક સોનાને બજારમાં ફિઝિકલ સોનામાં રૂપાંતરિત કર્યા પછી વેચે છે, તો તેણે ભૌતિક સોનાના વેચાણ સમયે જ ટેક્સ ચૂકવવો પડશે. જો સોનું વેચીને મળેલા પૈસામાંથી ઈ-ગોલ્ડ ખરીદવામાં આવે તો કેપિટલ ગેઈન ટેક્સ ચૂકવવો પડશે નહીં.
ઈ-ગોલ્ડ શું છે
ઇલેક્ટ્રોનિક ગોલ્ડ રસીદ એ એક પ્રકારની રસીદ છે, જે સોનાનું મૂલ્ય ધરાવે છે. શેરની જેમ ઈ-ગોલ્ડ માટે ડીમેટ એકાઉન્ટની જરૂર પડે છે. શેરની જેમ, તે તમારા ડીમેટ ખાતામાં જમા થાય છે અને સ્ટોક એક્સચેન્જમાં ટ્રેડ થાય છે. ડીમેટ ખાતામાં રાખવામાં આવેલ ઈ-ગોલ્ડને જરૂરિયાતના સમયે ફિઝિકલ સોનામાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે. બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જે ઑક્ટોબર 2022માં EGRની શરૂઆત કરી.
વાસ્તવિક સોનાને ઈ-ગોલ્ડમાં કેવી રીતે રૂપાંતરિત કરવું
રોકાણકાર સોનાને નોમિનેટેડ ડિલિવરી સેન્ટર પર જમા કરીને તેને ઈ-ગોલ્ડમાં રૂપાંતરિત કરી શકે છે. સોનું આપ્યા પછી, ડિપોઝિટરી રસીદ ડીમેટ ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. પછી તેનો વેપાર કરી શકાય છે. મતલબ કે જો તમે ઇચ્છો તો તમે તેને સ્ટોક એક્સચેન્જમાં વેચી શકો છો. ઠીક છે, એ જ રીતે EGR રોકાણકારે ભૌતિક સોનું મેળવવા માટે ડિપોઝિટરીને વિનંતી કરવી પડશે. વૉલેટ મેનેજર EGR ને ગોલ્ડમાં રૂપાંતરિત કરે છે અને વૉલ્ટ સેન્ટરમાંથી મેળવી શકાય છે.
