Ajab Gajab News : મંગળ (Mars)ગ્રહની એક જૂની તસવીર ફરીથી સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની છે. તસવીરમાં ખડકો વચ્ચે દૂરથી જોતા એક નાની માનવાકૃતિ જેવી રચના દેખાય છે. આ દૃશ્ય સામે આવ્યા બાદ કેટલાક લોકોએ તેને મંગળ પર ચાલતા એલિયન અથવા કોઈ અજાણી જીવસૃષ્ટિના પુરાવા તરીકે રજૂ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. તસવીર એટલી રસપ્રદ છે કે તેને જોઈને પહેલી નજરે ખરેખર કોઈ વ્યક્તિ ઊભી કે ચાલતી હોય તેવો ભાસ થાય છે.
તસવીર લગભગ બે દાયકા જૂની છે
આ તસવીર નવી નથી. તેને નાસાના Spirit Rover દ્વારા નવેમ્બર 2007માં મંગળના Gusev Crater વિસ્તારમાં આવેલા Home Plate નામના સ્થળેથી લેવામાં આવી હતી. તસવીરમાં દેખાતી રચનાને કારણે સમયાંતરે મંગળ પર જીવન હોવાની ચર્ચા ફરી વેગ પકડે છે. સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક યુઝર્સે તો તેને ‘Mars Bigfoot’ જેવા નામ પણ આપ્યા છે. જોકે, તસવીર વાયરલ થવી અને તેમાં દેખાતી વસ્તુ ખરેખર જીવંત પ્રાણી હોવું—બંને અલગ બાબતો છે.
હકીકતમાં આ શું છે?
વૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણ મુજબ તસવીરમાં દેખાતી વસ્તુ કોઈ માણસ કે એલિયન નથી. તે મંગળની સપાટી પર પડેલી માત્ર એક નાની ચટ્ટાન છે. તેનું કદ આશરે 6 સેન્ટિમીટર જેટલું હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. મૂળ તસવીરમાં આ પથ્થર ખૂબ નાનો દેખાય છે, પરંતુ જ્યારે તસવીરને મોટા પ્રમાણમાં zoom અને crop કરવામાં આવી ત્યારે તેનો કદ અને આસપાસની વસ્તુઓનો પ્રમાણ સમજવામાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ. પરિણામે નાનકડો પથ્થર માનવ શરીર જેવી વિશાળ આકૃતિ દેખાવા લાગ્યો.
આપણું મગજ પણ આ ભ્રમ માટે જવાબદાર છે
આ પ્રકારના દૃશ્યને વિજ્ઞાનમાં ‘Pareidolia’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો આપણું મગજ ઘણી વખત અનિયમિત આકારો અને વસ્તુઓમાં ઓળખી શકાય તેવી રચના શોધે છે. વાદળોમાં ચહેરો દેખાવાથી લઈને પથ્થરમાં માણસ જેવી આકૃતિ દેખાવા સુધીના અનેક ઉદાહરણો તેમાં આવે છે. મંગળની આ તસવીરમાં પણ પ્રકાશ, પડછાયો, પથ્થરનો આકાર અને તસવીરના સ્કેલને કારણે માનવાકૃતિનો ભાસ થતો હોવાનું વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી આપે છે.
મંગળનું વાતાવરણ માનવ જીવન માટે અત્યંત કઠિન
આ તસવીરને એલિયનના પુરાવા તરીકે જોવાનું બીજું કારણ પણ નથી. મંગળનું વાતાવરણ માનવ જીવન માટે અત્યંત પ્રતિકૂળ છે. ત્યાં સરેરાશ તાપમાન લગભગ -62°C આસપાસ રહે છે અને ધ્રુવીય વિસ્તારોમાં તે વધુ નીચે જઈ શકે છે. મંગળનું વાતાવરણ પણ પૃથ્વીની સરખામણીએ ખૂબ પાતળું છે અને તેમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું પ્રમાણ અત્યંત વધારે છે. એટલે સ્પેસસૂટ કે જરૂરી જીવન સહાયક સાધનો વગર કોઈ માણસ ત્યાં ખુલ્લેઆમ ચાલી શકે તેવી સ્થિતિ નથી.
વાયરલ તસવીર, પરંતુ એલિયનનો પુરાવો નહીં
નાસાની આ તસવીર ખરેખર લેવામાં આવેલી છે અને તેમાં કોઈ ડિજિટલ બનાવટ હોવાનો અર્થ નથી. પરંતુ તસવીરમાં દેખાતી ‘માનવાકૃતિ’ને એલિયન કે મંગળ પરના જીવનનો પુરાવો માનવો યોગ્ય નથી. નાનકડા પથ્થરનો આકાર અને માનવ મગજની પેટર્ન શોધવાની કુદરતી વૃત્તિએ મળીને આ રહસ્યમય દૃશ્ય ઊભું કર્યું છે. એટલે સોશિયલ મીડિયા પર દેખાતી એક તસવીર ભલે કલ્પનાને પાંખો આપે, પરંતુ તેના આધારે મંગળ પર જીવન હોવાનો નિષ્કર્ષ કાઢવો વૈજ્ઞાનિક રીતે યોગ્ય નથી
આ પણ વાંચો :
આ પણ વાંચો :
આ પણ વાંચો :
