New Delhi News : આગામી બે દાયકામાં વિશ્વના વિકસિત દેશો માટે વૃદ્ધાવસ્થા વસ્તી સૌથી મોટા આર્થિક પડકારોમાંથી એક બની શકે છે. વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (WEF) અને માર્શ દ્વારા રજૂ કરાયેલા તાજેતરના અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે કાર્યસ્થળ પર ઉંમરના આધારે થતા ભેદભાવને કારણે OECDના 38 દેશોને વર્ષ 2040 સુધીમાં લગભગ 500 અબજ ડોલર (આશરે ₹48 લાખ કરોડ) જેટલું ઉત્પાદકતાનું નુકસાન થઈ શકે છે.
શું છે OECD?
OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) વિશ્વના 38 ઉચ્ચ આવક ધરાવતા દેશોનું સંગઠન છે, જે આર્થિક વિકાસ, વેપાર, રોજગાર અને નીતિગત સહકાર માટે કાર્ય કરે છે.
શા માટે વધી રહ્યો છે પડકાર?
અહેવાલ અનુસાર આગામી વર્ષોમાં 65 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોની સંખ્યા ઝડપથી વધશે, જ્યારે કાર્યકારી વયના લોકોની સંખ્યા તેની સરખામણીએ ધીમી ગતિએ વધશે. 2040 સુધીમાં 65 વર્ષથી વધુ ઉંમરની વૈશ્વિક વસ્તી 856 મિલિયનથી વધીને 1.3 અબજ સુધી પહોંચવાની ધારણા છે, જ્યારે 25થી 64 વર્ષની કાર્યકારી વસ્તીમાં માત્ર 13 ટકા વધારો થશે.
આ બદલાતી વસ્તી રચનાને કારણે અનુભવી કર્મચારીઓની ભૂમિકા વધુ મહત્વપૂર્ણ બનશે. તેમ છતાં, 55 વર્ષથી વધુ ઉંમરના ઘણા લોકો લાંબા સમય સુધી બેરોજગાર રહે છે અથવા નોકરીની શોધ જ છોડી દે છે, જેના કારણે અર્થતંત્રને મોટું નુકસાન થાય છે.
કયા દેશોને થશે સૌથી વધુ અસર?
અહેવાલ મુજબ અમેરિકા, ફ્રાન્સ, બ્રાઝિલ, નેધરલેન્ડ્સ, યુકે, કેનેડા અને જાપાન જેવા દેશોમાં વૃદ્ધ કામદારો (Older Workers)ની લાંબા ગાળાની બેરોજગારીના કારણે GDP પર નોંધપાત્ર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે. સૌથી વધુ અસર અમેરિકા અને ફ્રાન્સ પર થવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
માત્ર અર્થતંત્ર નહીં, આરોગ્ય પર પણ અસર
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે વય ભેદભાવ (Age Discrimination)માત્ર ઉત્પાદકતાને જ નહીં પરંતુ આરોગ્યને પણ અસર કરે છે. અમેરિકામાં ઉંમરના ભેદભાવને લાખો બીમારીઓ અને આરોગ્ય ખર્ચમાં અબજો ડોલરના વધારા સાથે જોડવામાં આવ્યો છે. સંશોધન મુજબ આવા ભેદભાવથી ડિપ્રેશન, શારીરિક સ્વાસ્થ્યમાં ઘટાડો અને સારવાર સુધી પહોંચવામાં મુશ્કેલીઓ સર્જાય છે.
વૃદ્ધ કર્મચારીઓ બની શકે છે સૌથી મોટી તાકાત
WEFનું માનવું છે કે અનુભવી કર્મચારીઓને કાર્યસ્થળે જાળવી રાખવાથી કંપનીઓને નવીનતા, જ્ઞાનનું વહેંચાણ અને કાર્યક્ષમતામાં વધારો જેવા અનેક ફાયદા મળી શકે છે. અનુભવી કર્મચારીઓ યુવા કર્મચારીઓને માર્ગદર્શન આપી શકે છે, જ્યારે તેઓ નવી ડિજિટલ કુશળતાઓ પણ સરળતાથી અપનાવી શકે છે.
ઘણા દેશોએ શરૂ કરી પહેલ
દક્ષિણ કોરિયામાં 55થી 64 વર્ષની વયના લોકોમાં રોજગાર દર 70 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે. જાપાનમાં 65 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોના રોજગારમાં સતત વધારો થયો છે, જ્યારે સ્વીડનમાં પેન્શન સાથે કામ ચાલુ રાખવાની સુવિધા આપવામાં આવી છે.
ભારત માટે શું છે સંદેશ?
ભારત હાલમાં વિશ્વના સૌથી યુવા દેશોમાં સામેલ છે, પરંતુ આગામી દાયકાઓમાં અહીં પણ વૃદ્ધ વસ્તીનું પ્રમાણ વધવાનું છે. નિષ્ણાતોના મતે જો ભારત આજે જ વય-સમાવેશક કાર્યસ્થળો, સતત કૌશલ્ય વિકાસ અને અનુભવી કર્મચારીઓને સમાન તક આપતી નીતિઓ અપનાવે, તો ભવિષ્યમાં ઉત્પાદકતા અને આર્થિક વિકાસને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે. અનુભવી કર્મચારીઓની અવગણના કરવી લાંબા ગાળે ભારત માટે પણ નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
