Tech Tips 2026: ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ (UPI payment) હવે રોજિંદા જીવનનો અનિવાર્ય ભાગ બની ગયું છે, પરંતુ તેની સાથે સાયબર છેતરપિંડીના કિસ્સાઓ પણ તેટલી જ ઝડપે વધી રહ્યા છે. મોટાભાગના લોકો સુવિધા માટે Google Pay અને PhonePe જેવી થર્ડ-પાર્ટી એપ્સનો ઉપયોગ કરે છે. જોકે, સાયબર નિષ્ણાતોના મતે બેંકિંગ એપ્સ દ્વારા UPI પેમેન્ટ કરવું સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ વધુ હિતાવહ છે.
બેંકિંગ એપ્સ કેમ વધુ સુરક્ષિત છે?
સાયબર નિષ્ણાતોના મતે, UPI પેમેન્ટ માટે બેંકિંગ એપ્સ વધુ વિશ્વસનીય છે કારણ કે તે સીધી બેંકની મુખ્ય સિસ્ટમ સાથે જોડાયેલી હોય છે.
થર્ડ-પાર્ટી એપ્સ માત્ર એક મધ્યમ પ્લેટફોર્મ (મેડિયેટર) તરીકે કામ કરે છે. જો કોઈ વ્યવહારમાં ખામી સર્જાય અથવા છેતરપિંડી થાય, તો આ એપ્સનું નિયંત્રણ મર્યાદિત હોય છે.
બેંકિંગ એપમાં સમસ્યા સર્જાય ત્યારે બેંક તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી શકે છે, જેનાથી ફરિયાદ નોંધાવવી અને રિફંડ મેળવવું સરળ બને છે.
થર્ડ-પાર્ટી એપ્સમાં કેશબેક અને પ્રમોશનલ લિંક્સનો મારો હોય છે, જેનો ઉપયોગ સાયબર ગુનેગારો ફિશિંગ માટે કરી શકે છે. બેંકિંગ એપ્સમાં આવી બિનજરૂરી જાહેરાતો હોતી નથી.
થર્ડ-પાર્ટી એપ્સના જોખમો (UPI payment)
ગૂગલ પે અને ફોનપે જેવી એપ્સ (UPI payment) માત્ર NPCI ને પેમેન્ટ રિક્વેસ્ટ (UPI payment) મોકલે છે, બાકીનું તમામ ટ્રાન્ઝેક્શન બેંકિંગ નેટવર્ક દ્વારા જ પ્રોસેસ થાય છે.
કોઈ ટેકનિકલ ખામી કે સાયબર એટેક વખતે યુઝર માટે જવાબદારી કોની તે નક્કી કરવું મુશ્કેલ બની શકે છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી બેંકના પ્લેટફોર્મનો સીધો ઉપયોગ કરવો વધુ સમજદારીભર્યું છે.
બેંકિંગ એપ્સમાં પણ મળે છે તમામ સુવિધાઓ
ઘણા લોકો માને છે કે બેંકિંગ એપ્સ વાપરવી અઘરી છે, પરંતુ હવે તે ઘણી સરળ બની ગઈ છે:
વીજળી બિલ ભરવું, મોબાઈલ રિચાર્જ અને સ્ટોર્સમાં QR કોડ સ્કેન કરવાની સુવિધા હવે બેંકિંગ એપ્સમાં પણ ઉપલબ્ધ છે.
દાખલા તરીકે, ICICI બેંકની iMobile એપ જેવી એપ્લિકેશન્સમાં હવે લોગ-ઈન કર્યા વિના પણ ઝડપી UPI પેમેન્ટની સુવિધા મળે છે.
ધ્યાનમાં રાખવાના મુદ્દાઓ
બેંકિંગ એપ્સ સુરક્ષિત છે, પરંતુ તેની કેટલીક મર્યાદાઓ પણ છે:
જો તમારા અલગ-અલગ બેંકમાં ખાતા હોય, તો તમારે દરેક માટે અલગ એપ રાખવી પડી શકે છે.
થર્ડ-પાર્ટી એપ્સની સરખામણીએ અહીં કેશબેક અને રિવોર્ડ્સ ઓછા મળે છે.
કેટલીક સરકારી બેંકોમાં એપ એક્ટિવેટ કરવા માટે શાખાની મુલાકાત લેવી પડી શકે છે.
નિષ્ણાતોની સલાહ: ડિજિટલ પેમેન્ટ (UPI payment) કરતી વખતે હંમેશા સત્તાવાર એપ્સનો ઉપયોગ કરો, શંકાસ્પદ લિંક્સ ટાળો અને ક્યારેય અજાણ્યા કોલ કે મેસેજ પર તમારી બેંક વિગતો કે OTP શેર ન કરો.
આ પણ વાંચો: જો 90 દિવસ સુધી રિચાર્જ નહીં કરો તો મોબાઈલ નંબર થઈ જશે બંધ, જાણો તમારું સિમ કાર્ડ બચાવવાની રીત
આ પણ વાંચો: મોબાઈલ પર અચાનક કેમ વાગ્યું સાયરન? ગભરાશો નહીં, સરકાર કરી રહી છે ઈમરજન્સી એલર્ટનું ટેસ્ટિંગ
