છત્તીસગઢમાં રંગબેરંગી ફ્લાવર : પરંપરાગત રીતે ડાંગરની ખેતી કરતા છત્તીસગઢના ખેડૂતો હવે ખેતીમાં નવા સંશોધનો કરી રહ્યા છે. ડાંગરની આધુનિક ખેતીની સાથે સાથે હવે રાજ્યના ખેડૂતો અન્ય નફાકારક પાકોની સાથે બાગાયતના ક્ષેત્રમાં પણ સંપૂર્ણ સફળતા સાથે હાથ અજમાવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ડાંગરના બદલે વધુ નફો આપતા બાગાયતી પાકો હેઠળ ફળો, ફૂલો, શાકભાજી, મસાલાની ખેતી તરફ ખેડૂતોનો ઝોક વધ્યો છે. રાજ્યના હજારો ખેડૂતોએ બાગાયતી ખેતીમાં નવીનતા લાવી માત્ર તેમની પરિસ્થિતિ જ બદલી નથી, પરંતુ લોકોને પૌષ્ટિક અને સ્વાદિષ્ટ ફળો અને શાકભાજીની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. જુઓ રંગબેરંગી કોબીજની ખાસિયત…
બિલાસપુર જિલ્લાના મસ્તુરી બ્લોકના મલ્હારની મહિલા ખેડૂત દિવ્યા દેવી વર્મા દ્વારા બાગાયતના ક્ષેત્રમાં નવીનતાનો પ્રયોગ પ્રશંસનીય છે. દિવ્યા દેવી વર્મા તેમના પતિ જદુનંદન પ્રસાદ વર્મા અને પરિવારના સભ્યો સાથે મળીને સામાન્ય બાગાયત ઉપરાંત ચાર પ્રકારની ગુણવત્તાયુક્ત રંગીન ફ્લાવરની ખેતી કરીને વધુ નફો કમાઈ રહી છે અને પૌષ્ટિક ખોરાકથી લોકોના ભોજનની થાળી પણ ભરી રહી છે.
સામાન્ય ખેતીની સાથે કંઈક અલગ કરવા ઈચ્છતા વર્મા દંપતીના મનમાં કોરોનાના સમયગાળા દરમિયાન પૌષ્ટિક અને ગુણવત્તાયુક્ત પાકોનું ઉત્પાદન કરવાનો વિચાર આવ્યો. આ કારણે, ખેડૂત વર્મા દંપતીએ વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી રંગબેરંગી ફ્લાવર વિશે માહિતી એકઠી કરી અને તેના બિયારણ માંગીને ખેતી કરવાનું શરૂ કર્યું. રંગીન ફ્લાવરના ઉત્પાદન પછી, ખેડૂતને તેના બજારની ચિંતા કરવાની જરૂર નથી, કારણ કે તેને ખેતરમાંથી જ લણણી કર્યા પછી, તે સરળતાથી વેચવામાં આવે છે.
વર્મા દંપતી દ્વારા ઉત્પાદિત કોબીના વિવિધ રંગો જોવા માટે લોકો ખૂબ જ આકર્ષિત થઈ રહ્યા છે. 3 ફેબ્રુઆરીના રોજ સાંસદ રાહુલ ગાંધીએ રાયપુરમાં સાયન્સ કોલેજ ગ્રાઉન્ડ ખાતે બાગાયત વિભાગના પ્રદર્શનની મુલાકાત દરમિયાન રંગબેરંગી ફૂલકોબી જોઈને આશ્ચર્ય અને મિશ્ર ખુશી વ્યક્ત કરી હતી. વર્મા દંપતી પાસેથી તેની ખેતી વિશે માહિતી મેળવવાની સાથે તેમના ઈનોવેશનની પણ પ્રશંસા કરી હતી.
ખેડૂત વર્માએ જણાવ્યું કે તેમની પાસે બે એકરનું ખેતર છે, જેમાં તેમનો પરિવાર છેલ્લા 22 વર્ષથી ખેતી કરે છે. હવે તેઓ ડાંગરના બદલે બાગાયતી પાક લઈને વધુ નફો મેળવી રહ્યા છે. અગાઉ તે કેળાનો પાક લેતો હતો. આ દરમિયાન તેમને રંગીન ફૂલકોબી વિશે માહિતી મળી અને સિંજેન્ટા કંપનીના બિયારણ મંગાવીને સામાન્ય ફૂલકોબીની જેમ ખેતી કરવાનું શરૂ કર્યું. તેઓ પાંચ રંગની કોબી સફેદ, પીળી, જાંબલી, આછો લીલો અને લીલા રંગની બ્રોકોલીનું ઉત્પાદન કરે છે. રંગીન કોબીનો સ્વાદ સામાન્ય સફેદ રંગની કોબી કરતાં થોડો વધુ મીઠો હોય છે. લગભગ દોઢ એકરમાં 15000 રોપા વાવીને સરેરાશ 8-10 હજાર કિલો ઉત્પાદન શરૂ કર્યું છે.
ખેડૂત જદુનંદન વર્માએ જણાવ્યું કે કોબીના પોષક ગુણ અને ગુણવત્તાને જોતા લોકો તેને સીધા તેમના ખેતરમાંથી ખરીદે છે. સામાન્ય ફ્લાવરની સરખામણીએ બજારમાં તેની સારી કિંમત પણ મળે છે. બજારમાં તેની કિંમત 100 રૂપિયા પ્રતિ કિલોથી વધુ છે. રાજ્યમાં તેની લોકપ્રિયતા વધતી જોઈને દરેક જગ્યાએથી તેની માંગ વધી ગઈ છે. રંગબેરંગી કોબીજની પોષણક્ષમતા અને ગુણવત્તા જોઈને હવે અન્ય ખેડૂતો પણ તેની ખેતી તરફ આકર્ષાઈ રહ્યા છે.
બાગાયત નિયામક મથેશ્વરન વી.એ જણાવ્યું કે રંગબેરંગી કોબીઝ અને ફ્લાવર માત્ર જોવામાં જ સુંદર નથી, પરંતુ પોષક તત્વોથી પણ ભરપૂર છે. તેમાં વિટામિન A કેરોટીન ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. તેમાં ફાયટોકેમિકલ્સ અને એન્ટીઓક્સીડેન્ટ હોય છે, જે રોગ અને શરીરના ચેપ સામે લડવામાં મદદરૂપ થાય છે. તે વાયરલ ચેપ સામે લડવામાં પણ મદદ કરે છે. તેમાં કેલ્શિયમ, ફોસ્ફરસ, મેગ્નેશિયમ અને ઝિંક હોય છે, જે હાડકાંને મજબૂત બનાવે છે.
તે વૃદ્ધો અને સગર્ભા સ્ત્રીઓ માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. તેની ખેતી માટે ઠંડી અને ભેજવાળી આબોહવા જરૂરી છે. રેતાળ લોમ જમીન તેની ખેતી માટે ખૂબ જ યોગ્ય માનવામાં આવે છે. તેને રોપવાનો યોગ્ય સમય સપ્ટેમ્બરથી ઓક્ટોબર છે, અન્ય તમામ પ્રવૃત્તિઓ ફ્લાવરની ખેતી જેવી કરવામાં આવે છે. તેમણે કહ્યું કે, રાજ્યમાં કૃષિ-બાગાયતની નવી તકનીકો અને પ્રજાતિઓ વિકસાવવામાં આવી રહી છે.
