Ration Card Digital Coupon System Gujarat : ડિજિટલ ઈન્ડિયાના યુગમાં ભારત સરકારે રેશનિંગ વ્યવસ્થામાં એક ઐતિહાસિક પરિવર્તન કર્યું છે. રાશન કાર્ડ ધારકો માટે હવે ‘ઈ-રૂપી’ (e-RUPI) ડિજિટલ કૂપન સિસ્ટમ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. આ નવી ટેકનોલોજીનો પાયલટ પ્રોજેક્ટ સમગ્ર દેશમાં સૌથી પહેલા ગુજરાતથી શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. હવે લાભાર્થીઓને અનાજ મેળવવા માટે ડિજિટલ વોલેટમાં કૂપન મોકલવામાં આવશે.

શું છે આ નવી Digital Coupon સિસ્ટમ (CBDC)?

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મફત અને સબસિડીવાળા રાશન વિતરણની પ્રક્રિયાને હવે ‘સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ કરન્સી’ (CBDC) એટલે કે ડિજિટલ રૂપિયા સાથે સાંકળી લેવામાં આવી છે. આ નવી વ્યવસ્થા હેઠળ લાભાર્થીઓના મોબાઈલમાં એક સુરક્ષિત ડિજિટલ વોલેટની સુવિધા આપવામાં આવશે, જેમાં સરકાર દ્વારા નિયત કરેલી સબસિડીની કૂપન સીધી જ જમા કરવામાં આવશે. આ કૂપનની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની ઉપયોગની મર્યાદા છે, કારણ કે આ રકમનો ઉપયોગ માત્ર અને માત્ર સરકારી રાશનની દુકાન (PDS) પરથી જ અનાજ ખરીદવા માટે કરી શકાશે અને અન્ય કોઈ પણ જગ્યાએ આ રકમ ખર્ચ કરી શકાશે નહીં. રાશન મેળવતી વખતે લાભાર્થીએ કોઈ રોકડ વ્યવહાર કરવાને બદલે માત્ર પોતાના મોબાઈલમાંથી QR કોડ અથવા એસએમએસ કોડ બતાવવાનો રહેશે, જે ડિજિટલ રાશન વિતરણની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને સરળ બનાવશે.

ગુજરાતના બે જિલ્લાઓથી થઈ શરૂઆત

આ યોજનાની શરૂઆત પ્રાયોગિક ધોરણે ગુજરાતના બે જિલ્લાઓથી કરવામાં આવી છે. સફળતા બાદ તેને ટૂંક સમયમાં દક્ષિણ ભારતના પોંડીચેરી અને ત્યારબાદ સમગ્ર દેશમાં લાગુ કરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય હેતુ સબસિડીની ચોરી અટકાવવાનો અને સિસ્ટમને પારદર્શક બનાવવાનો છે.

કૌભાંડો પર લાગશે બ્રેક

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ડિજિટલ ફૂડ કરન્સીથી રેશનિંગ સિસ્ટમમાં થતા મોટા કૌભાંડો અને લીકેજ અટકી જશે. ઘણીવાર સબસિડીની રકમનો અન્ય કામોમાં દુરુપયોગ થતો હતો, પરંતુ હવે ડિજિટલ કૂપન હોવાથી સરકાર સીધી નજર રાખી શકશે કે નાણાંનો ઉપયોગ નક્કી કરેલા હેતુ (અનાજ ખરીદવા) માટે જ થઈ રહ્યો છે.

કયા પડકારો આવી શકે છે?

જોકે, આ અત્યાધુનિક ડિજિટલ સિસ્ટમ અમલમાં મૂકવા સામે કેટલાક પાયાના પડકારો પણ રહેલા છે, જેમાં સૌથી મોટી સમસ્યા છેવાડાના અને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં સ્માર્ટફોનનો અભાવ તેમજ ગુણવત્તાયુક્ત ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટીની અનુપલબ્ધતા છે. આ ઉપરાંત, ગ્રામીણ જનતામાં ડિજિટલ સાક્ષરતાનું પ્રમાણ ઓછું હોવાથી તેમને ડિજિટલ વોલેટ જેવી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં વ્યાવહારિક મુશ્કેલીઓ પડી શકે છે. ટેક્નોલોજીના વધતા વ્યાપની સાથે જ નિષ્ણાતો ડેટા સિક્યોરિટી અને સાયબર સુરક્ષાને લઈને પણ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે, જે આ વ્યવસ્થાને સુરક્ષિત અને સર્વગ્રાહી બનાવવા માટે એક મોટો પડકાર સાબિત થઈ શકે તેમ છે.

આ પણ વાંચોઃ મહેસાણામાં પુરવઠા વિભાગે સરકારી અનાજનું કૌંભાડ ઝડપ્યું

આ પણ વાંચોઃ ખેડૂતો માટેનું સબસીડી વાળું યુરિયા ખાતર ઉદ્યોગોને વેચવાનું કૌભાંડ ઝડપાયું

આ પણ વાંચોઃ મહેસાણા નગરપાલિકા પંપિંગ સ્ટેશનની 25 જેટલી મોટરો ચોરી થતા સર્જાયો વિવાદ