Health News :ભારતીય રસોડામાં સામાન્ય રીતે શાકભાજી (Vegetables) ને તેલ-મસાલા સાથે રાંધીને ખાવાની પરંપરા છે. રાંધવાથી ખોરાક સુપાચ્ય બને છે અને સ્વાદિષ્ટ લાગે છે, એ વાત સાચી. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે કુદરતે આપેલી અમુક વસ્તુઓ એવી છે જેને અગ્નિ (Heat) પર મુકતાની સાથે જ તેના અસલી પોષક તત્વો નાશ પામે છે?
વિજ્ઞાન કહે છે કે કેટલાક શાકભાજી (Vegetables) અને ફળોમાં એવા ‘વોટર સોલ્યુબલ વિટામિન્સ’ અને એન્ઝાઇમ્સ હોય છે જે ગરમી સહન કરી શકતા નથી. જો તમે આ વસ્તુઓ (Vegetables) રાંધીને ખાઓ છો, તો તમને માત્ર ફાઈબર મળે છે, પણ અસલી વિટામિન્સ મળતા નથી. તો ચાલો આજે જાણીએ એવા 9 સુપરફૂડ (Vegetables) વિશે જે કાચા ખાવા જ હિતાવહ છે.
1.ડુંગળી (Onion): હૃદયનો મિત્ર
ડુંગળીને આપણે શાક (Vegetables) માં વઘાર તરીકે વાપરીએ છીએ, પણ તેને કાચી ખાવી સૌથી શ્રેષ્ઠ છે.
કાચી ડુંગળીમાં ભરપૂર માત્રામાં એન્ટી-ઓક્સિડન્ટ્સ અને સલ્ફર કમ્પાઉન્ડ હોય છે. જ્યારે તેને તેલમાં તળવામાં કે સાંતળવામાં આવે છે, ત્યારે કેન્સર સામે રક્ષણ આપતા ‘ફાયટોકેમિકલ્સ’ નાશ પામે છે.
ફાયદો: કાચી ડુંગળી ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડે છે અને લોહીને પાતળું રાખવામાં મદદ કરે છે, જેથી હાર્ટ એટેકનું જોખમ ઘટે છે.
2.લસણ (Garlic): કુદરતી એન્ટીબાયોટિક
ઘણા લોકો લસણને ઘીમાં શેકીને ખાય છે, પણ આયુર્વેદ અને વિજ્ઞાન તેને કાચું ખાવાની સલાહ આપે છે.
લસણમાં ‘એલિસિન’ (Allicin) નામનું શક્તિશાળી તત્વ હોય છે. લસણને જ્યારે ચાવો ત્યારે જ આ તત્વ સક્રિય થાય છે. રાંધવાથી એલિસિનની અસર ખતમ થઈ જાય છે.
રીત: લસણની કળીને ઝીણી સમારીને અથવા કચરીને હવામાં 5 મિનિટ રહેવા દો અને પછી પાણી સાથે ગળી જાઓ.
-
કાકડી (Cucumber): હાઈડ્રેશનનો સ્ત્રોત
કાકડીને રાંધવાનો તો કોઈ પ્રશ્ન જ નથી, પણ ઘણા લોકો તેને બાફીને વાનગીઓમાં વાપરે છે.
નુકસાન: કાકડીમાં 95% પાણી હોય છે અને વિટામિન C હોય છે. તેને ગરમ કરવાથી તેનું પાણી સુકાઈ જાય છે અને તે પોષણહીન બની જાય છે. કાકડી શરીરને ઠંડક આપે છે અને વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે, તેથી તેને સલાડ તરીકે જ ખાવી જોઈએ.
-
બીટ (Beetroot): લોહી વધારતું કંદમૂળ
બીટને ઘણા લોકો બાફીને ખાય છે.
કાચા બીટમાં ‘ફોલેટ’ (Folate) નામનું વિટામિન હોય છે જે મગજના વિકાસ અને લોહીના નવા કોષો બનાવવા માટે જરૂરી છે. અભ્યાસ મુજબ, બીટને રાંધવાથી તેમાં રહેલું 25% ફોલેટ નાશ પામે છે.
તેને સલાડમાં છીણીને અથવા તેનો જ્યુસ બનાવીને પીવો શ્રેષ્ઠ છે.
-
ટામેટા (Tomato): વિટામિન C નો ખજાનો
આ એક વિવાદાસ્પદ મુદ્દો છે. જોકે રાંધેલા ટામેટામાં લાઈકોપીન વધે છે, પણ જો તમારે ઈમ્યુનિટી વધારવી હોય તો કાચા ટામેટા ખાવા જોઈએ.
ટામેટા વિટામિન C નો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે અને વિટામિન C ગરમીથી તરત નાશ પામે છે. તેથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે કાચા ટામેટાનું સલાડ ખાવું હિતાવહ છે.
-
બ્રોકોલી (Broccoli): લીલા શાકભાજીની રાણી
બ્રોકોલીને હંમેશા બાફીને કે પકાવીને ખાવામાં આવે છે, પણ કાચી બ્રોકોલી વધારે ગુણકારી છે.
તેમાં ‘સલ્ફોરાફેન’ નામનું તત્વ હોય છે જે કેન્સરના કોષોને મારવામાં મદદ કરે છે. બાફવાથી કે તળવાથી આ તત્વ ઓછું થઈ જાય છે. જો કાચી ન ભાવે તો તેને માત્ર વરાળથી (Steam) સહેજ બાફવી, પણ વધારે રાંધવી નહીં.
-
ગાજર (Carrots): આંખોનું તેજ
ગાજરનો હલવો કે શાક સ્વાદિષ્ટ લાગે છે, પણ સ્વાસ્થ્ય માટે કાચા ગાજર બેસ્ટ છે.
કાચા ગાજરમાં ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સ ઓછો હોય છે, જે સુગર લેવલ કંટ્રોલ કરે છે. વળી, કાચા ગાજર ચાવીને ખાવાથી દાંત મજબૂત થાય છે અને તેમાં રહેલા વિટામિન A અને ફાયબર જળવાઈ રહે છે.
-
લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી (Vegetables) (પાલક/કેલ)
પાલકનું શાક (Vegetables) બનાવતા પહેલા આપણે તેને બાફીએ છીએ, જેનાથી તે કાળી પડી જાય છે. આ કાળો રંગ દર્શાવે છે કે તેના પોષક તત્વો બળી ગયા છે.
પાલક અને કેલ (Kale) માં વિટામિન C અને E હોય છે. તેને સ્મૂધી બનાવીને અથવા સલાડમાં કાચા ખાવાથી વાળ અને ત્વચા ચમકદાર બને છે.
-
ડ્રાય ફ્રૂટ્સ અને બદામ (Nuts)
આપણે ઘણીવાર બદામ કે કાજુને ઘીમાં શેકીને (Roasted) ખાઈએ છીએ.
બદામને શેકવાથી તેમાં રહેલા હેલ્ધી ફેટ્સ (Omega-3) અને વિટામિન E નું પ્રમાણ ઘટી જાય છે. મીઠું ચડાવેલા શેકેલા ડ્રાયફ્રૂટ્સ ખાવાને બદલે તેને પાણીમાં પલાળીને અથવા કાચા જ ખાવા જોઈએ.
Note:
કાચું ખાવું ફાયદાકારક છે, પણ સ્વચ્છતા ખૂબ જરૂરી છે. શાકભાજી (Vegetables) ને કાચા ખાતા પહેલા ગરમ પાણી અને મીઠાથી બરાબર ધોઈ લેવા જોઈએ જેથી તેના પર રહેલા બેક્ટેરિયા કે જંતુનાશક દવાઓ દૂર થઈ જાય. જેમને પાચનની તકલીફ હોય તેમણે ધીમે-ધીમે કાચું ખાવાની શરૂઆત કરવી.
સ્વાસ્થ્યનો નિયમ છે સંતુલન. તમારા ભોજનમાં 50% રાંધેલો ખોરાક અને 50% કાચું સલાડ (Raw Food) હોવું જોઈએ. આદત બદલો, સ્વાસ્થ્ય આપોઆપ બદલાઈ જશે.
આ પણ વાંચો: રસોડામાં રહેલું આ ‘પીળું સોનું’ અનેક રોગોની દવા છે: કાચી હળદરના ફાયદા જાણીને તમે આજે જ ખાવાનું શરૂ કરી દેશો
