New Delhi News: સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે દેશભરમાં સેવા આપતા શિક્ષકોને રાહત આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, અને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેઓએ શિક્ષક પાત્રતા પરીક્ષા (TET) પાસ કરવી આવશ્યક છે. સુપ્રીમ કોર્ટે TET ફરજિયાત જાહેર કરી હતી અને સેવામાં રહેવા માટે પરીક્ષા પાસ કરવાની સમયમર્યાદા 31 ઓગસ્ટ, 2028 સુધી લંબાવી હતી. ન્યાયાધીશ દીપાંકર દત્તા અને મનમોહન સિંહની બેન્ચે અનેક રાજ્ય સરકારો, શિક્ષક સંગઠનો અને વ્યક્તિગત શિક્ષકો દ્વારા અંજુમન ઇશાત-એ-તાલીમ ટ્રસ્ટ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટના અગાઉના નિર્ણયની સમીક્ષા કરવા માટે દાખલ કરાયેલી 65 થી વધુ સમીક્ષા અરજીઓ ફગાવી દીધી હતી. એ નોંધવું જોઈએ કે દેશમાં 2.5 મિલિયનથી વધુ શિક્ષકો છે જે વર્ષોથી TET લાયકાત મેળવ્યા વિના શિક્ષણ આપી રહ્યા છે. હવે, તેમની નોકરીઓ જોખમમાં છે.
31 ઓગસ્ટ, 2028 સુધી મુદત લંબાવવામાં આવશે
અરજદારોએ સુપ્રીમ કોર્ટના 2025ના નિર્ણયની સમીક્ષા કરવાની માંગ કરી હતી, જેમાં જણાવાયું હતું કે બાળકોના મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણના અધિકાર (RTE) અધિનિયમ, 2009 લાગુ થયા પહેલા નિયુક્ત કરાયેલા સેવારત શિક્ષકો, જેમની નિવૃત્તિ માટે પાંચ વર્ષથી વધુ સમય બાકી છે, તેમણે 1 સપ્ટેમ્બર, 2025 થી બે વર્ષની અંદર TET પરીક્ષા પાસ કરવી આવશ્યક છે. સુપ્રીમ કોર્ટે તેના નિર્ણયમાં જણાવ્યું હતું કે “TET પરીક્ષા સંબંધિત અધિકારીઓ દ્વારા ઝડપથી યોજવી જોઈએ કારણ કે આ માટે જરૂરી સમય અને સંસાધનો મર્યાદિત છે. તેથી, અમે સમયમર્યાદા બે વર્ષથી વધારીને ત્રણ વર્ષ કરીએ છીએ, અને લાયકાત ૩૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૭ સુધીમાં પ્રાપ્ત કરવી આવશ્યક છે, જે મૂળ નિર્દેશિત ૩૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૮ છે.”
વધુ કોઈ મુદત લંબાવવામાં આવશે નહીં
સુપ્રીમ કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે TET પાસ કરવા માટે વધુ કોઈ મુદત લંબાવવામાં આવશે નહીં. TET ની આવશ્યકતા કાયદાનો પૂર્વવર્તી ઉપયોગ છે તેવી દલીલને ફગાવી દેતા, બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે શિક્ષણ અધિકાર કાયદાના વૈધાનિક માળખામાં સ્પષ્ટપણે કલ્પના કરવામાં આવી છે કે સેવા આપતા શિક્ષકોએ પણ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં લઘુત્તમ લાયકાત પ્રાપ્ત કરવી આવશ્યક છે. બેન્ચે નોંધ્યું હતું કે શિક્ષણ અધિકાર કાયદો ખાસ કરીને કાયદાના અમલીકરણ સમયે સેવા આપતા શિક્ષકોને સંબોધિત કરે છે અને તેમને નિર્ધારિત લાયકાત પ્રાપ્ત કરવા માટે સમય પૂરો પાડે છે.
ભવિષ્યની પેઢીઓના શૈક્ષણિક ભવિષ્ય પર અસર પડશે.
સુપ્રીમ કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ગૌણ કાયદામાં સમાવિષ્ટ મુક્તિઓ અથવા રાષ્ટ્રીય શિક્ષક શિક્ષણ પરિષદ (NCTE) દ્વારા જારી કરાયેલ સૂચનાઓ મૂળ કાયદાને ઓવરરાઇડ કરી શકતી નથી. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણયને રદ કરવાનો અર્થ એ થશે કે તેનાથી હજારો શિક્ષકો બેરોજગાર થશે, જેનો અર્થ એ થશે કે જે શિક્ષકો પાસે TET લાયકાત નથી તેઓ સેવામાં ચાલુ રહેશે, જે ભવિષ્યની પેઢીઓના શૈક્ષણિક ભવિષ્યને અસર કરશે.
2025ના નિર્ણયની સમીક્ષાની માંગ કરતા અરજદારોએ જણાવ્યું હતું કે 2011માં RTE કાયદા અને NCTE કાયદામાં સુધારા પહેલાં નિયુક્ત કરાયેલા શિક્ષકોને કારકિર્દીના મધ્યમાં TET પાસ કરવાની ફરજ પાડી શકાય નહીં, કારણ કે તે સેવાની શરતોમાં ગેરવાજબી ફેરફાર હતો. આ દલીલોને ફગાવી દેતા, બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણયને બિનઅસરકારક જાહેર કરવાનો અર્થ એ થશે કે જે શિક્ષકો પાસે TET લાયકાત નથી તેઓ સેવામાં ચાલુ રહેશે, જે ભાવિ પેઢીઓના શૈક્ષણિક ભવિષ્યને અસર કરશે.
શિક્ષકોની સેવા બાળકોના ભવિષ્યના ભોગે ન હોઈ શકે.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે શિક્ષણ અધિકાર કાયદો બાળ-કેન્દ્રિત કાયદો છે અને તેને આ રીતે વાંચવો જોઈએ. શિક્ષકોની સેવા બાળકોના શૈક્ષણિક ભવિષ્યના ભોગે ન હોઈ શકે.’ રાજ્ય સરકારોએ દલીલ કરી હતી કે ટૂંકા ગાળામાં TET ની જરૂરિયાત લાગુ કરવાથી મોટી સંખ્યામાં શિક્ષકોની નોકરીઓ ગુમાવી શકાય છે, જે જાહેર શિક્ષણ અને શાળાઓમાં શિક્ષણની સાતત્યને પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે. વ્યવહારુ મુશ્કેલીઓને ઓળખીને, કોર્ટે કહ્યું કે પ્રાથમિક શિક્ષણમાં સાતત્ય અને બાળકોના કલ્યાણ માટે વ્યવહારિક અભિગમની જરૂર છે. સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્યો અને સક્ષમ અધિકારીઓને નિર્દેશ આપ્યો કે તેઓ નિયમિતપણે TET પરીક્ષાઓ યોજે, પ્રાધાન્યમાં વર્ષમાં બે વાર લગભગ છ મહિનાના અંતરાલ સાથે, જેથી લાયક શિક્ષકોને પાસ થવાની વાજબી તક મળે.
