Uttarakhand News: ઉત્તરાખંડના ચાર ધામોના દરવાજા શિયાળા માટે બંધ થવા લાગ્યા છે, કેદારનાથ, ગંગોત્રી અને યમુનોત્રીની યાત્રા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. 17મી નવેમ્બરે બદ્રીનાથ ધામના દરવાજા બંધ થવાની સાથે યાત્રાનો સમય પૂર્ણ થશે. આ વર્ષે ચારધામ જનારા યાત્રિકોની સંખ્યામાં 10 લાખથી વધુનો ઘટાડો થયો છે. અત્યાર સુધીમાં 46.74 લાખ શ્રદ્ધાળુઓએ ચારધામની મુલાકાત લીધી છે તેનું કારણ વરસાદને કારણે ભૂસ્ખલન જેવી દુર્ઘટનાઓ વધી છે. આ વખતે ચારધામ યાત્રાના રૂટ પર વધુ 20 દિવસ વરસાદ રહ્યો હતો. જેના કારણે સામાન્ય કરતાં 12% વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો.
ઉત્તરાખંડના ચાર ધામોના દરવાજા શિયાળા માટે બંધ થવા લાગ્યા છે, કેદારનાથ, ગંગોત્રી અને યમુનોત્રીની યાત્રા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. 17મી નવેમ્બરે બદ્રીનાથ ધામના દરવાજા બંધ થવાની સાથે યાત્રાનો સમય પૂર્ણ થશે. અત્યાર સુધીમાં 46.74 લાખ શ્રદ્ધાળુઓએ ચારધામની મુલાકાત લીધી છે.
આ વર્ષે ચારધામ જનારા યાત્રિકોની સંખ્યામાં 10 લાખથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. આનું કારણ વરસાદને કારણે ભૂસ્ખલન જેવી દુર્ઘટનાઓનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે. આ વખતે ચારધામ યાત્રાના રૂટ પર વધુ 20 દિવસ વરસાદ રહ્યો હતો. જેના કારણે સામાન્ય કરતાં 12% વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો.
સામાન્ય રીતે 1121 મીમી વરસાદ નોંધાય છે પરંતુ આ વખતે 1230 મીમી વરસાદ થયો છે. 2023માં યાત્રીઓની સંખ્યા 56 લાખથી વધુ હતી જે પ્રવાસના ઇતિહાસમાં સૌથી વધુ મુસાફરોનો રેકોર્ડ છે.
કેદારનાથનો રસ્તો મેથી મધ્ય જુલાઈ સુધી બંધ રહ્યો હતો, ત્યારબાદ ભારે વરસાદને કારણે લગભગ 31 લાખ ભક્તોએ ચારધામની મુલાકાત લીધી હતી. 31 જુલાઈની રાત્રે કેદારનાથ ફૂટપાથ પર વાદળ ફાટ્યા બાદ સોન પ્રયાગ નજીક હાઈવેનો લગભગ 150 મીટરનો ભાગ બંધ થઈ ગયો હતો. હાઇવે ફરીથી તૈયાર થતાં એક મહિના કરતાં વધુ સમય લાગ્યો હતો.
16 લાખ ભક્તો પહોંચ્યા કેદારનાથ, 12 લાખ બદ્રીનાથ પહોંચ્યા ચાર ધામમાં સૌથી વધુ ભક્તો કેદારનાથ પહોંચી રહ્યા છે. આ વર્ષે 16.52 લાખ શ્રદ્ધાળુઓએ કેદારનાથની મુલાકાત લીધી હતી. જ્યારે 12.98 લાખ શ્રદ્ધાળુઓએ બદ્રીનાથ, 8.15 લાખ ગંગોત્રી અને 7.14 લાખ શ્રદ્ધાળુઓએ યમુનોત્રી ધામની મુલાકાત લીધી હતી. 1.83 લાખ શ્રદ્ધાળુઓ પણ દર્શન માટે શ્રી હેમકુંટ સાહિબ પહોંચ્યા હતા.
આદિ કૈલાશ યાત્રા પણ બંધ, 40 હજાર ભક્તો પહોંચ્યા પિથોરાગઢ જિલ્લામાં સ્થિત આદિ કૈલાશના દરવાજા પણ ભક્તો માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે. આ વર્ષે 40 હજારથી વધુ ભક્તો આદિ કૈલાસ પહોંચ્યા હતા. જે અત્યાર સુધીમાં અહીં આવતા મુસાફરોની સૌથી મોટી સંખ્યા છે. આદિ કૈલાશ સુધીના રસ્તાના નિર્માણ સાથે, અહીં પહોંચવું એકદમ સરળ બની ગયું.
પ્રથમ વખત ભક્તોની સંખ્યા મર્યાદિત હોવાથી દરરોજ માત્ર 15 હજાર લોકો કેદારનાથના દર્શન કરી શકતા હતા.
ગયા વર્ષે રેકોર્ડ 56 લાખ લોકો ચારોણ ધામ પહોંચ્યા હતા, જેના કારણે વ્યવસ્થા ખોરવાઈ ગઈ હતી. આ વખતે ઉત્તરાખંડ પોલીસ અને પ્રવાસન વિભાગે ચાર ધામ યાત્રામાં શ્રદ્ધાળુઓની દૈનિક સંખ્યા મર્યાદિત કરી છે.
ગત વર્ષે ચારે ધામોમાં દરરોજ 60 હજારથી વધુ યાત્રિકો દર્શન માટે આવતા હતા. પર્યટન સચિવ સચિન કુર્વેના જણાવ્યા અનુસાર, આ વખતે એક દિવસમાં 15 હજાર ભક્તોની કેદારનાથ પહોંચવાની મર્યાદા રાખવામાં આવી હતી.
આ વર્ષે બદ્રીનાથ ધામમાં 16 હજાર, યમુનોત્રીમાં 9 હજાર અને ગંગોત્રીમાં 11 હજાર લોકોને દરરોજ દર્શનની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. એટલે કે દરરોજ 51 હજાર લોકો ચાર ધામની મુલાકાત લઈ શકશે.
પ્રથમ વખત ચાર ધામ યાત્રાના રૂટ પર 400 થી વધુ તબીબો તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમાંથી 256 ઈમરજન્સી મેડિકલ ઓફિસર અને નિષ્ણાત તબીબો હતા.
ચાર ધામની લાક્ષણિકતાઓ અને રૂટ મેપ
1. યમુનોત્રી
યમુનોત્રી એ ઉત્તરાખંડમાં ગઢવાલનું સૌથી પશ્ચિમી મંદિર છે. યમુનોત્રી એ યમુના નદીનું મૂળ સ્થાન છે. તે દેવી યમુના મંદિર અને જાનકી ચટ્ટીના પવિત્ર થર્મલ ઝરણા માટે જાણીતું છે. યમુના મંદિરનું નિર્માણ ટિહરી ગઢવાલના મહારાજા પ્રતાપ શાહે કરાવ્યું હતું.
પ્રખ્યાત સ્થળો અને મંદિરો: યમુનોત્રી મંદિર, સપ્તર્ષિ કુંડ, સૂર્ય કુંડ, દિવ્ય શિલા, હનુમાનચટ્ટી, ખરસાલી.
2. ગંગોત્રી
ગંગોત્રી ઉત્તરકાશીમાં સમુદ્ર સપાટીથી 3200 મીટરની ઉંચાઈ પર છે. અહીં પવિત્ર ગંગા નદીનું મંદિર છે. જ્યાં લોકો સ્નાન કર્યા બાદ દર્શન કરે છે.
પ્રસિદ્ધ સ્થળો અને મંદિરો: ભોજબાસા, ગંગનાની, કેદારતાલ, ગૌમુખ, ગંગોત્રી મંદિર, ભૈરોં ઘાટી, ડૂબી ગયેલા શિવલિંગ, તપોવન.
3. કેદારનાથ
કેદારનાથમાં ભગવાન શિવનું મંદિર છે. તે સમુદ્ર સપાટીથી 3,584 મીટરની ઉંચાઈ પર છે. અહીં મંદાકિની નદી છે. કેદારનાથ ધામ ભગવાન શિવના 12 જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એક છે.
પ્રખ્યાત સ્થળો અને મંદિરો: ગાંધી સરોવર, ફાટા, સોન પ્રયાગ, ત્રિયુગી નારાયણ મંદિર, ચંદ્રપુરી, કાલીમઠ, વાસુકી તાલ, શંકરાચાર્ય સમાધિ, ગૌરીકુંડ.
4. બદ્રીનાથ
બદ્રીનાથ અલકનંદા નદીની ડાબી બાજુએ સમુદ્ર સપાટીથી 3133 મીટરની ઉંચાઈ પર આવેલું છે. અહીં ભગવાન વિષ્ણુનું મંદિર છે.
પ્રખ્યાત સ્થળો અને મંદિરો: પાંડુકેશ્વર, યોગધ્યાન બદ્રી મંદિર, માના ગામ, સતોપંથ તળાવ, તપ્ત કુંડ, નીલકંઠ શિખર, ચરણ પાદુકા, માતા મૂર્તિ મંદિર, નારદ કુંડ, ભીમા પુલ, ગણેશ ગુફા, બ્રહ્મા કપાલ, શેષનેત્ર, વ્યાસ ગુફા વગેરે.
બદ્રીનાથ-કેદારનાથમાં દિવાળીની ઉજવણી: બંને ધામોમાં કરવામાં આવી વિશેષ પૂજા; મંદિરની ભવ્યતા જોઈને ભક્તો ઉત્સાહિત જણાતા હતા.
1 નવેમ્બર, શુક્રવારના રોજ બદ્રીનાથ અને કેદારનાથ ધામમાં દિવાળીનો તહેવાર ઉજવવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રસંગે બદ્રીનાથ ધામમાં રાત્રે 5 વાગ્યા બાદ મંદિરોને ફૂલોથી શણગારવામાં આવ્યા હતા.
આ પણ વાંચોઃઉત્તરાખંડમાં સર્જાઈ મોટી દુર્ઘટના, 200 મીટર ઊંડી ખીણમાં બસ ખાબકી, 36 મુસાફરોના મોત
આ પણ વાંચોઃઉત્તરાખંડના પ્રખ્યાત પૂર્ણાગિરી મંદિરની નવરાત્રિમાં ભક્તો લે છે મુલાકાત, શક્તિપીઠમાં થાય છે ગણના
