World News : અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ (US-Iran Conflict)ફરી એકવાર ઉગ્ર બનતો જોવા મળી રહ્યો છે. અમેરિકી સેનાએ ઈરાનના સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવીને દિવસ દરમિયાન હવાઈ હુમલાઓ કર્યા હોવાનું અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ જણાવ્યું છે. તાજેતરના દિવસોમાં મુખ્યત્વે રાત્રિના સમયે હુમલા કરવામાં આવતા હતા, પરંતુ હવે દિવસ દરમિયાન પણ કાર્યવાહી શરૂ થતાં સંઘર્ષ વધુ ગંભીર બનવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
સૈન્ય ક્ષમતા નબળી પાડવાનો દાવો
CENTCOMના જણાવ્યા અનુસાર હુમલાનો મુખ્ય હેતુ ઈરાનની એવી લશ્કરી ક્ષમતાઓને નુકસાન પહોંચાડવાનો હતો, જેનો ઉપયોગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવવા માટે થઈ રહ્યો છે. આ કાર્યવાહી દરમિયાન ગ્રેટર ટુંબ ટાપુ પર આવેલા કેટલાક સંરક્ષણ અને મિસાઈલ સંબંધિત સ્થાનોને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
વચગાળાનો કરાર તૂટતા ફરી વધી અથડામણ
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અગાઉ થયેલો વચગાળાનો કરાર હવે અસરકારક રહ્યો નથી. કરાર બાદ બંને દેશો વચ્ચે હુમલાઓમાં ઘટાડો થયો હતો અને પરમાણુ મુદ્દે ચર્ચા માટે સમય મળ્યો હતો. જોકે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતી અથડામણ બાદ સ્થિતિ ફરી બગડી છે.
ઈરાનનો દાવો: જાનહાનિ અને અનેક ઘાયલ
ઈરાની અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર અમેરિકી હુમલાઓમાં સૈન્ય બેરેકને નુકસાન પહોંચ્યું છે. પ્રાથમિક માહિતી મુજબ સાત સૈનિકોના મોત થયા છે જ્યારે 260થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. જોકે આ આંકડાની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ શકી નથી.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) કેમ છે મહત્વપૂર્ણ?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait)વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી વેપાર માર્ગોમાંનો એક છે. વિશ્વના મોટા પ્રમાણમાં કાચા તેલ અને ગેસની સપ્લાય આ જળમાર્ગ પરથી પસાર થાય છે. અહીં કોઈપણ પ્રકારનો સંઘર્ષ વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર, તેલના ભાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર સીધી અસર કરી શકે છે.
ઊર્જા નિકાસ રોકવાની ઈરાનની ચેતવણી
ઈરાનની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ (IRGC)એ ચેતવણી આપી છે કે જો દબાણ યથાવત રહેશે તો પશ્ચિમ એશિયામાંથી ઊર્જા નિકાસને અસર થઈ શકે છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે આ ક્ષેત્રમાંથી તેલ અને ગેસની સપ્લાય દરેક માટે ખુલ્લી રહેશે અથવા પછી કોઈ માટે નહીં.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પડી શકે અસર
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતો તણાવ (US-Iran Conflict)લાંબો ચાલે તો વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે. તેની અસર પરિવહન ખર્ચ, મોંઘવારી અને વિવિધ દેશોના અર્થતંત્ર પર પણ જોવા મળી શકે છે. પશ્ચિમ એશિયાની હાલની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સતત નજર રાખી રહ્યો છે.
